
Sukta 7.18
Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution; hymn-level rishi not provided in input)
Indra
Trishtubh (likely)
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନାମରେ ଅର୍ପିତ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭାରତମାନଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷୀୟ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ ଓ ବିଜୟ ଦାତା, ଏବଂ ଜାତିଗତ ସଂଘର୍ଷରେ ତାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ସହାୟତା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସୂକ୍ତଟି ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ କହେ ଯେ ବିରୋଧୀମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଥି ଚୟନ କରନ୍ତି ସେମାନେ “ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନ”, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ନେତୃତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି।
Mantra 1
त्वे ह यत्पितरश्चिन्न इन्द्र विश्वा वामा जरितारो असन्वन् । त्वे गावः सुदुघास्त्वे ह्यश्वास्त्वं वसु देवयते वनिष्ठः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ଜରିତା (ସ୍ତୁତିଗାୟକ) ହୋଇ ସମସ୍ତ ବାଞ୍ଛନୀୟ ବର ଲାଭ କରିଥିଲେ। ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସୁଦୁଘା (ସମୃଦ୍ଧ ଦୋହଣ) ଗାଈମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ବଳବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ; ଦେବକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ପାଇଁ ତୁମେ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜିତିବାଯୋଗ୍ୟ ବସୁ-ଧନ।
Mantra 2
राजेव हि जनिभिः क्षेष्येवाव द्युभिरभि विदुष्कविः सन् । पिशा गिरो मघवन्गोभिरश्वैस्त्वायतः शिशीहि राये अस्मान् ॥
ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ପରି ତୁମେ ଶାସନ କର; ବିଦୁଷ୍କବି (ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ରଷ୍ଟା-କବି) ହୋଇ ତୁମେ ତୁମ ଦ୍ୟୁଭିଃ (ପ୍ରଭାମୟ ଦିନ) ଦ୍ୱାରା ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ହେ ମଘବନ, ପିଶା ଗିରଃ (ଦୀପ୍ତ ବାଣୀ) ସହ, ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହ, ଆମକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କର—ଆମକୁ ରାୟେ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଦେ।
Mantra 3
इमा उ त्वा पस्पृधानासो अत्र मन्द्रा गिरो देवयन्तीरुप स्थुः । अर्वाची ते पथ्या राय एतु स्याम ते सुमताविन्द्र शर्मन् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଠାରେ ଦେବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷୀ, ଆନନ୍ଦମୟ ବଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ମନ୍ତ୍ରବାଣୀମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଚାପି ଆସୁଛନ୍ତି। ସମୃଦ୍ଧିର ଧର୍ମ୍ୟ ପଥ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରୁ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସୁମତିର ତେଜରେ, ତୁମ ଶର୍ମନ୍—ଆଶ୍ରୟରୂପ ଶାନ୍ତିରେ—ଆମେ ବସୁ।
Mantra 4
धेनुं न त्वा सूयवसे दुदुक्षन्नुप ब्रह्माणि ससृजे वसिष्ठः । त्वामिन्मे गोपतिं विश्व आहा न इन्द्रः सुमतिं गन्त्वच्छ ॥
ଯେପରି ସମୃଦ୍ଧ ଚାରା ପାଇଁ ଧେନୁକୁ ଦୋହାଯାଏ, ସେପରି ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ପାଖକୁ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦୋହି ବାହାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଗୋପତି—ଗୋ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ) ମାନଙ୍କର ଅଧିପତି—ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୁମତି—ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିର କୃପା—ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।
Mantra 5
अर्णांसि चित्पप्रथाना सुदास इन्द्रो गाधान्यकृणोत्सुपारा । शर्धन्तं शिम्युमुचथस्य नव्यः शापं सिन्धूनामकृणोदशस्तीः ॥
ପ୍ରବାହଜଳ ଯେତେବେଳେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସୁଦାସ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଘାଟ (ଦାଟିବା ସ୍ଥାନ) ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ପାରାବାର ମାର୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପ୍ରେରିତ ବାଣୀରେ ସଦା ନବ୍ୟ ସେ, ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଭାବେ ଚାପ ଦେଉଥିବା ଶତ୍ରୁ ଶିମ୍ୟୁକୁ ଦମନ କଲେ; ଏବଂ ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କ (ନଦୀମାନଙ୍କ) ଶାପକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଅପକାର କରିପାରିବା ନଥିବା ଗତିରେ ପରିଣତ କଲେ।
Mantra 6
पुरोळा इत्तुर्वशो यक्षुरासीद्राये मत्स्यासो निशिता अपीव । श्रुष्टिं चक्रुर्भृगवो द्रुह्यवश्च सखा सखायमतरद्विषूचोः ॥
ସମୃଦ୍ଧି-ଲାଭ ପାଇଁ ତୁର୍ବଶ ଓ ଯକ୍ଷୁ ମନେ ପୁରୋଳା (ଅର୍ପଣ-ପିଣ୍ଡ) ହୋଇଗଲେ; ଧାରାଳ ଛୁରି ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ପିଇବାକୁ ଯାଉଥିବା ପରି ଗତି କଲେ। ଭୃଗୁ ଓ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁମାନେ ଆକ୍ରମଣର କୋଳାହଳ ଉଠାଇଲେ; ସଂଘର୍ଷର ବିପରୀତ-ବିଭିନ୍ନ ଧାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଖା ସଖାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାର ହେଲା।
Mantra 7
आ पक्थासो भलानसो भनन्तालिनासो विषाणिनः शिवासः । आ योऽनयत्सधमा आर्यस्य गव्या तृत्सुभ्यो अजगन्युधा नॄन् ॥
ପକ୍ଥ, ଭଲାନସ, ଅଲିନ ଓ ଶିଙ୍ଗଧାରୀ ଶିବମାନେ ଧାଇ ଆସି ଚାପ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଆର୍ୟଙ୍କ ସହଚରମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେଲେ—ଗବ୍ୟ (ପ୍ରଭାମୟ ଗୋ-ଧନ) ଆଣି—ସେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନରମାନଙ୍କୁ ତୃତ୍ସୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣି ପହଞ୍ଚାଇଲେ।
Mantra 8
दुराध्यो अदितिं स्रेवयन्तोऽचेतसो वि जगृभ्रे परुष्णीम् । मह्नाविव्यक्पृथिवीं पत्यमानः पशुष्कविरशयच्चायमानः ॥
ଦୁରାଧ୍ୟ—ବଶ କରିବାକୁ କଠିନ—ଅଦିତିଙ୍କୁ ସେମାନେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଅଚେତସ, ସଠିକ୍ ବୋଧ ବିନା, ସେମାନେ ପରୁଷ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଭିନ୍ନ କରି ଧରିନେଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ମହିମାରେ ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତାର କରି ଅଧିପତ୍ୟ ଧାରଣ କଲେ; ପଶୁ ପରି ବନ୍ଧା ଲାଗୁଥିବା କବି-ଋଷି ମଧ୍ୟ ପଛୁଆଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ପତନ କରାଇଲେ।
Mantra 9
ईयुरर्थं न न्यर्थं परुष्णीमाशुश्चनेदभिपित्वं जगाम । सुदास इन्द्रः सुतुकाँ अमित्रानरन्धयन्मानुषे वध्रिवाचः ॥
ସେମାନେ ସତ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ, ନିର୍ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ପରୁଷ୍ଣୀ ତଟର ସମୀପ-ବସତିକୁ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ। ସୁଦାସ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସୁପ୍ରହାରୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କଲେ; ମାନବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭେଦ ଓ ବିକୃତି କହୁଥିବା ବାଣୀମାନଙ୍କୁ ସେ ନିରବ କରାଇଲେ।
Mantra 10
ईयुर्गावो न यवसादगोपा यथाकृतमभि मित्रं चितासः । पृश्निगावः पृश्निनिप्रेषितासः श्रुष्टिं चक्रुर्नियुतो रन्तयश्च ॥
ସେମାନେ ଚରାଗାହରୁ ଛୁଟିଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି ଗତି କଲେ—ଅଗୋପା, ପାଳକ ବିନା; କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ବଳରେ ତେଜସ୍ୱୀ-ଚିତ୍ତ ମିତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ଦେଲେ। ପୃଷ୍ଣିଗାଵ ପରି, ପୃଷ୍ଣି ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ ଗଢ଼ିଲେ; ନିୟୁତ ଭାବେ ଏକତ୍ର ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିବା ରନ୍ତୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି କୋଳାହଳରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
Mantra 11
एकं च यो विंशतिं च श्रवस्या वैकर्णयोर्जनान्राजा न्यस्तः । दस्मो न सद्मन्नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमकृणोदिन्द्र एषाम् ॥
ଯେ ବୈକର୍ଣ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଶ ପାଇବା ନିମିତ୍ତେ ଏକ ଓ ଏକୋଇଶ—ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ—ନିମ୍ନେ ବସାଇଦେଲେ। ଦସ୍ମ (ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର୍ମୀ) ଗୃହରେ ଯେପରି ବର୍ହି (ଯଜ୍ଞାସନ)କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ କରେ, ସେପରି ଏଠାରେ ସଜାଏ। ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ଗ—ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବିସର୍ଜନ, ଅନ୍ତିମ ମୁକ୍ତି—କରାଇଲେ।
Mantra 12
अध श्रुतं कवषं वृद्धमप्स्वनु द्रुह्युं नि वृणग्वज्रबाहुः । वृणाना अत्र सख्याय सख्यं त्वायन्तो ये अमदन्ननु त्वा ॥
ତାପରେ ବଜ୍ରବାହୁ ଅପ୍ସୁ (ଜଳମଧ୍ୟରେ) ଦ୍ରୁହ୍ୟୁକୁ ବାଛିଲେ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧ କବଷକୁ ନିମ୍ନେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ଏଠାରେ ସଖ୍ୟ ପାଇଁ ସଖ୍ୟକୁ ବାଛି ସେମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ଯେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ସେମାନେ ତୁମ ପଛେ—ତୁମ ଶକ୍ତିର ଅନୁଗମନରେ—ଚାଲିଲେ।
Mantra 13
वि सद्यो विश्वा दृंहितान्येषामिन्द्रः पुरः सहसा सप्त दर्दः । व्यानवस्य तृत्सवे गयं भाग्जेष्म पूरुं विदथे मृध्रवाचम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବଳରେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛ—ଅବରୋଧକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ସାତଗୁଣ ବାଧାକୁ ଭେଦ କରୁଛ। ପ୍ରୟାସୀ ତୃତ୍ସୁ ପାଇଁ ତୁମେ ‘ଗୟ’—ଜୀବନ-ଶକ୍ତିର କ୍ଷେତ୍ର—କୁ ଭାଗରୂପେ ଜିତିଦେଉଛ; ଏବଂ ଚେତନାର ସଭାରେ ତୁମେ ପୂରୁକୁ, ବାଙ୍କା ଓ ବୈରୀ ବାଣୀବାନକୁ, ପରାଜିତ କରୁଛ।
Mantra 14
नि गव्यवोऽनवो द्रुह्यवश्च षष्टिः शता सुषुपुः षट् सहस्रा । षष्टिर्वीरासो अधि षड्दुवोयु विश्वेदिन्द्रस्य वीर्या कृतानि ॥
ଗବ୍ୟ, ଅନବ ଓ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ—ସମଗ୍ର ଦଳ—ଷଷ୍ଟି ଶତ ଓ ଷଟ୍ ସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହଜାର ଉପରେ ହଜାର, ନିଦ୍ରା ଓ ଜଡତାରେ ପତିତ ହେଲେ। ଏହି ସବୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଦ୍ଧ ବୀର୍ୟକୃତ୍ୟ: ସେ ଉଗ୍ର ପ୍ରେରଣାକୁ ଶମାନ୍ତ କରି, ଶତ୍ରୁ-ସମୂହକୁ ଶକ୍ତିହୀନ ନିଶ୍ଚଳତାରେ ନମାଇ ଦିଅନ୍ତି।
Mantra 15
इन्द्रेणैते तृत्सवो वेविषाणा आपो न सृष्टा अधवन्त नीचीः । दुर्मित्रासः प्रकलविन्मिमाना जहुर्विश्वानि भोजना सुदासे ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏହି ତୃତ୍ସୁମାନେ, ଶକ୍ତିର ଉଦ୍ଗାରରେ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ, ମୁକ୍ତ ଜଳଧାରା ପରି ନିମ୍ନ ତଳମାନଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ। ଦୁର୍ମିତ୍ର—କୁସଂଯୁକ୍ତ ବଳ—ବାଙ୍କାଭାବେ ମାପି, ସୁଦାସଙ୍କୁ—ସୁଦାତାଙ୍କୁ—ସମସ୍ତ ଭୋଜନ-ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ପୋଷଣ-ଶକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିଦିଅନ୍ତି।
Mantra 16
अर्धं वीरस्य शृतपामनिन्द्रं परा शर्धन्तं नुनुदे अभि क्षाम् । इन्द्रो मन्युं मन्युम्यो मिमाय भेजे पथो वर्तनिं पत्यमानः ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଧବଳୀ ବୀରର—ଇନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତିହୀନମାନଙ୍କର—ଭୂମିକ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଚାପ ଦେଉଥିବା ଦଳକୁ ପଛକୁ ହଟାଇଦେଲେ। ସେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧକୁ ମାପି ବିନ୍ୟାସ କଲେ; ଏବଂ ପଥମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହୋଇ, ନିଜେ ଚୟିତ ପଥ ଓ ଅଗ୍ରସର ଗତିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
Mantra 17
आध्रेण चित्तद्वेकं चकार सिंह्यं चित्पेत्वेना जघान । अव स्रक्तीर्वेश्यावृश्चदिन्द्रः प्रायच्छद्विश्वा भोजना सुदासे ॥
ଆଧ୍ର (ଦୁର୍ବଳ) ଉପକରଣରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏହାକୁ ଏକମାତ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲା; ସିଂହସଦୃଶ ବଳକୁ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଏକ ପ୍ରହାରରେ ପତିତ କରିଦେଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଝୁଲୁଥିବା ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଇ, ସୁଦାସଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭୋଜନ-ପୋଷଣର ସାଧନ ଦାନ କଲେ।
Mantra 18
शश्वन्तो हि शत्रवो रारधुष्टे भेदस्य चिच्छर्धतो विन्द रन्धिम् । मर्ताँ एनः स्तुवतो यः कृणोति तिग्मं तस्मिन्नि जहि वज्रमिन्द्र ॥
ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅବିରତ ହଠୀ; ସେମାନେ ତୁମକୁ ଚାପ ଦେଉଛନ୍ତି; ଭେଦନରେ ମଧ୍ୟ ଝୁଣ୍ଡ ହୋଇ ଧାଉଛନ୍ତି—ଆମ ପାଇଁ ଚିର, ମାର୍ଗ ଖୋଜିଦିଅ। ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କେହି ସ୍ତୁତିକାରୀ ଉପରେ ପାପ ଆଣେ, ତାହାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଜ୍ର ପତିତ କର, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର।
Mantra 19
आवदिन्द्रं यमुना तृत्सवश्च प्रात्र भेदं सर्वताता मुषायत् । अजासश्च शिग्रवो यक्षवश्च बलिं शीर्षाणि जभ्रुरश्व्यानि ॥
ଯମୁନା ଓ ପ୍ରୟାସୀ ତୃତ୍ସୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହାୟତା ଆଣିଲେ; ଏଠାରେ ସର୍ବତାତା ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଭେଦନ (ବିଭାଜନର ସାଧନ) ଛିନିନେଲା। ଅଜାସ, ଶିଗ୍ରୁ ଓ ଯକ୍ଷୁମାନେ ବଳି ଆଣିଲେ—ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି—ବିଜୟୀ ଋତକ୍ରମକୁ ନିଜ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଅର୍ପଣ କରି।
Mantra 20
न त इन्द्र सुमतयो न रायः संचक्षे पूर्वा उषसो न नूत्नाः । देवकं चिन्मान्यमानं जघन्थाव त्मना बृहतः शम्बरं भेत् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସୁମତିମାନେ ଓ ତୁମ ରାୟଃ (ସମୃଦ୍ଧି-ଦାନ) କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ—ଉଷାମାନଙ୍କ ପରି, ସଦା ପୁରାତନ ଓ ସଦା ନୂତନ। ନିଜକୁ ମହାନ ଭାବୁଥିବା ଦେବକକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାତ କରିଦେଲ; ଏବଂ ନିଜର ଏହି ବିଶାଳ ଆତ୍ମଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ମହାନ ଶମ୍ବରର ଦୃଢ଼ ଆବରଣକୁ ଭେଦିଦେଲ।
Mantra 21
प्र ये गृहादममदुस्त्वाया पराशरः शतयातुर्वसिष्ठः । न ते भोजस्य सख्यं मृषन्ताधा सूरिभ्यः सुदिना व्युच्छान् ॥
ଯେମାନେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଗୃହରୁ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଛନ୍ତି—ପରାଶର ଓ ଶତୟାତୁ ବସିଷ୍ଠ—ସେମାନେ ଭୋଜର ସ୍ୱାମୀ ସହ ତୁମ ସଖ୍ୟକୁ ଭଙ୍ଗ ନ କରୁନ୍। ତାହା ପରେ ସୂରିମାନଙ୍କ (ଋଷି-ନେତାମାନଙ୍କ) ପାଇଁ ସୁଦିନମାନେ ବିଶାଳ ଭାବେ ଉଷା ପରି ଉଦୟ ହେଉନ୍।
Mantra 22
द्वे नप्तुर्देववतः शते गोर्द्वा रथा वधूमन्ता सुदासः । अर्हन्नग्ने पैजवनस्य दानं होतेव सद्म पर्येमि रेभन् ॥
ଦେବବତ ବଂଶଜଠାରୁ ସୁଦାସ ଦୁଇ ଶତ ଗୋ (ପ୍ରକାଶମୟ ଗାଈ) ଜିତେ, ଏବଂ ଦୁଇ ରଥ—ବଧୂମନ୍ତ, ବଧୂମାନେ ସହ ସମୃଦ୍ଧ—ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପରି। ହେ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ପୈଜବନଙ୍କ ଦାନକୁ ଅର୍ହନ୍ କରେ; ଏବଂ ରେଭନ, ହୋତା ପରି ମୁଁ ସଦ୍ମ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ଚାରିପାଖେ ପରିକ୍ରମା କରି, ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ଗାଏ।
Mantra 23
चत्वारो मा पैजवनस्य दानाः स्मद्दिष्टयः कृशनिनो निरेके । ऋज्रासो मा पृथिविष्ठाः सुदासस्तोकं तोकाय श्रवसे वहन्ति ॥
ପୈଜବନଙ୍କ ଚାରି ଦାନ ମୋତେ ଆଗକୁ ବହେଇ ନେଉଛି—ସୁନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଶକ୍ତିମାନ, ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବିଚ୍ଛେଦରେ। ସୁଦାସଙ୍କ ଋଜୁଗାମୀ, ପୃଥିବୀରେ ଦୃଢ଼ଭିତ୍ତିକ ଶକ୍ତିମାନ ମୋ ପାଇଁ ଆତ୍ମାର ‘ଶିଶୁ’କୁ ବହନ କରନ୍ତି—ଶିଶୁର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯଶର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ।
Mantra 24
यस्य श्रवो रोदसी अन्तरुर्वी शीर्ष्णेशीर्ष्णे विबभाजा विभक्ता । सप्तेदिन्द्रं न स्रवतो गृणन्ति नि युध्यामधिमशिशादभीके ॥
ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଯଶ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ତାଙ୍କର ବିଶାଳତା ମଧ୍ୟରେ ପୂରିଦିଏ, ଶିଖରରୁ ଶିଖରକୁ ଅଧିପତ୍ୟକୁ ବିଭାଜି ବଣ୍ଟନ କରେ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସାତ ଋଷି ବହୁଥିବା ସ୍ରୋତମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ନିକଟ ସମ୍ମୁଖୀନତାରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରତ ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ଦବାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷକୁ ନମାଇ ଦେଲେ।
Mantra 25
इमं नरो मरुतः सश्चतानु दिवोदासं न पितरं सुदासः । अविष्टना पैजवनस्य केतं दूणाशं क्षत्रमजरं दुवोयु ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ହେ ବଳବାନମାନେ, ଏହି ସୁଦାସଙ୍କୁ ସହଚର ହୁଅ—ଯେପରି ପୁତ୍ରମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁସରନ୍ତି, ସେପରି (ଜନମାନେ) ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ ଅନୁସରନ୍ତି। ତୁମେ ପୈଜବନଙ୍କ କେତୁ—ଧ୍ୱଜଚିହ୍ନ—କୁ ପ୍ରକଟ କରିଛ: ଅଖଣ୍ଡ, ଅଜେୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଅଜର, ଯଜ୍ଞାର୍ପଣ ଓ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ।
It praises Indra as the giver of prosperity (cows, horses, wealth) and as the power who grants victory and protection in conflict when the community keeps faith with him.
It stresses continuity: the forefathers gained boons through Indra, and the same results come when poets and patrons maintain reciprocal ‘friendship’ (sakhya) through praise and offerings.
It is a simple blessing for fortunate, successful times—clear outcomes, safety on the journey, and flourishing leadership for the seers and their patrons.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.