Opening the text

Sukta 8.60
Agni
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; needs metrical verification)
ఈ సూక్తం ఎన్నుకోబడిన హోతృగా అగ్నిని ఆహ్వానిస్తుంది; యజ్ఞాన్ని నిర్వహించి దేవతలకు హవిస్సులను మోసుకెళ్లేందుకు బర్హిస్పై వచ్చి కూర్చోవాలని కోరుతుంది. రక్షస్ (వైరి/అంధకార శక్తులు), యాతు (మంత్రతంత్ర/మాయాజాలం), అడ్డంకులు, క్షేమహాని, ఆకలి మొదలైన వాటి నుండి రక్షణను అగ్నిని పదేపదే వేడుకుంటుంది; అలాగే బలం, వృద్ధి, విజయకర లాభాలు (వాజాలు) ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. సమగ్రంగా, అగ్ని యజ్ఞపురోహితుడిగా మాత్రమే కాక సమీపంలో ఉండే నమ్మకమైన రక్షకుడిగా, యజమాని మార్గాన్ని సురక్షితం చేసే వాడిగా చిత్రితమవుతాడు.
Mantra 1
अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । आ त्वामनक्तु प्रयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ॥
హే అగ్నీ! నీ అగ్నులతో కూడి రా; మేము నిన్ను హోతాగా వరిస్తాము. సుసిద్ధమైన హవిష్మతీ ఆహుతి నిన్ను అభిషేకించుగాక; హే యజిష్ఠా! పవిత్ర బర్హిసుపై వచ్చి ఆసనం గ్రహించు.
Mantra 2
अच्छा हि त्वा सहसः सूनो अङ्गिरः स्रुचश्चरन्त्यध्वरे । ऊर्जो नपातं घृतकेशमीमहेऽग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥
ఎందుకంటే, హే సహసుని సూనూ, హే అంగిరసా! అధ్వరంలో స్రుచులు నిజంగా నీ వైపే సాగుతాయి. మేము ఘృత-కేశుడైన, ఊర్జ యొక్క నపాత్—యజ్ఞాలలో పూర్వుడైన—అగ్నిని అన్వేషిస్తున్నాము.
Mantra 3
अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः । मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः ॥
హే అగ్నీ! నీవు కవియు వేదావు; నీవు హోత, పావకుడు—యజ్ఞం చేయుటకు సిద్ధుడు. నీవు ఆనందమయుడు, అధ్వరాలలో అత్యంత యజిష్ఠుడు, యజ్ఞాలలో స్తుత్యుడు; విప్రుల శుక్రమైన మన్మముల (ప్రేరిత భావముల) చేత దీప్తిమంతుడవు.
Mantra 4
अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवाँ अजस्र वीतये । अभि प्रयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ॥
హే యవిష్ఠ (అతి యౌవనుడా)! అద్రోఘుడై దేవులను నిరంతరం ఇక్కడికి వాహించు—వీతయే, ఇష్టభోగార్థం. హే వసూ! సుధితమైన ప్రయాంసుల (సక్రమ అర్పణముల) వైపు రా; ధీతులతో హితుడై మందస్వ—ఆనందించు.
Mantra 5
त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातॠतस्कविः । त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ॥
హే అగ్నీ! నీవే దీనికి (విశ్వానికి) సప్రథా—విస్తరింపజేసేవాడు; నీవు ఋతస్య త్రాతా, కవియు. వేదస్ విప్రులు నిన్ను సమిధానము చేసి దీదివాన్ జ్వాలగా వెలిగించి, నీ వద్దకు వచ్చి అర్పణలును బోధకర్మలును నిర్వహిస్తారు.
Mantra 6
शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व स्तोत्रे महाँ असि । देवानां शर्मन्मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः स्वग्नयः ॥
అత్యంత దీప్తిమంతుడైన అగ్నీ, జ్వలించు; మరింత ప్రకాశించు; ప్రజల కొరకు వెలుగుగా ఉండు. మా స్తోత్రానికి ‘మయః’ (ఆనందం/కల్యాణం) ప్రసాదించు; నీవు మహానివి. నా వీరులు దేవుల ‘శర్మన్’ (ఆశ్రయం)-లో నివసించుగాక—శత్రువులను జయించువారు, అంతరంలో సు-అగ్ని (స్వగ్ని) కలిగినవారు.
Mantra 7
यथा चिद्वृद्धमतसमग्ने संजूर्वसि क्षमि । एवा दह मित्रमहो यो अस्मध्रुग्दुर्मन्मा कश्च वेनति ॥
అగ్నీ, భూమిపై పెరిగిన దట్టమైన గుబురును కూడా నీవు ఎలా దహించివేస్తావో, అలాగే, మహాబలుల మిత్రుడా, మాకు ద్రోహం చేయువాడు ఎవడైనా—దుర్మనస్సుతో పైచేయి సాధించదలచిన ఎవరైనా—అతనిని పూర్తిగా దహించు.
Mantra 8
मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः । अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ॥
మమ్మల్ని మర్త్య శత్రువుకు అప్పగించవద్దు; అంధకార రక్షకునికీ కాదు, దుష్టవాక్యాలు పలికేవానికీ కాదు. హే యవిష్ట్య (అత్యంత యువ) అగ్నీ, అచ్యుత ‘తరణి’ (దాటించు శక్తులు) తో, శివమైన ‘పాయుభిః’ (శుభ రక్షణావరణాలు/రక్షకాలు) తో మమ్మల్ని కాపాడు.
Mantra 9
पाहि नो अग्न एकया पाह्युत द्वितीयया । पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो ॥
హే అగ్నీ, ఒక శక్తితో మమ్మల్ని రక్షించు; రెండవ శక్తితో కూడ రక్షించు. హే ఊర్జల పతీ, వాక్కు యొక్క మూడు స్తుతులతో మమ్మల్ని రక్షించు; హే వసూ, చతుర్విధంగా మమ్మల్ని రక్షించు.
Mantra 10
पाहि विश्वस्माद्रक्षसो अराव्णः प्र स्म वाजेषु नोऽव । त्वामिद्धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वृधे ॥
సర్వభక్షక రక్షస్-శక్తి నుండి, హే అగ్నీ, మమ్మల్ని రక్షించు; మా వాజాలలో (బల-సమృద్ధుల్లో) మమ్మల్ని ముందుకు నడిపించు. ఎందుకంటే, హే అత్యంత సమీపుడా, దేవతాతయ (దైవశక్తుల సమూహం) వృద్ధికై నిన్నే సమీప ఆశ్రయమైన ‘ఆపి’గా మేము చేరుకుంటాము.
Mantra 11
आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् । रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती स्वयशस्तरम् ॥
హే అగ్నీ, పావకా, వయో-వృద్ధికరమైన రయి—ప్రశంసనీయమైన ధనాన్ని—మాకు తీసుకురా; అది ఆత్మచే స్తుతింపదగినది. ఇంకా, హే ఉపమాతే, మాకు బహు-ఆకాంక్షితమైన సమృద్ధిని కూడా ప్రసాదించు: సునీతి (సద్ మార్గదర్శనం) మరియు మరింత స్వయశస్ (స్వయంగా ప్రకాశించే) యశస్సు.
Mantra 12
येन वंसाम पृतनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः । स त्वं नो वर्ध प्रयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ॥
యేనివలన మేము యుద్ధాలలో, దూసుకొచ్చే సేనాసమూహాలను ఛేదిస్తూ, ఆర్య దిశలు/మార్గాల వైపు సాగి విజయం పొందుతామో—హే శచీవస్ (ప్రభావశక్తి గల అధిపతి), నీవు నీ ప్రయాస-బలంతో మమ్మల్ని వృద్ధి చేయుము; మా ధియో (అంతర్దృష్టి/చింతన)లను ప్రేరేపించుము, అవి వసువిద్—సత్య సంపదను కనుగొనేవి—అగునట్లు.
Mantra 14
नहि ते अग्ने वृषभ प्रतिधृषे जम्भासो यद्वितिष्ठसे । स त्वं नो होतः सुहुतं हविष्कृधि वंस्वा नो वार्या पुरु ॥
హే అగ్నీ, వృషభ (బలవంతమైన ఎద్దు)—నీవు నీ పరాక్రమంలో నిలిచి ప్రత్యక్షమయ్యేప్పుడు, నీ దవడలను ఎవరూ ఎదుర్కోలేరు. కనుక, హే మా హోతృ, మా హవిసును సుహుత—సక్రమంగా అర్పిత ఆహుతి—గా చేయుము; మా కొరకు అనేక వారణ్య (కామ్య) వసువులను గెలిపించుము.
Mantra 15
शेषे वनेषु मात्रोः सं त्वा मर्तास इन्धते । अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्कृत आदिद्देवेषु राजसि ॥
నీ రెండు మాతల విశ్రాంతి వనాలలోనూ, మానవులు కలిసి నిన్ను ప్రజ్వలింపజేస్తారు. హే హవిష్కృత్ (ఆహుతి-కర్త), నీవు అతంద్ర—అలసటలేని వాడవై—హవ్యాలను మోసుకొనిపోతావు; అప్పుడు నిజంగా నీవు దేవుల మధ్య రాజ్యము చేయుదువు.
Mantra 16
सप्त होतारस्तमिदीळते त्वाग्ने सुत्यजमह्रयम् । भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा प्राग्ने तिष्ठ जनाँ अति ॥
ఏడు హోతృ-శక్తులు నిన్నే స్తుతిస్తాయి, ఓ అగ్నీ—త్యజించుటకు దుర్లభుడవు, అలసటలేని వాడవు. తపస్తో నీవు శిలను చీల్చుతావు, విస్తారంగా ప్రకాశించే శోచిష్తో; ఓ అగ్నీ, ముందుగా నిలిచి, జనుల సాధారణ పరిమితులను దాటి మమ్మల్ని నడిపించు.
Mantra 17
अग्निमग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वृक्तबर्हिषः । अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम् ॥
అగ్నిపై అగ్ని—మేము నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాం, ఓ అధ్రిగు (అచల-బలవంతుడు), పరచబడిన బర్హిష్ కలవాడా. మేము అగ్నిని పిలుస్తాం—అర్పణాలను యథావిధిగా అమర్చువారమైన మేము—ప్రజల శాశ్వత హోతృను.
Mantra 18
केतेन शर्मन्त्सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना । इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥
ఏ కేతు (చిహ్నం) ద్వారా, ఏ శర్మన్ (ఆశ్రయం) లో, వారు నీతో కలుస్తారు, ఓ సుషామన్ అగ్నీ—నీ కొరకు, జాగృత జ్ఞానంతో? ఇషణ్యా (ప్రేరక శక్తి) ద్వారా మాకు బహురూప సమృద్ధిని తెచ్చి పెట్టు; ఊతయే (సహాయార్థం) అత్యంత సమీపమైన వాజం (బల-సంపద) ప్రసాదించు.
Mantra 19
अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः । अप्रोषिवान्गृहपतिर्महाँ असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः ॥
హే అగ్నీ, హే స్తోతృసహచరా, హే విశ్పతి (గృహాధిపతీ)! హే దేవా, నీవు జ్వలించి రక్షస్ (అంధకార శక్తులు)కు విరోధంగా ప్రకాశిస్తావు. నీవు అప్రోషివాన్—అచలుడు; గృహపతి—ఇంటి స్వామి—మహాన్వు; దివస్-పాయుః—ద్యులోక రక్షకుడు—మరియు దురోణయుః—సత్య గృహాన్ని కోరువాడు.
Mantra 20
मा नो रक्ष आ वेशीदाघृणीवसो मा यातुर्यातुमावताम् । परोगव्यूत्यनिरामप क्षुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ॥
హే ఆఘృణీవసో (విస్తారంగా ప్రకాశించేవాడా), రక్షస్ (అంధకార బలం) మా లోనికి ప్రవేశించనీయకు; యాతు యొక్క యాతుర్యా—మంత్రబల హింస—మాకు దగ్గర కాకూడదు. మార్గాన్ని అడ్డుకునే అనిరామ అపమంగళాన్ని దూరం తోలివేయి; క్షుధను బయటకు నెట్టి వేయి; హే అగ్నీ, రక్షస్విన్ (శత్రు-నిరోధక) శక్తులను నిరోధించి తరిమివేయి.
It invites Agni to preside as the sacrificial priest (hotṛ), accept offerings, and protect the worshippers by driving away hostile forces, sorcery, obstacles, and hunger.
Because Agni is the most immediately accessible god in the ritual—present as the visible fire—and is relied on as a close, dependable support for strength and spiritual increase.
It can be recited at the start of a fire-offering (homa) or during daily lamp/fire worship to invoke clarity, protection, and the removal of negativity and impediments, alongside a simple ghee offering.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.