Sukta 97
Sukta 7.97
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn to Bṛhaspati/Brāhmaṇaspati)
Bṛhaspati / Brāhmaṇaspati (with a relational horizon that includes Indra as allied power in the hymn)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Maṇḍala 7 praise/invocation)
अयं वसिष्ठस्य स्तोत्रः बृहस्पतिं ब्राह्मणस्पतिं च देवं सखायं यज्ञस्य पुरोहितशक्तिं च आह्वयति—यः यज्ञं सफलं करोति, वाचं पवित्रयति, रयिं प्रति पन्थानं विवृणोति। सोमाभिषवेऽस्मिन् स्तुतिः स्थाप्यते, यत्रेन्द्रोऽपि स्वागतः; उदारदातुः पुरो यजमानाः ‘अनपवादाः’ स्युः, बलं हर्षं च सम्यग्नीतिं च लभेरन् इति प्रार्थ्यते।
Mantras
Mantra 1
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति । इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन्मदाय प्रथमं वयश्च ॥
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्याश्च—यत्र देवयवो नरो मदन्ति; यत्रेन्द्राय सवनानि सुन्वे—स मदायागच्छतु, अस्माकं च प्रथमं वयश्च विस्तृतिं च आनयतु।
Mantra 2
आ दैव्या वृणीमहेऽवांसि बृहस्पतिर्नो मह आ सखायः । यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ॥
वयं दैव्यान्यवांसि वृणीमहे, तान् च स्वसमीपमाह्वयामः। सखायः, अस्माकं महत् सखा बृहस्पतिरस्मानुपैतु—यथा वयं मीळ्हुषे दात्रेऽनागा भवेम; यः परावतः पितेव नः ददाति।
Mantra 3
तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥
तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिश्च सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीमि। महाँश्च दैव्यः श्लोक इन्द्रे सिषक्तु—यो देवकृतस्य ब्रह्मणो राजा।
Mantra 4
स आ नो योनिं सदतु प्रेष्ठो बृहस्पतिर्विश्ववारो यो अस्ति । कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात्पर्षन्नो अति सश्चतो अरिष्टान् ॥
स प्रेष्ठो विश्ववारो बृहस्पतिरस्माकं योनिं सदतु। यः रायः सुवीर्यस्य च कामः, तं स ददातु; सश्चतः अरिष्टान् अतीत्य नः पार्षत्, अक्षतान् रक्षतु।
Mantra 5
तमा नो अर्कममृताय जुष्टमिमे धासुरमृतासः पुराजाः । शुचिक्रन्दं यजतं पस्त्यानां बृहस्पतिमनर्वाणं हुवेम ॥
तमाऽस्माभिरमृताय जुष्टमिममर्कं बृहस्पतिमनर्वाणं हुवेम। इमे धासुरमृतासः पुराजाः तमेनं स्तोमं धारणयन्ति। शुचिक्रन्दं यजतं पस्त्यानां बृहस्पतिमेव हुवेम।
Mantra 6
तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बृहस्पतिं सहवाहो वहन्ति । सहश्चिद्यस्य नीलवत्सधस्थं नभो न रूपमरुषं वसानाः ॥
तं शग्मासोऽरुषासोऽश्वाः सहवाहो बृहस्पतिं वहन्ति। यस्य नीलवत्सधस्थं सदनं नभ इव, स च अरुषं रूपं वसानः शक्तिमान् सहचोदनया चरति।
Mantra 7
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर्हिरण्यवाशीरिषिरः स्वर्षाः । बृहस्पतिः स स्वावेश ऋष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ॥
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युः हिरण्यवाशीरिषिरः स्वर्षाः। बृहस्पतिः स स्वावेश ऋष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः—सोमस्य प्रसवं हर्षप्रवाहं च।
Mantra 8
देवी देवस्य रोदसी जनित्री बृहस्पतिं वावृधतुर्महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद्ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥
देवी देवस्य रोदसी जनित्री स्वर्गपृथिव्यौ महित्वा बृहस्पतिं वावृधतुः। हे सखायः, दक्षाय्याय कर्मणे दक्षत; ब्रह्मणे सुतरां सुगाधां करोत।
Mantra 9
इयं वां ब्रह्मणस्पते सुवृक्तिर्ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥
हे ब्रह्मणस्पते, इयं वां सुवृक्तिः वज्रिणे इन्द्राय ब्रह्मरूपेण अकारि। धियः अविष्टं स्युः, जिगृहतं च; पुरंधयः अर्यस्य वनुषाम् अमरातीः अपहन्तु।
Mantra 10
बृहस्पते युवमिन्द्रश्च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य । धत्तं रयिं स्तुवते कीरये चिद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे बृहस्पते, युवं चेन्द्रश्च दिव्यस्य वस्वः पार्थिवस्य च ईशाथे। स्तुवते कीरये च रयिं धत्तं; यूयं स्वस्तिभिः सदा नः पात।
Frequently Asked Questions
The hymn mainly addresses Bṛhaspati (also called Brāhmaṇaspati), the divine lord of sacred speech and priestly power. Indra appears in the background as the Soma-drinking ally within the sacrifice.
It asks Bṛhaspati to come as a close Friend, remove fault, and make the sacrifice—especially the Soma outpouring—successful, so the worshippers receive strength, joy, and prosperity.
These titles point to his role as the power of luminous, truthful speech that cleanses the rite and the mind. In Vedic thought, right utterance sustains the sacrifice and brings the desired divine response.
Ask anything about Sukta 97 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.