Sukta 60

Mantra 1

अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । आ त्वामनक्तु प्रयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ; ਹੋਤਾ ਵਜੋਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਸੁਤਿਆਰ ਹਵਿਸ਼ਮਤੀ ਭੇਟ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ; ਹੇ ਯਜਿਸ਼ਠ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਆ।

Mantra 2

अच्छा हि त्वा सहसः सूनो अङ्गिरः स्रुचश्चरन्त्यध्वरे । ऊर्जो नपातं घृतकेशमीमहेऽग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥

ਹੇ ਸਹਸ ਦੇ ਸੂਨੋ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੁਚਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ—ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਪਾਤ ਨੂੰ, ਘ੍ਰਿਤ-ਕੇਸ਼ ਨੂੰ—ਖੋਜਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 3

अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः । मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵੇਧਾ (ਜਾਣਨਹਾਰ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੋਤਾ ਹੈਂ, ਪਾਵਕ ਹੈਂ, ਯਜ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੈਂ। ਆਨੰਦਮਈ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅਧਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ—ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਮੰਨਮਾਂ (ਉਜਲੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰਾਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 4

अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवाँ अजस्र वीतये । अभि प्रयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ॥

ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ੍ਯ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ) ਅਗਨੀ, ਅਦ੍ਰੋਘ (ਬਿਨਾ ਦ੍ਰੋਹ) ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਭੋਗ ਲਈ ਅਜਸ੍ਰ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆ। ਹੇ ਵਸੁ, ਸੁਧਿਤ ਪ੍ਰਯਾਂਸੀਆਂ (ਸੁਵਿਉਂਜਿਤ ਅਰਪਣਾਂ) ਵੱਲ ਆ; ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਤੀਆਂ (ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ) ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਕਰ।

Mantra 5

त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातॠतस्कविः । त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਪ੍ਰਥਾ (ਵਿਆਪਕ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਋ਤ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈਂ। ਵਿਪ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਸਮਿਧਾਨ ਕਰਕੇ ਦੀਦਿਵ (ਦਿੱਪਤ ਜਵਾਲਾ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਧਸ (ਜਾਣ-ਕਰਮ) ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 6

शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व स्तोत्रे महाँ असि । देवानां शर्मन्मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः स्वग्नयः ॥

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜਸਵੀ ਅਗਨੀ, ਭੜਕ ਉੱਠ, ਚਮਕ; ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ। ਸਾਡੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ‘ਮਯಃ’—ਆਨੰਦਮਈ ਕਿਰਪਾ—ਬਖ਼ਸ਼; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਮਨ (ਆਸਰੇ) ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸੂਰਮੇ ਵੱਸਣ—ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸਾਹ (ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਵਿਜੇਤਾ), ਸ੍ਵਗ્નਿ (ਅੰਦਰਲਾ ਸ਼ੁਭ ਅਗਨਿ) ਵਾਲੇ।

Mantra 7

यथा चिद्वृद्धमतसमग्ने संजूर्वसि क्षमि । एवा दह मित्रमहो यो अस्मध्रुग्दुर्मन्मा कश्च वेनति ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗੁੱਝਲ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਧ੍ਰੁਗ (ਨੁਕਸਾਨ) ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੇ—ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟ-ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕੁਮਨਸਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਹਿ ਕਰ।

Mantra 8

मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः । अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ॥

ਸਾਨੂੰ ਮਰਤਿਆ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਕਰ, ਨਾ ਰਿਪੁ ਦੇ, ਨਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ, ਨਾ ਬੁਰਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇ। ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ੍ਯ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ) ਅਗਨੀ, ਅਸ੍ਰੇਧਦ (ਅਡੋਲ) ‘ਤਰਨਿ’ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ (ਮੰਗਲ) ਪਾਯੁਭਿਃ—ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ—ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

Mantra 9

पाहि नो अग्न एकया पाह्युत द्वितीयया । पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਦੂਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਾਣੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਤੁਤੀ-ਉਚਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਹੇ ਵਸੁ, ਚੌਗੁਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

Mantra 10

पाहि विश्वस्माद्रक्षसो अराव्णः प्र स्म वाजेषु नोऽव । त्वामिद्धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वृधे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਰ ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਕ੍ਸ਼ਸ-ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇਵ, ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪੱਕੇ ਆਸਰੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 11

आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् । रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती स्वयशस्तरम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪਾਵਕ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਯੋ-ਵ੍ਰਿਧਿ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਯਿ—ਆਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤਿ-ਯੋਗ—ਲਿਆ ਦੇ। ਅਤੇ ਹੇ ਉਪਮਾਤੇ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਇੱਛਿਤ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼: ਸੁਨੀਤੀ (ਚੰਗੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਯਸ਼।

Mantra 12

येन वंसाम पृतनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः । स त्वं नो वर्ध प्रयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ, ਧਾਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਰਯ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਤਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ। ਹੇ ਸ਼ਚੀਵਸੁ (ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਯਸ (ਸਕ੍ਰਿਯ ਬਲ) ਨਾਲ ਵਧਾ; ਸਾਡੀਆਂ ਧਿਯਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸੱਚੇ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣਨ।

Mantra 14

नहि ते अग्ने वृषभ प्रतिधृषे जम्भासो यद्वितिष्ठसे । स त्वं नो होतः सुहुतं हविष्कृधि वंस्वा नो वार्या पुरु ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਬਲਵਾਨ ਬਲਦ) ਵਰਗੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਜੰਭਾਸੋ (ਜਬੜਿਆਂ) ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤਿਧ੍ਰਿਸ਼ੇ (ਟਿਕ) ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਹੋਤ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਹਵਿਸ ਨੂੰ ਸੁਹੁਤ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਪਿਤ) ਕਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁਰੁ ਵਾਰਿਆ (ਬਹੁਤ ਇੱਛਿਤ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ) ਜਿੱਤ।

Mantra 15

शेषे वनेषु मात्रोः सं त्वा मर्तास इन्धते । अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्कृत आदिद्देवेषु राजसि ॥

ਤੇਰੀਆਂ ਦੋ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਵਨੇਸ਼ੁ (ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਰਤ੍ਯ ਤੈਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੰਦਰ, ਤੂੰ ਹਵ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਹਵਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ (ਅਰਪਣ ਦਾ ਕਰਤਾ) ਹੇ, ਅਤੇ ਤਦ ਹੀ ਤੂੰ ਦੇਵੇਸ਼ੁ ਰਾਜਸਿ—ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 16

सप्त होतारस्तमिदीळते त्वाग्ने सुत्यजमह्रयम् । भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा प्राग्ने तिष्ठ जनाँ अति ॥

ਸੱਤ ਹੋਤਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਅਗਨੀ—ਸੁਤ੍ਯਜ, ਅਹ੍ਰਯ (ਅਥੱਕ) । ਤੂੰ ਤਪਸਾ ਨਾਲ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸ਼ੋਚਿਸ਼ਾ (ਜਵਾਲਾ) ਨਾਲ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਤੀ—ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ—ਲੈ ਚਲ।

Mantra 17

अग्निमग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वृक्तबर्हिषः । अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम् ॥

ਅਗਨੀ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀ—ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਵੈਮ (ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ), ਅਧ੍ਰਿਗੁ (ਅਡੋਲ ਬਲ ਵਾਲੇ), ਹੇ ਵ੍ਰੁਕਤਬਰ੍ਹਿਸ਼ਃ (ਵਿਛਾਇਆ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ) । ਹਿਤਪ੍ਰਯਸਃ ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਾਂ—ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਇਸ਼ਟੀਆਂ ਵਿੱਚ—ਚਰਸ਼ਣੀਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਹੋਤਾ।

Mantra 18

केतेन शर्मन्त्सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना । इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

ਕਿਹੜੇ ਕੇਤੁ (ਨਿਸ਼ਾਨ) ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਰਮ (ਆਸਰਾ) ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਸ਼ਾਮਣ੍ਯ ਅਗਨੀ, ਤੈਨੂੰ—ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ (ਜਾਗਰੂਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ)—ਜਾਣ ਕੇ? ਇਸ਼ਣ੍ਯਯਾ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁਰੁਰੂਪ (ਬਹੁ-ਰੂਪੀ) ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਿਆ; ਵਾਜ (ਸ਼ਕਤੀ/ਵਿਜੈ)—ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ—ਸਾਡੀ ਊਤਯੇ (ਸਹਾਇਤਾ) ਲਈ ਦੇ।

Mantra 19

अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः । अप्रोषिवान्गृहपतिर्महाँ असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः ॥

ਹੇ ਅਗਨੇ, ਹੇ ਜਰਿਤਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਪਤੀ—ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਸੁਆਮੀ—ਤਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਰਕ੍ਸ਼ਸ (ਅੰਧਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ। ਅਪ੍ਰੋਸ਼ਿਵਾਨ, ਗ੍ਰਿਹਪਤੀ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ—ਦਿਵਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਲੋਕ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲੋਚਣ ਵਾਲਾ (ਦੁਰੋਣਯੁ) ਹੈਂ।

Mantra 20

मा नो रक्ष आ वेशीदाघृणीवसो मा यातुर्यातुमावताम् । परोगव्यूत्यनिरामप क्षुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਚਮਕ ਵਾਲੇ (ਆਘ੍ਰਣੀਵਸੋ), ਰਕ੍ਸ਼ਸ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਯਾਤੂ ਦੀ ਯਾਤੁਰ੍ਯ—ਜਾਦੂਈ ਹਿੰਸਾ—ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਸਾਡਾ ਰਾਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਅਨਿਰਾਮ ਬੁਰਹਾਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ, ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ (ਭੁੱਖ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਧੱਕ ਦੇ; ਹੇ ਅਗਨੇ, ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵਿਨ—ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ।