Rig Veda 7.18.11: Mandala 7, Sukta 18, Mantra 11

Sukta 7.18

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

एकं च यो विंशतिं च श्रवस्या वैकर्णयोर्जनान्राजा न्यस्तः । दस्मो न सद्मन्नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमकृणोदिन्द्र एषाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 7.18.11

Transliteration

ékaṃ ca yó viṃśatíṃ ca śravasyā́ vaikarṇáyor jánān rājā́ nyàstaḥ | dasmó ná sádmann ní śiśāti bárhiḥ śūráḥ sárgam akṛṇod índra eṣām ||

Translation

వైకర్ణ జనుల రాజును—ఒకటి మరియు ఇరవై ఒకటి—యశస్సు పొందుటకై కింద నిలిపి/స్థాపించినవాడు. గృహంలో దస్మ (అద్భుతకర్త) వలె బర్హిస్ (యజ్ఞాసనం)ను సరిగా పరచి సిద్ధం చేస్తాడు; ఆ శూరుడైన ఇంద్రుడు వీరికి నిర్ణాయక ‘సర్గ’—విడుదల/ప్రక్షేపణ—చేసెను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एकम्: one
• एकम्: Karma (गणनाविशेष्य/परिमाण)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विंशतिम्: twenty
• विंशतिम्: Karma (गणनाविशेष्य/परिमाण)
• Type: Noun/Numeral
• Root: विंशति (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• श्रवस्याः: of fame / glorious
• श्रवस्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: श्रवस्या (प्रातिपदिक; श्रवस्-सम्बद्ध ‘कीर्त्य/यशस्कर’)

• वैकर्णयोः: of the two Vaikarṇas
• वैकर्णयोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (Proper/Tribal)
• Root: वैकर्ण (प्रातिपदिक; ‘विकर्ण’/‘वैकर्ण’ नाम/गोत्र)

• जनान्: peoples / men
• जनान्: Karma
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• राजा: the king
• राजा: Kartā (सम्बन्धे ‘यः’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• नि: down; in/into
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्तः: set down / placed
• अस्तः: Kartā-विशेषण
• Type: Verb (Past Participle)
• Root: अस् (धातु) + त (क्त; क्त-प्रत्यय)

• दस्मः: wondrous; mighty
• दस्मः: Kartā-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: दस्म (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• सद्मन्: in the seat/abode
• सद्मन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सद्मन् (प्रातिपदिक)

• नि: down; thoroughly
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• शिशाति: sharpens / sets in order
• शिशाति: Kriyā (कर्तृ: इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: शि/शै (धातु; ‘शिश्/शि’—तीक्ष्णीकरण/प्रेरण)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis)
• बर्हिः: Karma (शिशाति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• शूरः: the hero
• शूरः: Kartā-विशेषण (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective/Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• सर्गम्: a rush/charge; onslaught
• सर्गम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सर्ग (प्रातिपदिक)

• अकृणोत्: made; wrought
• अकृणोत्: Kriyā (कर्तृ: इन्द्रः)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun (Deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these (men/peoples)
• एषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)