Sukta 60

Mantra 1

अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । आ त्वामनक्तु प्रयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ॥

हे अग्नी! आपल्या अग्नींसह ये; आम्ही तुला होतारूपाने वरण करतो. सुयोजित हविष्मती आहुती तुझा अभिषेक करो; हे यजिष्ठा! पवित्र बर्हीवर येऊन आसन घे.

Mantra 2

अच्छा हि त्वा सहसः सूनो अङ्गिरः स्रुचश्चरन्त्यध्वरे । ऊर्जो नपातं घृतकेशमीमहेऽग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥

कारण, हे सहसाचा सूनू, हे अङ्गिरसा! अध्वरात स्रुचा खरोखर तुझ्याकडेच चालतात. आम्ही घृत-केश, ऊर्जेचा नपात—यज्ञांतील पूर्व्य—अग्नीचा शोध घेतो.

Mantra 3

अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः । मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः ॥

हे अग्ने! तू कवी व वेधा आहेस; तू होता, पावक—यज्ञ करण्यास तत्पर आहेस. तू आनंदमय, अध्वरांत अतियजिष्ठ, यज्ञांत स्तुत्य; विप्रांच्या शुक्‍र मन्मांनी (प्रेरित उज्ज्वल विचारांनी) तू दीप्त होतोस.

Mantra 4

अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवाँ अजस्र वीतये । अभि प्रयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ॥

हे यविष्ठा! अद्रोघ होऊन देवांना निरंतर येथे वहन कर—वीतये, इष्ट भोगासाठी. हे वसू! सुसंस्कृत प्रयांसि (सुव्यवस्थित अर्पणे) यांकडे ये; धितींनी हित होऊन मन्दस्व—आनंद कर.

Mantra 5

त्वमित्सप्रथा अस्यग्ने त्रातॠतस्कविः । त्वां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ॥

हे अग्ने! तूच याचा (विश्वाचा) सप्रथा—विस्तार करणारा; तू ऋताचा त्राता व कवी आहेस. वेधस् विप्र तुला समिधान करून दीदिवान् ज्वाला करतात आणि तुझ्याकडे येऊन अर्पणे व बोधकर्म करतात.

Mantra 6

शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व स्तोत्रे महाँ असि । देवानां शर्मन्मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः स्वग्नयः ॥

हे अतिदीप्त अग्ने, प्रज्वलित हो, अधिकाधिक उजळ; जनांसाठी प्रकाशमान हो. आमच्या स्तोत्राला ‘मयः’ (आनंद/कल्याण) दे; कारण तू महान आहेस. माझे शूर देवांच्या ‘शर्मन्’ (आश्रय)-मध्ये वास करो—शत्रूषाह (शत्रू-विजयी), अंतरी सु-अग्नी (स्वग्नि) धारण करणारे.

Mantra 7

यथा चिद्वृद्धमतसमग्ने संजूर्वसि क्षमि । एवा दह मित्रमहो यो अस्मध्रुग्दुर्मन्मा कश्च वेनति ॥

हे अग्ने, जसा तू भूमीवर वाढलेला दाट गुंता/झुडूपही भस्म करतोस, तसाच, हे महाबलांचा मित्रा, जो कोणी आमचा द्रोह करील—कोणताही दुर्मना जो वरचढ होऊ पाहतो—त्याला पूर्णपणे जाळून टाक.

Mantra 8

मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः । अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ॥

आम्हाला मर्त्य शत्रूकडे सोपवू नकोस; अंधकाराच्या रक्षकाकडेही नको, दुष्ट-वचन बोलणाऱ्याकडेही नको. हे यविष्ठ्य (अत्यंत तरुण) अग्ने, अच्युत ‘तरणि’ (पार पाडणाऱ्या शक्ती) यांनी आणि शिव ‘पायुभिः’ (शुभ रक्षण-आवरणांनी/रक्षकांनी) आमचे रक्षण कर.

Mantra 9

पाहि नो अग्न एकया पाह्युत द्वितीयया । पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो ॥

हे अग्ने, एका शक्तीने आमचे रक्षण कर; आणि दुसऱ्यानेही रक्षण कर. हे ऊर्जांचा पती, वाणीच्या तीन स्तुतिगीतांनी आमचे रक्षण कर; हे वसू, चतुर्विध (रक्षणाने) आमचे रक्षण कर.

Mantra 10

पाहि विश्वस्माद्रक्षसो अराव्णः प्र स्म वाजेषु नोऽव । त्वामिद्धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वृधे ॥

सर्वभक्षक राक्षस-बलापासून, हे अग्ने, आमचे रक्षण कर; आणि आमच्या वाजांमध्ये (बल-समृद्धींमध्ये) आम्हाला पुढे ने. कारण, हे निकटतम, देवताशक्तींच्या वृद्धीसाठी आम्ही तुलाच निकटचा आधार—आपि—म्हणून प्राप्त करतो.

Mantra 11

आ नो अग्ने वयोवृधं रयिं पावक शंस्यम् । रास्वा च न उपमाते पुरुस्पृहं सुनीती स्वयशस्तरम् ॥

हे अग्ने, पावका, आमच्याकडे वयो-वर्धक रयि—प्रशंसनीय धन—आण, जे आत्म्याने स्तुत्य आहे. आणि हे उपमाते, आम्हाला तेही दे—बहु-आकांक्षित समृद्धी: सुनीती (सद् मार्गदर्शन) आणि अधिक स्वयशस् (स्वयं-प्रकाशित) यश.

Mantra 12

येन वंसाम पृतनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः । स त्वं नो वर्ध प्रयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ॥

ज्याच्या बळाने आम्ही रणांत, धावत्या सैन्यसमूहांना भेदून, आर्य दिशा/मार्गांकडे सरकत विजय मिळवितो—हे शचीवसो (प्रभावी शक्तीचे स्वामी), तू आपल्या प्रयत्न-बलाने आम्हांला वाढव; आमच्या धियो (अंतर्दृष्टी/विचार) जागृत कर, ज्यामुळे त्या वसु-विद्—खऱ्या धनाच्या शोधक—होतील.

Mantra 14

नहि ते अग्ने वृषभ प्रतिधृषे जम्भासो यद्वितिष्ठसे । स त्वं नो होतः सुहुतं हविष्कृधि वंस्वा नो वार्या पुरु ॥

हे अग्ने, वृषभ (बलवान बैल)—तू जेव्हा आपल्या पराक्रमात ठाम उभा राहून प्रकट होतोस, तेव्हा तुझ्या जबड्यांना कोणीही प्रतिकार करू शकत नाही. म्हणून, हे आमच्या होतृ, आमचे हवि सुहुत—सुयोग्य रीतीने अर्पित आहुती—कर; आमच्यासाठी पुष्कळ वरणीय (इच्छित) वसु जिंकून आण.

Mantra 15

शेषे वनेषु मात्रोः सं त्वा मर्तास इन्धते । अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्कृत आदिद्देवेषु राजसि ॥

तुझ्या दोन मातांच्या विश्रांतीच्या वनांतही, मर्त्य जन एकत्र येऊन तुला प्रज्वलित करतात. हे हविष्कृत (आहुती-कर्ता), तू अतंद्र—अथक—होऊन हव्ये वहन करतोस; आणि तेव्हाच तू देवांमध्ये राज्य करतोस.

Mantra 16

सप्त होतारस्तमिदीळते त्वाग्ने सुत्यजमह्रयम् । भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा प्राग्ने तिष्ठ जनाँ अति ॥

सात होतृ-शक्ती केवळ तुझीच स्तुती करतात, हे अग्ने—तू सोडणे कठीण, तू अथक आहेस. तपस्‌ने तू शिळा फोडतोस, आणि विस्तीर्ण-दीप्त शोचिषाने; हे अग्ने, अग्रभागी उभा राहा, आणि आम्हाला जनांच्या सामान्य मर्यादांपलीकडे ने.

Mantra 17

अग्निमग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वृक्तबर्हिषः । अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम् ॥

अग्नीवर अग्नी—आम्ही तुला हाक देतो, हे अध्रिगु (अडिग-बलवान), हे विखुरलेल्या बर्हिषाचा धनी. आम्ही अग्नीला बोलावतो—अर्पणे यथाविधी ठेवणारे आम्ही—जनांचा शाश्वत होतृ.

Mantra 18

केतेन शर्मन्त्सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना । इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

कोणत्या केतुने (चिन्हाने) आणि कोणत्या शर्मन्‌मध्ये (आश्रयात) ते तुझ्याशी जुळतात, हे सुषामन् अग्ने—तुझ्यासाठी जागृत जाणिवेने? इषण्यया (प्रेरक शक्तीने) आमच्यासाठी बहुरूप समृद्धी आण; ऊतये (साहाय्यासाठी) सर्वात निकटचा वाज (बल-सम्पदा) दे.

Mantra 19

अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः । अप्रोषिवान्गृहपतिर्महाँ असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः ॥

हे अग्ने, हे स्तोत्याचा सहचर, हे विश्पति (गृहांचा स्वामी)! हे देव, तू प्रज्वलित होऊन रक्षस् (तमसी शक्ती) यांच्या विरुद्ध दाहक तेजाने उभा राहतोस. तू अप्रोषिवान्—अढळ; गृहपति—घराचा स्वामी—महान आहेस; दिवःचा पायु—द्युलोकाचा रक्षक—आणि दुरोणयुः—खऱ्या गृहाची आकांक्षा धरणारा आहेस.

Mantra 20

मा नो रक्ष आ वेशीदाघृणीवसो मा यातुर्यातुमावताम् । परोगव्यूत्यनिरामप क्षुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ॥

हे आघृणीवस् (विस्तीर्ण-दीप्तिमान), रक्षस् (अंधकार-बल) आमच्यात शिरू नये; यातुची यातुर्या—जादुई हिंसा—आमच्यावर येऊ नये. मार्ग अडवणारी अनिराम अमंगलता दूर हाकल; क्षुधा बाहेर काढ; हे अग्ने, रक्षस्विन् (शत्रु-निवारक) शक्तींना रोखून परतव.