Rig Veda 8.60.18: Mandala 8, Sukta 60, Mantra 18

Sukta 8.60

Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

केतेन शर्मन्त्सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना । इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

Transliteration

kéténa śármant sacate su-sā́maṇy agné túbhyaṃ cikitvánā | iṣaṇyáyā naḥ puru-rū́pam ā́ bhara vā́jaṃ nédiṣṭham ūtáye ||

Translation

ఏ కేతు (చిహ్నం) ద్వారా, ఏ శర్మన్ (ఆశ్రయం) లో, వారు నీతో కలుస్తారు, ఓ సుషామన్ అగ్నీ—నీ కొరకు, జాగృత జ్ఞానంతో? ఇషణ్యా (ప్రేరక శక్తి) ద్వారా మాకు బహురూప సమృద్ధిని తెచ్చి పెట్టు; ఊతయే (సహాయార్థం) అత్యంత సమీపమైన వాజం (బల-సంపద) ప్రసాదించు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• केतेन: by what insight/with what understanding
• केतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: केत (प्रातिपदिक; ‘केत’ = ज्ञान/प्रज्ञा/संकेत) अथवा ‘केतु’ (प्रातिपदिक)

• शर्मन्: shelter, protection, comfort
• शर्मन्: Karma
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• सचते: attends, accompanies, cleaves to
• सचते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सच् (सचते) ‘सह गच्छति/अनुगच्छति/सेवते’

• सुषामणि: O well-healing/beneficent one
• सुषामणि: Sambodhana
• Type: Adjective
• Root: सु- + शामणि (प्रातिपदिक; ‘शामणि’ = शमन/शान्ति/आरोग्य-प्रद)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चिकित्वना: with (your) wise one / as the wise (one)
• चिकित्वना: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: चिकित्वन् (प्रातिपदिक; ‘ज्ञानी/विवेकी’ < √चित्/√चिकित्स् ‘to perceive/know’)

• इषण्या: with impulse/with eager striving
• इषण्या: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: इषण्या (प्रातिपदिक; ‘प्रेरणा/आकाङ्क्षा/उत्साह’)

• नः: for us / to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरुरूपम्: many-formed, manifold
• पुरुरूपम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुरु- + रूप (प्रातिपदिक)

• आ: hither, towards (us)
• आ: (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• भर: bring!
• भर: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भृ (भर) ‘to bear, bring’

• वाजम्: prize, strength, winning (booty)
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• नेदिष्ठम्: nearest, most immediate
• नेदिष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नेदिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘nearer/nearest’—सुपरलेटिव)

• ऊतये: for help, for aid
• ऊतये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)