Rig Veda 1.33.2: Mandala 1, Sukta 33, Mantra 2

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्यः स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.33.2

Transliteration

upéd aháṃ dhanadā́m ápratītaṃ júṣṭāṃ ná śyéno vásatiṃ patāmi | índraṃ namasyán upamébhiḥ arkáir yáḥ stotṛ́bhyo hávyo ásti yā́man ||

Translation

అప్రతిహతమైన ధనదాతయైన ఆయన వైపు నేను ఎగురుతాను—ప్రియమైన నివాసానికి శ్యేనుడు (గద్ద) ఎగిరినట్లుగా. తగిన అర్కములైన స్తోత్రాలతో నమస్కరిస్తూ, యాత్రామార్గంలో స్తోతృలకు హవ్యస్వరూపుడైన ఇంద్రుని నేను వందిస్తాను.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग) / upa

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात) / id

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / aham

• धनदाम्: the wealth-giver (f.)
• धनदाम्: Karma
• Type: Noun (epithet)
• Root: धनदा (प्रातिपदिक; धन + दा) / dhanadā

• अप्रतीतम्: unopposed; not resisted / not turned back
• अप्रतीतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतीत (प्रातिपदिक; प्रति-√इ/ई ‘to go/approach’ → प्रतीत ‘approached/accepted’, with privative अ-) / apratīta

• जुष्टाम्: favored, pleasing
• जुष्टाम्: Karma
• Type: Adjective (PPP)
• Root: जुष्ट (PPP of √जुष् ‘to enjoy, favor’) / juṣṭa

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात) / na

• श्येनः: a falcon, hawk
• श्येनः: Kartā (उपमान-कर्तृ) / appositional to अहम्
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक) / śyena

• वसतिम्: dwelling, abode
• वसतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वसति (प्रातिपदिक; √वस् ‘to dwell’) / vasati

• पतामि: I fly
• पतामि: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पत् / pat

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (नमस्यन् इत्यस्य)
• Type: Noun (deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) / indra

• नमस्यन्: doing reverence; worshipping
• नमस्यन्: Kartā (सह-क्रिया/भाव)
• Type: Verbal (participle)
• Root: √नमस् / namas (denom. verb ‘to do reverence’)

• उपमेभिः: with the best / with excellent (ones)
• उपमेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective/Noun
• Root: उपम (प्रातिपदिक) / upama

• अर्कैः: with hymns, praises
• अर्कैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) / arka

• यः: who
• यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / yad

• स्तोतृभ्यः: to the praisers
• स्तोतृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ + तृ) / stotṛ

• हव्यः: to be invoked/offered; worthy of oblation
• हव्यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य; विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: हव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer/call’ → ‘to be offered’) / havya

• अस्ति: is
• अस्ति: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् / as

• यामन्: in the course/at the time (of the rite/journey)
• यामन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यामन् (प्रातिपदिक) / yāman