Sukta 54
Sukta 4.54
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.54 commonly ascribed to Vāmadeva)
Savitṛ (solar impeller; Āditya-like power of arousing and directing)
Triṣṭubh (probable; RV 4.54 is predominantly Triṣṭubh in tradition—verify at pada-count level for critical editions)
अयं लघु-सूक्तः सवितारं देवं प्रेरकं स्तौति—यः स्तुतिं जागरयति, रत्नानि विभजति, च यजमानस्य मध्ये श्रेष्ठं द्रविणं (द्रव्यं बलं समृद्धिं च) प्रतिष्ठापयति। अस्य सत्यस्य प्रेरणायाः अपरिमितं प्रसारं प्रतिपादयति—पृथिव्याः विस्तीर्णताद् दिवः उच्चतां यावत्। अन्ते च सवितुः त्रिः-दिन-प्रेरणाभिः सौभाग्य-प्रवर्तनाय, रक्षार्थं शान्त्यर्थं च, विस्तीर्णं देव-चक्रं समाह्वयति।
Mantras
Mantra 1
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥
अभूद् देवः सविता वन्द्यो नु नः, इदानीम् अह्न उपवाच्यो नृभिः। यो रत्नानि मानवेभ्यो विभजति, स अत्र नः श्रेष्ठं द्रविणं यथा दधत्।
Mantra 2
देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्योऽमृतत्वं सुवसि भागमुत्तमम् । आदिद्दामानं सवितर्व्यूर्णुषेऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥
देवेभ्यः हि प्रथमं यज्ञियेभ्यः अमृतत्वं सुवसि भागम् उत्तमम्। आदित् दामानं सवितर् व्यूर्णुषे; अनूचीना जीविता मानुषेभ्यः।
Mantra 3
अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥
दैव्ये जने यद् वयम् अचित्त्या, दीनैर्दक्षैः, पूरुषत्वतया च यत् चकृम—हे सवितः, देवेषु च मानुषेषु च त्वं नः अत्र अनागसः कृत्वा सुवताद् ऋजुं प्रवृत्तिम्।
Mantra 4
न प्रमिये सवितुर्दैव्यस्य तद्यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति । यत्पृथिव्या वरिमन्ना स्वङ्गुरिर्वर्ष्मन्दिवः सुवति सत्यमस्य तत् ॥
न प्रमीयते सवितुर्दैव्यस्य तद्—यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति। यत् पृथिव्याः वरिम्णः आरभ्य दिवो वर्ष्मपर्यन्तं सत्यं तस्य सुवतिः प्रवर्तते; तत् अस्य सत्यम्।
Mantra 5
इन्द्रज्येष्ठान्बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः क्षयाँ एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः । यथायथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ॥
इन्द्रज्येष्ठेभ्यो बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः एभ्यः पस्त्यावतः क्षयान् सुवसि। यथायथा पतयन्तो वियेमिरे, एव एव तस्थुः—हे सवितः—ते सवाय ते।
Mantra 6
ये ते त्रिरहन्त्सवितः सवासो दिवेदिवे सौभगमासुवन्ति । इन्द्रो द्यावापृथिवी सिन्धुरद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥
हे सवितः, ये ते त्रिरहन्तः सवासो दिवे-दिवे सौभग्यम् आसुवन्ति, तैः प्रेरणैः—इन्द्रो द्यावापृथिवी च, अद्भिः सह सिन्धुः, आदित्यैः सह च अदितिः—अस्मभ्यं शर्म शान्तिं च यच्छन्तु।
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine solar Impeller who awakens beings and prayers, directs right activity, and distributes “treasures” (ratna) to people according to truth (satya) and order (ṛta).
That Savitṛ’s power is vast and immeasurable, sustaining the whole world, and that his impulse can establish the best prosperity, strength, and right movement in the worshipper.
The hymn closes by widening the blessing: Savitṛ’s impulse brings good fortune, and these allied cosmic powers are invoked to grant protection (śarma) and peace as the results of that right impulsion.
Ask anything about Sukta 54 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.