
Sukta 6.63
Bharadvāja Bārhaspatya
Aśvinau (Nāsatyā)
Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)
अयं सूक्तो नासत्यावश्विनौ शीघ्रौ दिव्यौ यमौ हवते—यजमानस्याभिमुखं रथं परिवर्तयतां स्तुतिं च दूतवत् प्रेषितां निमन्त्रणरूपां गृह्णीताम्। तयोः प्रत्यक्षं दीप्तिमद् भास्वरं रूपं तथा च हितकारी सहाय्यं स्तौति—विशेषतः पोषणस्य, रक्षणस्य, क्षेमस्य च दातृत्वशक्तिम्। अन्ते संक्षिप्तया प्रार्थनया तयोः प्रसादस्य विस्तीर्णे कृपाक्षेत्रे वयं वसाम, उदारैः दातृभिः सह इति।
Mantra 1
क्व त्या वल्गू पुरुहूताद्य दूतो न स्तोमोऽविदन्नमस्वान् । आ यो अर्वाङ्नासत्या ववर्त प्रेष्ठा ह्यसथो अस्य मन्मन् ॥
क्व नु तौ वल्गू पुरुहूतौ अद्य? दूतो न स्तोमो नमस्विनं अविदत्। आर्वाङ् ववर्ततां नासत्यौ—प्रेष्ठौ हि स्थोऽस्य मन्मनः सहायौ।
Mantra 2
अरं मे गन्तं हवनायास्मै गृणाना यथा पिबाथो अन्धः । परि ह त्यद्वर्तिर्याथो रिषो न यत्परो नान्तरस्तुतुर्यात् ॥
अरं मे गच्छतं हवनाय—अस्मै गृणानाय यथा पिबथोऽन्धः। परि हि तद् वर्तिं यातो रिषो न रक्षार्थं—यत् परो न, नान्तरः, स्तुतुर्यात्।
Mantra 3
अकारि वामन्धसो वरीमन्नस्तारि बर्हिः सुप्रायणतमम् । उत्तानहस्तो युवयुर्ववन्दा वां नक्षन्तो अद्रय आञ्जन् ॥
अकारि वाम् अन्धसो वरीमान्; अस्तारि बर्हिः सुप्रायणतमम्। उत्तानहस्तो युवयुर्ववन्द—वां नक्षन्तो अद्रय आञ्जन्।
Mantra 4
ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात्प्र रातिरेति जूर्णिनी घृताची । प्र होता गूर्तमना उराणोऽयुक्त यो नासत्या हवीमन् ॥
अध्वरेषु वाम् ऊर्ध्वोऽग्निरधिष्ठाति; रतिः प्रैति—जूर्णिनी घृताची। प्र होता गूर्तमना उराणो नासत्यौ, अन्तःस्थितं हवीमन्तं यज्ञं योजयति।
Mantra 5
अधि श्रिये दुहिता सूर्यस्य रथं तस्थौ पुरुभुजा शतोतिम् । प्र मायाभिर्मायिना भूतमत्र नरा नृतू जनिमन्यज्ञियानाम् ॥
श्रिये सूर्यस्य दुहिता रथम् अधितस्थौ—पुरुभुजा शतोतिः। मायाभिः, हे मायिनौ नरौ, अत्र प्रादुर्भवतम्; हे नृतू, यज्ञियानां जनिमनि प्रवृत्तेः नेतारौ भवतम्।
Mantra 6
युवं श्रीभिर्दर्शताभिराभिः शुभे पुष्टिमूहथुः सूर्यायाः । प्र वां वयो वपुषेऽनु पप्तन्नक्षद्वाणी सुष्टुता धिष्ण्या वाम् ॥
युवां दर्शताभिः श्रीभिः सूर्यायाः शुभे पुष्टिं वृद्धिं च प्र वहथः। वाम् वपुषेऽनु अस्माकं वयांसि प्र पप्तन्; धिष्ण्यौ वाम् सुष्टुता वाणी अक्षद्।
Mantra 7
आ वां वयोऽश्वासो वहिष्ठा अभि प्रयो नासत्या वहन्तु । प्र वां रथो मनोजवा असर्जीषः पृक्ष इषिधो अनु पूर्वीः ॥
हे नासत्यौ, युवयोः वहिष्ठा अश्वाः अस्माकं प्रयः वहन्तः युवाम् अत्र आनयन्तु। युवयोः मनोजवः रथः प्र असर्जि, इषिधः पृक्षस्य च बह्वीः पूर्वीः पथः अनु अन्वेति।
Mantra 8
पुरु हि वां पुरुभुजा देष्णं धेनुं न इषं पिन्वतमसक्राम् । स्तुतश्च वां माध्वी सुष्टुतिश्च रसाश्च ये वामनु रातिमग्मन् ॥
हे पुरुभुजौ, युवयोः दॆष्णं बहु। धेनुमिव अस्माकम् इषं असक्राम् पिन्वतम्। तथा युवयोः रातिम् अनु ये मध्वी स्तुतिः सुष्टुतिश्च रसाश्च, ते अस्मासु वर्धन्ताम्।
Mantra 9
उत म ऋज्रे पुरयस्य रघ्वी सुमीळ्हे शतं पेरुके च पक्वा । शाण्डो दाद्धिरणिनः स्मद्दिष्टीन्दश वशासो अभिषाच ऋष्वान् ॥
उत मे, ऋज्रे रघ्वी च सुमीळ्हे, शतं पेरुके च पक्वा आगमन्। शाण्डः हिरण्यदानि दात्; दश वशासः अभिषाचः ऋष्वानः—स्मद्दिष्टीन्, दैवसहायस्य मूर्तलक्षणानि।
Mantra 10
सं वां शता नासत्या सहस्राश्वानां पुरुपन्था गिरे दात् । भरद्वाजाय वीर नू गिरे दाद्धता रक्षांसि पुरुदंससा स्युः ॥
हे नासत्यौ, युवयोः कृते शतं सहस्रमश्वशक्तीनां सं गच्छतु; पुरुपन्था गिरिरेव ता ददातु। हे वीरौ, भरद्वाजाय नु गिरं दत्तम्; पुरुदंससौ युवां रक्षांसि तमसि निहतानि कुरुतं, यथा हिंसाशक्तयः शम्येरन्।
Mantra 11
आ वां सुम्ने वरिमन्त्सूरिभिः ष्याम् ॥
युवयोः सुम्ने वरिमन्ति सूरिभिः सह वयं स्याम।
They are the divine twin helpers associated with dawn—swift to arrive, quick to hear prayers, and famed for healing, rescue, and bringing prosperity.
The poet asks the Aśvins to turn their attention toward the worshipper, accept the praise and offerings, and grant nourishment, well-being, and their expansive favor.
The Aśvins are linked to the transition into daylight; dawn symbolizes renewal and right beginnings, so their help is traditionally invoked in the early morning.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.