Rig Veda 10.4.2: Mandala 10, Sukta 4, Mantra 2
Sukta 10.4
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यं त्वा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजं यविष्ठ । दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महाँश्चरसि रोचनेन ॥
Transliteration
yám tvā jánāso abhí saṁ-cáranti gā́va uṣṇám iva vrajáṁ yaviṣṭha | dū́to devā́nām asi mártyānām antár mahā́m̐ś cárasi rocanéna ||
Translation
हे यविष्ठाग्ने, यं त्वां जनासोऽभि संचरन्ति गाव उष्णमिव व्रजम्; त्वं मर्त्यानां कृते देवानां दूतः। अन्तर्महान् सन् रोचनेन लोकेषु विचरसि, लोकानां ज्योतिरस्मासु वहन्।
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनासःpeople, men
जनासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
उपसर्ग/दिशा
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
संचरन्तिthey move/come together, they approach
संचरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर्
गावःcows
गावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
उष्णम्warm (warmth)
उष्णम्:
विशेषण/उपमान
TypeAdjective (used adverbially/comparatively with इव)
Rootउष्ण (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान
TypeIndeclinable
Rootइव
व्रजम्enclosure, pen; (also) settlement
व्रजम्:
कर्म/गन्तव्य
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
यविष्ठO youngest/most youthful (Agni)
यविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootयविष्ठ (युवा/यवस्-तुल्यतम-प्रातिपदिक; superlative)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin, in between
अन्तः:
अधिकारण (स्थान/अन्तर)
TypeIndeclinable (adverb/preposition)
Rootअन्तः
महान्great
महान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
चरसिyou move, you roam
चरसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर्
रोचनेनby/with (your) shining light; with radiance
रोचनेन:
करण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.