Sukta 60
Sukta 8.60
Agni
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; needs metrical verification)
अयं सूक्तोऽग्निं वृतं होतारं समाह्वयति—स बर्हिषि उपविश्य यज्ञं निर्वर्तयतु, हव्यानि च देवेभ्यः वहतु इति। पुनःपुनरग्नेः संरक्षणं प्रार्थ्यते—विशेषतः रक्षोभ्यः, यातुभ्यः, विघ्नेभ्यः, अमत्युभ्यः, क्षुधश्च—तथा बलं, वृद्धिं, वाजानां सिद्धिं च याचते। समग्रतः अग्निः यज्ञपुरोहितो निकटः विश्वसनीयश्च रक्षकः इव निरूप्यते, यः यजमानस्य पन्थानं सुरक्षितं करोति।
Mantras
Mantra 1
अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । आ त्वामनक्तु प्रयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ॥
हे अग्ने, अग्निभिः सह आ याहि; होतारं त्वां वृणीमहे। प्रयता हविष्मती त्वाम् अनक्तु; हे यजिष्ठ, बर्हिर् आसदे आ याहि॥
Mantra 2
अच्छा हि त्वा सहसः सूनो अङ्गिरः स्रुचश्चरन्त्यध्वरे । ऊर्जो नपातं घृतकेशमीमहेऽग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥
यतः खलु, हे सहसः सूनो अङ्गिरः, अध्वरे स्रुचः त्वाम् अच्छैव चरन्ति। वयं घृतकेशम् ऊर्जो नपातं यज्ञेषु पूर्व्यम् अग्निम् ईमहे॥
Mantra 3
अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः । मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः ॥
अग्ने, त्वं कविर्वेधा असि, होता पावकः, यक्ष्यः। मन्द्रो यजिष्ठोऽध्वरेष्वीड्यः, विप्रेभिः शुक्रैर्मन्मभिर्दीदीव्यसे॥
Mantra 4
अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवाँ अजस्र वीतये । अभि प्रयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ॥
अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य, देवानजस्रं वीतये। अभि प्रयांसि सुधिता वसो गहि, मन्दस्व धीतिभिर्हितः॥
Mantra 5
त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातॠतस्कविः । त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ॥
त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातॄतस्कविः। त्वां विप्रासः समिधानं दीदिवं, आ विवासन्ति वेधसः॥
Mantra 6
शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व स्तोत्रे महाँ असि । देवानां शर्मन्मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः स्वग्नयः ॥
शोचा शोचिष्ठ दीदिहि, विशे प्रकाशस्व। स्तोत्रेऽस्माकं मयः (आनन्दं कल्याणं च) रास्व; त्वं हि महानसि। देवानां शर्मणि मम सूरयः सन्तु—शत्रूषाहः, स्वग्नयः (अन्तःस्थितशुभाग्निधारिणः)।
Mantra 7
यथा चिद्वृद्धमतसमग्ने संजूर्वसि क्षमि । एवा दह मित्रमहो यो अस्मध्रुग्दुर्मन्मा कश्च वेनति ॥
यथा चिद् वृद्धमतसम् अग्ने संजूर्वसि क्षमि, एवाऽस्मध्रुग् यो दुर्मन्मा कश्च वेनति, तं मित्रमहो सम्यग् दह।
Mantra 8
मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः । अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ॥
मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः। हे यविष्ठ्य, अस्रेदद्भिः तरणिभिः (अतरणशक्तिभिः) शिवैः पायुभिः (रक्षकैः) पाहि।
Mantra 9
पाहि नो अग्न एकया पाह्युत द्वितीयया । पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो ॥
पा॒हि नो॑ऽग्ने एकया शक्त्या, पा॒ह्युत द्वितीयया। पा॒हि गी॒र्भिस्ति॒सृभि॑र् ऊर्जां पते, पा॒हि चत॒सृभि॑र् वसो॥
Mantra 10
पाहि विश्वस्माद्रक्षसो अराव्णः प्र स्म वाजेषु नोऽव । त्वामिद्धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वृधे ॥
पा॒हि विश्व॑स्माद् र॒क्षसो॒ अरा॑व्णः, प्र स्म॒ वाजे॑षु नोऽव। त्वामिद्धि नेदि॑ष्ठं दे॒वता॑तय आ॒पिं नक्षा॑महे वृ॒धे॥
Mantra 11
आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् । रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती स्वयशस्तरम् ॥
आ नो॑ऽग्ने वयो॒वृधं॑ र॒यिं पा॑वक॒ शंस्य॑म्। रास्वा॑ च न उपमाते पुरु॒स्पृहं॒ सुनी॑ती॒ स्वय॑शस्तरम्॥
Mantra 12
येन वंसाम पृतनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः । स त्वं नो वर्ध प्रयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ॥
येन वयं पृतनासु जयेम, शर्धतः तरन्तोऽर्यस्यादिशः। स त्वं नो वर्धय प्रयसा शचीवसो, जिन्व धियो वसुविदः॥
Mantra 14
नहि ते अग्ने वृषभ प्रतिधृषे जम्भासो यद्वितिष्ठसे । स त्वं नो होतः सुहुतं हविष्कृधि वंस्वा नो वार्या पुरु ॥
न हि तेऽग्ने वृषभ प्रतिधृषे जम्भासो यद्वितिष्ठसे। स त्वं नो होतः सुहुतं हविष्कृधि, वंस्वा नो वार्या पुरु॥
Mantra 15
शेषे वनेषु मात्रोः सं त्वा मर्तास इन्धते । अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्कृत आदिद्देवेषु राजसि ॥
शेषे वनेषु मात्रोः सं त्वा मर्तास इन्धते। अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्कृत, आदिद्देवेषु राजसि॥
Mantra 16
सप्त होतारस्तमिदीळते त्वाग्ने सुत्यजमह्रयम् । भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा प्राग्ने तिष्ठ जनाँ अति ॥
सप्त होतारस्त्वामेव, हेऽग्ने, तम् ईळते—सुत्यजम् अह्रयम्। स्यद्रिं तपसा भिनत्सि, वि शॊचिषा च; प्राग्ने तिष्ठ, जनान् अति नय।
Mantra 17
अग्निमग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वृक्तबर्हिषः । अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम् ॥
अग्निमग्निं वः अध्रिगुं हुवेम, वृक्तबर्हिषः। अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम् आह्वयामः।
Mantra 18
केतेन शर्मन्त्सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना । इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥
केतेन शर्मन् सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना? इषण्यया नः पुरुरूपम् आ भर, वाजं नेदिष्ठम् ऊतये।
Mantra 19
अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः । अप्रोषिवान्गृहपतिर्महाँ असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः ॥
अग्ने जरितर्विश्पतिस्ते पानो देव रक्षसः। अप्रोषिवान् गृहपतिः महानसि दिवस्पायुः दुरोणयुः॥
Mantra 20
मा नो रक्ष आ वेशीदाघृणीवसो मा यातुर्यातुमावताम् । परोगव्यूत्यनिरामप क्षुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ॥
मा नो रक्ष आ वेशीदाघृणीवसो मा यातुर्यातुमावताम्। परोगव्यूत्यनिरामप क्षुधमग्ने सेध रक्षस्विनः॥
Frequently Asked Questions
It invites Agni to preside as the sacrificial priest (hotṛ), accept offerings, and protect the worshippers by driving away hostile forces, sorcery, obstacles, and hunger.
Because Agni is the most immediately accessible god in the ritual—present as the visible fire—and is relied on as a close, dependable support for strength and spiritual increase.
It can be recited at the start of a fire-offering (homa) or during daily lamp/fire worship to invoke clarity, protection, and the removal of negativity and impediments, alongside a simple ghee offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.