Rig Veda 4.53.6: Mandala 4, Sukta 53, Mantra 6
Sukta 4.53
Devata: Savitṛ
Samhita Patha (Devanagari)
बृहत्सुम्नः प्रसवीता निवेशनो जगतः स्थातुरुभयस्य यो वशी । स नो देवः सविता शर्म यच्छत्वस्मे क्षयाय त्रिवरूथमंहसः ॥
Transliteration
br̥hát-sumnaḥ pra-savītā́ ni-veśano jágataḥ sthātúr ubháyasya yó vaśī́ | sá no deváḥ savitā́ śárma yacchatv asmè kṣáyāya tri-varū́tham áṃhasaḥ ||
Translation
बृहत्सुम्नः सविता प्रसवीता निवेशनः, जगतः स्थातुरुभयस्य वशी। स देवो नो शर्म यच्छतु; अस्मे क्षयाय त्रिवरूथं ददातु, अंहसः परिरक्षितम्।
Word by Word
बृहत्सुम्नःof great benevolence (great-favour)
बृहत्सुम्नः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रा.) + सुम्न (प्रा.)
प्रसविताthe impeller, instigator (Savitar)
प्रसविता:
कर्ता
TypeNoun (agent) / Epithet
Root√सू (सुवति) → प्रसवितृ (प्रा.)
निवेशनःthe establisher, settler (who causes dwelling/settlement)
निवेशनः:
कर्ता
TypeNoun (agent) / Epithet
Rootनिवेशन (प्रा.) < √विश् (प्रवेशने) / √वस् (निवासे) (वैदिक-व्युत्पत्तिः)
जगतःof the moving world
जगतः:
सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजगत् (प्रा.)
स्थातुःof the standing (the stationary)
स्थातुः:
सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootस्थातृ (प्रा.) < √स्था
उभयस्यof both (kinds)
उभयस्य:
सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective (pronominal) used substantively
Rootउभय (प्रा.)
यःwho
यः:
कर्ता
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रा.)
वशीsovereign, controlling
वशी:
विशेषण (यः) / कर्ता
TypeAdjective
Rootवशिन् (प्रा.)
सःhe
सः:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रा.)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रा.)
देवःthe god
देवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेव (प्रा.)
सविताSavitar
सविता:
कर्ता (देवः सविता) सह-अधिकार
TypeNoun (proper/epithet)
Rootसवितृ (प्रा.) < √सू (सुवति)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रा.)
यच्छतुlet him grant
यच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रा.)
क्षयायfor dwelling, for abode
क्षयाय:
प्रयोजन/सम्प्रदान (दत्तस्य प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रा.)
त्रिवरूथम्threefold-protecting
त्रिवरूथम्:
विशेषण (शर्म) / कर्म
TypeAdjective
Rootत्रि- + वरूथ (प्रा.)
अंहसःof distress, sin, trouble
अंहसः:
सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रा.)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.