Rig Veda 6.63.4: Mandala 6, Sukta 63, Mantra 4
Sukta 6.63
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā), with Agni and Hotṛ as supporting ritual powers
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात्प्र रातिरेति जूर्णिनी घृताची । प्र होता गूर्तमना उराणोऽयुक्त यो नासत्या हवीमन् ॥
Transliteration
ūrdhvó vām agnír adhvaréṣv asthāt prá rātír eti jūrṇínī ghṛtā́cī | prá hótā gūrtámana urāṇó ’yukta yó nā́satyā havī́man ||
Translation
अध्वरेषु वाम् ऊर्ध्वोऽग्निरधिष्ठाति; रतिः प्रैति—जूर्णिनी घृताची। प्र होता गूर्तमना उराणो नासत्यौ, अन्तःस्थितं हवीमन्तं यज्ञं योजयति।
Word by Word
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) < √वर्ध्/वृध् (उन्नतौ) (व्युत्पत्त्यनुसारेण)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna/सम्बन्ध (युवयोः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
अस्थात्stood up / was stationed
अस्थात्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
रातिःgift, giving
रातिः:
Kartā
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक) < √रा (दाने)
एतिgoes, comes
एति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थः)
जूर्णिनीswift-moving / active (f.)
जूर्णिनी:
Kartā (रातेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजूर्णिनी (प्रातिपदिक; वैदिक-विशेषण/नाम)
घृताचीghee-bearing / ghee-bright (f.)
घृताची:
Kartā (रातेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघृताची (प्रातिपदिक) = घृत + अची (अञ्च्/अच् ‘to move/shine’ इत्यादि व्युत्पत्तिः)
प्रforth
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (यज्ञे)
गूर्तमनाwith well-directed mind
गूर्तमना:
Kartā (होतुः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगूर्तमना (प्रातिपदिक; गूर्त + मनस्)
उराणःeager, impetuous
उराणः:
Kartā (होतुः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउराण (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
अयुक्तyoked, harnessed
अयुक्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√युज् (योजने)
यःwho
यः:
Kartā (अयुक्त इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
Sampradāna/सम्बोधन
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
हवीमन्at/with the oblation; O (one) of oblations
हवीमन्:
Adhikaraṇa/सम्बोधन (यज्ञ-हविषि/हविष्मन्)
TypeNoun
Rootहवीमन् (प्रातिपदिक) < हविस्/हव्या (यज्ञ-आहुति) (वैदिक रूप)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.