Sukta 21
Sukta 6.21
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional ascription for RV 6.21 within Mandala 6)
Indra
Triṣṭubh (probable for RV 6.21; Mandala 6 Indra hymns predominantly Triṣṭubh)
अयं सूक्तः शक्तिभिः हविर्भिः रथस्थाभिः प्रेरणाभिः (धियाभिः) च इन्द्रम् आह्वयति। स नित्ययुवा अजरः शक्तिमान् इति स्तूयते, यः विस्तीर्णं धनं जयम् च ददाति। रक्षांसि शत्रून् च प्रतिमुखीकृत्य वज्रभृतं पुरातनं सखायम् इन्द्रं तान् अपहन्तुं प्रार्थयते। अन्ते व्यावहारिकी प्रार्थना—इन्द्रः पथकृत् नेता च सन् सुलभेषु दुर्गेषु च पथेषु प्रबुध्यताम्, उपासकान् बलाय पूर्णतायै च (वाजाय) वहतु।
Mantras
Mantra 1
इमा उ त्वा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते । धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ॥
इमा उ त्वा, वीर, पुरुतमस्य कारोर् हव्यं हवन्ते; हव्या आहुतयः त्वाम् आह्वयन्ति। रथेष्ठा धियः अजरं नवीयो वचस्यया विभूतिरिव रयिः प्रवर्तते—शब्दशक्त्या सर्वतो व्याप्ता पूर्णता।
Mantra 2
तमु स्तुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम् । यस्य दिवमति मह्ना पृथिव्याः पुरुमायस्य रिरिचे महित्वम् ॥
तमु स्तुषे इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भिर्यज्ञवृद्धम्। यस्य पुरुमायस्य महित्वं मह्ना दिवम् अति पृथिव्याश्च अति रिरिचे।
Mantra 3
स इत्तमोऽवयुनं ततन्वत्सूर्येण वयुनवच्चकार । कदा ते मर्ता अमृतस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति स्वधावः ॥
स एव तमोऽवयुनं ततान; सूर्येण तद् वयुनवत् (ऋत-प्रकाशयुक्तं) चकार। कदा ते मर्त्याः अमृतस्य धामनि यक्षन्तः, हे स्वधावन्, न पुनर्मिनन्ति?
Mantra 4
यस्ता चकार स कुह स्विदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु । कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्र कतमः स होता ॥
यस्तान् चकार स कुह स्विदिन्द्रः? कमा जनं चरति कासु विक्षु? कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय? को अर्क इन्द्र, कतमः स होता?
Mantra 5
इदा हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः । ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ॥
इदानीं हि ते वेविषतः पुराजाः प्रत्नास आसुः पुरुकृत्सखायः। ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य, पुरुहूत, बोधि तान्।
Mantra 6
तं पृच्छन्तोऽवरासः पराणि प्रत्ना त इन्द्र श्रुत्यानु येमुः । अर्चामसि वीर ब्रह्मवाहो यादेव विद्म तात्त्वा महान्तम् ॥
तं पृच्छन्तोऽवरासः पराणि प्रत्ना त इन्द्र श्रुत्यानु येमुः । अर्चामसि वीर ब्रह्मवाहो यावदेव विद्म तात्त्वा महान्तम् ॥
Mantra 7
अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥
अभि त्वा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानम् अभि तत्सु तिष्ठ । तव प्रत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धृष्णो अप ता नुदस्व ॥
Mantra 8
स तु श्रुधीन्द्र नूतनस्य ब्रह्मण्यतो वीर कारुधायः । त्वं ह्यापिः प्रदिवि पितॄणां शश्वद्बभूथ सुहव एष्टौ ॥
स तु श्रुधीन्द्र नूतनस्य ब्रह्मण्यतो वीर कारुधायः । त्वं ह्यापिः प्रदिवि पितॄणां शश्वद्बभूथ सुहव एष्टौ ॥
Mantra 9
प्रोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कृष्वावसे नो अद्य । प्र पूषणं विष्णुमग्निं पुरंधिं सवितारमोषधीः पर्वताँश्च ॥
अद्य नः प्रोतयेऽवसे च वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतश्च कृणु। पूषणं विष्णुमग्निं पुरन्धिं सवितारमोषधीः पर्वतांश्च प्र कृणु॥
Mantra 10
इम उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावाँ अन्यो अमृत त्वदस्ति ॥
इमे उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारोऽभ्यर्चन्त्यर्कैः। श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावानन्योऽमृत त्वदस्ति॥
Mantra 11
नू म आ वाचमुप याहि विद्वान्विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः । ये अग्निजिह्वा ऋतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ॥
नू मे वाचमुप याहि विद्वान् विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः। येऽग्निजिह्वा ऋतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाये तेऽयन्तु धारयन्त्विमां गिरम्॥
Mantra 12
स नो बोधि पुरएता सुगेषूत दुर्गेषु पथिकृद्विदानः । ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम् ॥
स नो बोधि पुरएता सुगेषूत दुर्गेषु पथिकृद्विदानः। ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम्॥
Frequently Asked Questions
It asks Indra to accept the offerings, grant wealth and strength, protect the worshippers by driving away hostile forces, and lead them safely through both easy and difficult paths.
Rakṣas represent forces that obstruct and harm—outer dangers and inner confusion. The hymn calls on Indra’s vajra-power to repel these obstacles and restore a clear way forward.
Puraetā means “the one who goes in front” (leader), and pathikṛt means “maker of the path.” Together they describe Indra as guidance and enabling power in all circumstances.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.