Rig Veda 6.22.3: Mandala 6, Sukta 22, Mantra 3
Sukta 6.22
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवतः पुरुक्षोः । यो अस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तमा भर हरिवो मादयध्यै ॥
Transliteration
tám īmahe índram asyá rāyáḥ puru-vī́rasya nṛ-vátaḥ puru-kṣóḥ | yó askṛ́dhoyur ajáraḥ svàr-vāntám ā́ bhara hari-vo mādayádhyai ||
Translation
तमिमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नृवत: पुरुक्षोः । योऽस्कृधोयुरजरः स्वर्वान्तम् आ भर हरिवो मादयध्यै ॥
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
कर्तृ (वयं) / क्रिया
TypeVerb
Rootयाच्/ईम् (वेद. धातु: ईम्/ईम ‘to seek, request’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अस्यof this (one), of him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
पुरुवीरस्यof (him) rich in many heroes
पुरुवीरस्य:
विशेषण (रायः) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपुरुवीर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष ‘having many heroes’)
नृवतःmanly, possessing men
नृवतः:
विशेषण (पुरुवीरस्य/रायः) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootनृवत् (प्रातिपदिक ‘manly, having men/warriors’)
पुरुक्षोःof the much-abounding (one), of many settlements
पुरुक्षोः:
विशेषण / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपुरुक्षु (प्रातिपदिक ‘much-dwelling/abounding in settlements’; वेद. जन/क्षु-सम्बद्ध) अथवा पुरुक्षु (विशेषण)
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-वाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्कृधोयुःunfailing in his drive/pursuit
अस्कृधोयुः:
विशेषण (यः) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootअ-स्कृध-यु (प्रातिपदिक; ‘not failing in pursuit/impulse’; वेद. यु ‘seeking/impelling’)
अजरःunaging
अजरः:
विशेषण (यः)
TypeAdjective
Rootअ-जर (प्रातिपदिक)
स्वर्वान्radiant, possessing heaven-light
स्वर्वान्:
विशेषण (यः)
TypeAdjective
Rootस्वर्वन्त् (प्रातिपदिक ‘having light/heavenly radiance’)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, forth
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring
भर:
क्रिया (आह्वानः) / कर्म-ग्रहणम्
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
हरिवःO bay-horsed one (Indra)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet) / Adjective
Rootहरिवत्/हरिवन् (प्रातिपदिक; ‘having bay horses’)
मादयध्यैfor exhilaration, to make (us/you) rejoice
मादयध्यै:
प्रयोजन (क्रियार्थ) / उद्देश्य
TypeVerb (Infinitive) / Kṛdanta
Rootमद् (धातु ‘to rejoice, be exhilarated’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
