
Sukta 10.4
Agni
अयं सूक्तः अग्निं प्राचीनं राजानं गृहपतिं च स्तौति—यः यजमानस्य शरणं भवति, यथा निर्जले देशे जीवनदायिनी प्रस्रवणी। अस्य गूढस्यापि प्रवृत्तस्वभावस्य विस्मयं करोति—सुप्त इव निहितः सन् सहसा प्रादुर्भूय हविः ‘आस्वादयति’। तं च प्रार्थयते यत् सः कुलं प्रजां च रक्षतु, देहस्य अखण्डतां आयुषः पन्थानं च पालयतु। समग्रतः एतत् सफलयज्ञाय आह्वानं, समृद्धेः सातत्यस्य च रक्षणार्थं प्रार्थना।
Mantra 1
प्र ते यक्षि प्र त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नो हवेषु । धन्वन्निव प्रपा असि त्वमग्न इयक्षवे पूरवे प्रत्न राजन् ॥
प्र ते यक्षि प्र त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नो हवेषु। धन्वन्निव प्रपा असि त्वमग्न इयक्षवे पूरवे प्रत्न राजन्॥
Mantra 2
यं त्वा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजं यविष्ठ । दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महाँश्चरसि रोचनेन ॥
हे यविष्ठाग्ने, यं त्वां जनासोऽभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजम्; त्वं मर्त्यानां कृते देवानां दूतः। अन्तर्महान् सन् रोचनेन लोकेषु विचरसि, लोकानां ज्योतिरस्मासु वहन्।
Mantra 3
शिशुं न त्वा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्ति सचनस्यमाना । धनोरधि प्रवता यासि हर्यञ्जिगीषसे पशुरिवावसृष्टः ॥
शिशुं न त्वां जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्ति सचनस्यमाना। धनोः अधि प्रवता यासि हर्यन्, जिगीषसे पशुरिवावसृष्टः।
Mantra 4
मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने त्वमङ्ग वित्से । शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन्रेरिह्यते युवतिं विश्पतिः सन् ॥
मूरा अमूरा न वयं चिकित्वः; महित्वम् अग्ने त्वम् अङ्ग वित्से। शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन्रेः; रिह्यते युवतिं विश्पतिः सन्।
Mantra 5
कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः । अस्नातापो वृषभो न प्र वेति सचेतसो यं प्रणयन्त मर्ताः ॥
क्वचिदेव स सनयासु जन्मसु नव्यः पुनर्जायते; वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः। अस्नातापो वृषभो न प्र वेति—यं सचेतसो मर्त्याः कर्मणे प्र णयन्ति।
Mantra 6
तनूत्यजेव तस्करा वनर्गू रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम् । इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथं न शुचयद्भिरङ्गैः ॥
तनूत्यजेव तस्कराः वनर्गवो दशभिर् रशनाभिरभ्यधीताम्; एवमेव मेषा मनीषा त्वयि निहिता। इयं तेऽग्ने नव्यसी मनीषा—शुचयद्भिरङ्गै रथं न युक्ष्व।
Mantra 7
ब्रह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत् । रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुच्छन् ॥
ब्रह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः—सदमिद्वर्धनी भूत्। रक्ष नो अग्ने तनयानि तोकानि; रक्षोत नस्तन्वोऽप्रयुच्छन्।
It invokes Agni to accept the offering, empower the sacrifice, and act as a protective refuge for the worshipper—especially safeguarding home, family, and continuity.
Because fire is concealed in fuel and kindling until awakened; once lit, it actively consumes the offering. The imagery teaches that Agni’s power is subtle but becomes visible through ritual and attention.
It can be recited when lighting a lamp or sacred fire, while offering ghee or simple oblations, and as a prayer for protection of health, children, and household well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.