
Sukta 4.52
Vāmadeva Gautama
Uṣas
Gāyatrī (3×8 syllables)
अयं सूक्तः उषसं स्तौति—सा दिवः दुहिता दीप्तिमती यजमानाभिमुखी प्रादुरभवति, स्वसृं निशाम् परितो वेष्टयित्वा तमो नुदति। कविर् उषसं याचते यत् सा स्वकिरणैः लोकान् विस्तारेत्, शुभकर्म प्रवर्तयेत्, द्वेषं भेदकारिणश्च बलानि अपास्येत्, येन यजमानः सत्यस्तुत्या सम्यग् गृहीतः स्यात्।
Mantra 1
प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः । दिवो अदर्शि दुहिता ॥
प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः। दिवो अदर्शि दुहिता।
Mantra 2
अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी । सखाभूदश्विनोरुषाः ॥
अश्व इव चित्रारुषी बहुवर्णा दीप्तिमती उषाः प्रकाशते; सा गवां (रश्मीनां) माता, ऋतावरी—ऋतस्य धारयित्री वरयित्री च। उषाः अश्विनोः सखा भूत्वा सहायकान् शीघ्रान् शक्तीन् अग्रे नयति।
Mantra 3
उत सखास्यश्विनोरुत माता गवामसि । उतोषो वस्व ईशिषे ॥
त्वम् अश्विनोः सखा; त्वं गवां (रश्मीनां) माता। हे उषः, त्वं वसूनाम् ईशिषे—अन्तर्निहितानां निधीनामपि अधीश्वरी।
Mantra 4
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥
हे चिकित्वत्, हे सूनृतावरि (दीप्तसत्यधारिणि), द्वेषसं त्वं अस्मत्तो यावय। वयं स्तोमैः प्रति त्वां उपतिष्ठेम—गृह्येमहि।
Mantra 5
प्रति भद्रा अदृक्षत गवां सर्गा न रश्मयः । ओषा अप्रा उरु ज्रयः ॥
प्रति भद्राः शक्तयोऽदृश्यन्त—गवां सर्गा इव, रश्मय इव विमुक्ताः। उषाऽप्रा उरु ज्रयः पन्थानः पूरयित्वा विस्तीर्णा।
Mantra 6
आपप्रुषी विभावरि व्यावर्ज्योतिषा तमः । उषो अनु स्वधामव ॥
उषो विभावरि, आपप्रुषी—त्वं ज्योतिषा तमो व्यावर्ज्य विस्तीर्णा। इदानीं स्वधामानुसारं चर, आत्मानं स्वकीयदीप्तिलयेन पुरः नय।
Mantra 7
आ द्यां तनोषि रश्मिभिरान्तरिक्षमुरु प्रियम् । उषः शुक्रेण शोचिषा ॥
उषः, त्वं रश्मिभिर्द्याम् आतनोषि, अन्तरिक्षं च उरु प्रियं क्षेत्रं विस्तीर्णं करोषि। त्वदीयेन शुक्रेण शोचिषा अन्तःखानि दीप्तानि भवन्ति।
Uṣas is Dawn, praised as a radiant young goddess and the “daughter of Heaven,” who appears each morning to replace Night and reveal the world in light.
The hymn asks Dawn to drive away hatred and divisive forces (dveṣas) and to open a wide, auspicious space for right action and successful worship.
Because Dawn is described as widening the worlds with her rays and kindling bright light, which can be read as the arising of discernment that dispels inner darkness and conflict.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.