Sukta 63
Sukta 6.63
Bharadvāja Bārhaspatya
Aśvinau (Nāsatyā)
Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ରୁତଗତି ଦିବ୍ୟ ଯମଜ ଅଶ୍ୱିନ (ନାସତ୍ୟା)ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ—ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ରଥକୁ ଯଜମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୂତ-ସଦୃଶ ଡାକ ଭଳି ଅର୍ପିତ ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦୃଶ୍ୟ ଶୋଭା ଓ ଉପକାରୀ ସାହାଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ—ବିଶେଷକରି ପୋଷଣ, ସୁରକ୍ଷା ଓ କୁଶଳତା ଆଣିଦେବାର ଶକ୍ତିକୁ। ଶେଷରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଉଦାର ପୋଷକମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ କୃପାମୟ ଅନୁଗ୍ରହର ବିସ୍ତୃତତାରେ ବାସ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
क्व त्या वल्गू पुरुहूताद्य दूतो न स्तोमोऽविदन्नमस्वान् । आ यो अर्वाङ्नासत्या ववर्त प्रेष्ठा ह्यसथो अस्य मन्मन् ॥
ଆଜି ସେଇ ଦୁଇ ମନୋହର, ବହୁ-ଆହ୍ୱାନିତ (ପୁରୁହୂତ) କେଉଁଠି? ଦୂତ ପରି ସ୍ତୋତ୍ର ନମସ୍କାରୀକୁ ଖୋଜି ପାଇଛି। ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ଏଇପଟେ ଫେରିଆସ; କାରଣ ଏହି ମନର ଅନ୍ତର୍ଚିନ୍ତା ପାଇଁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ସହାୟକ।
Mantra 2
अरं मे गन्तं हवनायास्मै गृणाना यथा पिबाथो अन्धः । परि ह त्यद्वर्तिर्याथो रिषो न यत्परो नान्तरस्तुतुर्यात् ॥
ମୋ ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ସହଜେ ଆସ—ଯେପରି ଆମେ ଗାଇଥିବାବେଳେ ତୁମେ ପିଷିତ ଅନ୍ଧଃ (ସୋମରସ) ପାନ କରିପାର। ତୁମେ ସେଇ ପଥକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କର, ହାନିରୁ ରକ୍ଷା ଭାବେ; ଯେପରି ନ ବାହାରରୁ, ନ ଭିତରରୁ—କିଛି ଭେଦି ଆଘାତ କରିନପାରେ।
Mantra 3
अकारि वामन्धसो वरीमन्नस्तारि बर्हिः सुप्रायणतमम् । उत्तानहस्तो युवयुर्ववन्दा वां नक्षन्तो अद्रय आञ्जन् ॥
ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବହୁଥିବା ଅନ୍ଧଃ (ସୋମ-ଆନନ୍ଦ) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି; ଏବଂ ବର୍ହିଃ—ଯଜ୍ଞାସନ—ତୁମ ଶୁଭ ଆଗମନ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପତିଆଯାଇଛି। ହାତ ଉଠାଇ ଯୁତି ଆକାଂକ୍ଷୀ ଆତ୍ମା ତୁମକୁ ବନ୍ଦନା କରିଛି; ଏବଂ ଅଦ୍ରୟଃ—ପିଷଣ-ପଥର—ତୁମକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁ, ଅନ୍ଧଃକୁ ଅଭିଷେକ କରି ତାହାକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି।
Mantra 4
ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात्प्र रातिरेति जूर्णिनी घृताची । प्र होता गूर्तमना उराणोऽयुक्त यो नासत्या हवीमन् ॥
ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଅଗ୍ନି ଊର୍ଧ୍ୱ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଦାନର ଧାରା ଆଗକୁ ବଢ଼େ—ଶୀଘ୍ର, ପ୍ରବାହମାନ, ଘୃତରେ ଦୀପ୍ତ। ମନକୁ ସରଳ ଓ ବିସ୍ତୃତ କରିଥିବା ହୋତା ଆଗକୁ ଯାଇ, ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଆମ ଭିତରେ ହବି ବହନକାରୀ ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ଯୋଗ କରିଛି।
Mantra 5
अधि श्रिये दुहिता सूर्यस्य रथं तस्थौ पुरुभुजा शतोतिम् । प्र मायाभिर्मायिना भूतमत्र नरा नृतू जनिमन्यज्ञियानाम् ॥
ଶ୍ରୀର ନିମିତ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୁହିତା ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ବହୁଭୋଗିନୀ, ଶତସହାୟଦାତ୍ରୀ। ହେ ମାୟାବାନ କୌଶଳାଧିପତିମାନେ, ତୁମ ମାୟାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅ; ହେ ନରମାନେ, ଗତିର ନେତାମାନେ, ଯଜ୍ଞୀୟ କର୍ମମାନଙ୍କ ଜନ୍ମକାଳରେ।
Mantra 6
युवं श्रीभिर्दर्शताभिराभिः शुभे पुष्टिमूहथुः सूर्यायाः । प्र वां वयो वपुषेऽनु पप्तन्नक्षद्वाणी सुष्टुता धिष्ण्या वाम् ॥
ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଦର୍ଶନୀୟ ଶ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପୁଷ୍ଟିକୁ ଆଗକୁ ବହନ କର। ତୁମ ଶକ୍ତିମୟ ଦେହକୁ ଅନୁସରି ଆମ ଶକ୍ତିମାନେ ବାହାରକୁ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଆମ ସୁସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ହେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟ—ପ୍ରକାଶମୟ ଆସନମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନେ।
Mantra 7
आ वां वयोऽश्वासो वहिष्ठा अभि प्रयो नासत्या वहन्तु । प्र वां रथो मनोजवा असर्जीषः पृक्ष इषिधो अनु पूर्वीः ॥
ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ତୁମର ସର୍ବାଧିକ ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱମାନେ ଆମର ଅର୍ପଣ-ଶକ୍ତି (ପ୍ରୟଃ) ବହନ କରି ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣୁନ୍ତୁ। ମନର ବେଗରେ ଚାଲୁଥିବା ତୁମର ରଥ ଆଗକୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି—ଇଚ୍ଛା ଓ ପ୍ରେରଣାର ଅନୁସରଣରେ, ଅନେକ ପୁରାତନ ପଥକୁ ଅନୁଗମନ କରି।
Mantra 8
पुरु हि वां पुरुभुजा देष्णं धेनुं न इषं पिन्वतमसक्राम् । स्तुतश्च वां माध्वी सुष्टुतिश्च रसाश्च ये वामनु रातिमग्मन् ॥
ହେ ପୁରୁଭୁଜମାନେ (ବିଶାଳ ଦାତାମାନେ), ତୁମ ପାଇଁ ବିତରଣ ଅନେକ; ଦୁଧାଳ ଗାଈ ପରି ଆମର ଇଷା (ପ୍ରେରଣା/ପୋଷକ-ଶକ୍ତି) କୁ ଅବିରତ ଭାବେ ପୁଷ୍ଟ କର। ଏବଂ ମଧୁର ସ୍ତୁତି, ସୁଗଠିତ ସ୍ତୋତ୍ର, ତଥା ତୁମ ଦାନକୁ ଅନୁସରି ଆସୁଥିବା ରସପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସ୍ୱାଦ—ଏ ସବୁ ଆମ ଭିତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
Mantra 9
उत म ऋज्रे पुरयस्य रघ्वी सुमीळ्हे शतं पेरुके च पक्वा । शाण्डो दाद्धिरणिनः स्मद्दिष्टीन्दश वशासो अभिषाच ऋष्वान् ॥
ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ—ସିଧା ଗତି ଓ ଶୀଘ୍ର ଚଳନରେ, ସୁଶୋଭିତ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ—ଶତ ପକ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣଫଳ ଆସିଲା। ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଦେଲା; ଦଶ ମହାବଳୀ ଗାଈ—ନିକଟରେ ଲଗି ରହୁଥିବା, ଉଚ୍ଚ ବଳବତୀ—ଦିବ୍ୟ ସହାୟତା ଜୀବନରେ ସାକାର ହୋଇଥିବା ଚିହ୍ନରୂପେ।
Mantra 10
सं वां शता नासत्या सहस्राश्वानां पुरुपन्था गिरे दात् । भरद्वाजाय वीर नू गिरे दाद्धता रक्षांसि पुरुदंससा स्युः ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶତଶଃ—ହଁ, ସହସ୍ରଶଃ—ଅଶ୍ୱବଳ ଏକତ୍ର ହେଉ; ବହୁପଥା ଗିର (ସ୍ତୁତି) ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କରୁ। ହେ ବୀରମାନେ, ଭରଦ୍ୱାଜ ପାଇଁ ଏବେ ଏହି ଗିର ଦାତ ହେଉ; ଏବଂ ହେ ପୁରୁଦଂସସା, ତୁମ ଅନେକ କର୍ମରେ ଅନ୍ଧକାର ଆକ୍ରମଣକାରୀ ରକ୍ଷାଂସମାନଙ୍କୁ ଦମନ କର, ଯେପରି ହାନିକାରକ ଶକ୍ତିମାନେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 11
आ वां सुम्ने वरिमन्त्सूरिभिः ष्याम् ॥
ହେ ବାଂ, ତୁମ ସୁମ୍ନ (ମଙ୍ଗଳମୟ ଅନୁଗ୍ରହ)ର ବିଶାଳତାରେ, ସୂରିଭିଃ—ପ୍ରକାଶିତ ଦାତାମାନଙ୍କ ସହ—ଆମେ ମଧ୍ୟ ରହୁ।
Frequently Asked Questions
They are the divine twin helpers associated with dawn—swift to arrive, quick to hear prayers, and famed for healing, rescue, and bringing prosperity.
The poet asks the Aśvins to turn their attention toward the worshipper, accept the praise and offerings, and grant nourishment, well-being, and their expansive favor.
The Aśvins are linked to the transition into daylight; dawn symbolizes renewal and right beginnings, so their help is traditionally invoked in the early morning.
Ask anything about Sukta 63 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.