Atharva Veda Sukta 2
Kanda 13Anuvaka 1Sukta 246 Mantras

Sukta 2

Rishi: Traditionally ascribed within the Sūrya-cycle of AV 13; seer attribution varies by anukramaṇī tradition.

Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence)

अथर्ववेदस्य १३.२ सूर्यसूक्ते सूर्यस्य विश्वचक्षुषः सर्वदर्शिनः प्रभा भैषज्यरक्षार्थं विनियुज्यते। यत् किञ्चिद् रात्रौ निगूढं भवति—रोगहेतवः, स्तेयकाराः, शत्रवो वा अभिचाराः—तत् तमसि निवर्तमाने सूर्यप्रकाशेनापह्रियते। अपि च सूर्यस्य/आदित्यस्य महत्त्वं स्तूयते, येन नित्येन दिवानिशोः परिभ्रमणेन प्राणबलं प्रतिष्ठा च सौभाग्ययुक्तो धर्मः सुसंस्थितो भवति।

Kind of charm

Bhaishajya (healing)

In this hymn

Addressed to

  • SuryaMantras 2, 4-20, 22-24, 26, 29, 32-35, 37, 42-45Sūrya (Viśvacakṣas, the All-seeing Sun)

    The Sun as cosmic witness and regulator of time, whose light exposes what is concealed and whose daily circuit guarantees order, safety, and life-force (prāṇa/tejas).

  • AdityaMantras 1, 3, 27-28Āditya (Sūrya)
  • VarunaMantra 21Varuṇa (with emphasis on cakṣus, purifying sight)
  • Rohita (solar form) / SuryaMantra 25Rohita (solar form) / Sūrya
  • SavitarMantra 36solar impeller
  • Hamsa / SuryaMantra 38Haṃsa / Sūrya (solar bird), with implicit ‘all gods’
  • RohitaMantras 39-41Rohita (solar-red), with identifications to Kāla and Prajāpati
  • AgniMantra 46with Uṣas as associated figure
Recitation with translationAtharva Veda 13.2

Mantras

Mantra 1

अध्यात्मम्। (४४ चतुष्पदा पुरःशाक्वरा भुरिक्; ४५ अतिजागतगर्भा)। उद॑स्य के॒तवो॑ दि॒वि शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । आ॒दि॒त्यस्य॑ नृ॒चक्ष॑सा॒ महि॑व्रतस्य मी॒ढुषः॑

उदस्य केतवो दिवि शुक्रा भ्राजन्त ईरते—आदित्यस्य नृचक्षसः महिव्रतस्य मीढुषः।

Mantra 2

दि॒शां प्र॒ज्ञानां॑ स्व॒रय॑न्तम॒र्चिषा॑ सुप॒क्षमा॒शुं प॒तय॑न्तमर्ण॒वे। स्तवा॑म सूर्यं॒ भुव॑नस्य गो॒पां यो र॒श्मिभि॒र्दिश॑ आ॒भाति॒ सर्वाः॑

दिशां प्रज्ञानां च स्वरेण अर्चिषा च स्वरयन्तं, सुपक्षं शीघ्रं अर्णवे पतयन्तं—तं सूर्यं स्तवामः; स भुवनस्य गोपा, यो रश्मिभिः सर्वा दिशः आभाति।

Mantra 3

यत् प्राङ् प्र॒त्यङ् स्व॒धया॒ यासि॒ शीभं॒ नाना॑रूपे॒ अह॑नी॒ कर्षि॑ मा॒यया॑ । तदा॑दित्य॒ महि॒ तत् ते॒ महि॒ श्रवो॒ यदेको॒ विश्वं॒ परि॒ भूम॒ जाय॑से

यत् त्वं स्वधया कदा प्राङ् कदा प्रत्यङ् शीघ्रं यासि, मायया च नानारूपे अहनी कर्षसि—तदादित्य महत्; महत् ते श्रवः, यद् एक एव विश्वं परि भूमिं जायसे।

Mantra 4

वि॒प॒श्चितं॑ त॒रणिं॒ भ्राज॑मानं॒ वह॑न्ति॒ यं ह॒रितः॑ स॒प्त ब॒ह्वीः । स्रु॒ताद् यमत्त्रि॒र्दिव॑मुन्नि॒नाय॒ तं त्वा॑ पश्यन्ति परि॒यान्त॑मा॒जिम्

विपश्चितं तरणिं भ्राजमानं यं हरितः सप्त बह्वीः वहन्ति। स्रुताद् यमत्रिस्त्रिर्दिवमुन्निनाय तं त्वा पश्यन्ति परियान्तमाजिम्॥

Mantra 5

मा त्वा॑ दभन् परि॒यान्त॑मा॒जिं स्व॒स्ति दु॒र्गां अति॑ याहि॒ शीभ॑म्। दिवं॑ च सूर्य पृथि॒वीं च॑ दे॒वी म॑होरा॒त्रे वि॒मिमा॑नो॒ यदेषि॑

मा त्वा दभन् परियान्तमाजिं स्वस्ति दुर्गामति याहि शीभम्। दिवं च सूर्य पृथिवीं च देवी महोरात्रे विमिमानो यदेषि॥

Mantra 6

स्व॒स्ति ते॑ सूर्य च॒रसे॒ रथा॑य॒ येनो॒भावन्तौ॑ परि॒यासि॑ स॒द्यः । यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

स्वस्ति ते सूर्य चरसे रथाय येनोभावन्तौ परियासि सद्यः। यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः॥

Mantra 7

सु॒खं सूर्य॒ रथ॑मंशु॒मन्तं॑ स्यो॒नं सु॒वह्नि॒मधि॑ तिष्ठ वा॒जिन॑म्। यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

सुखं सूर्य रथमंशुमन्तं स्योनं सुवह्निमधि तिष्ठ वाजिनम् । यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः ॥

Mantra 8

स॒प्त सूर्यो॑ ह॒रितो॑ यात॑वे॒ रथे॒ हिर॑ण्यत्वचसो बृह॒तीर॑युक्त । अमो॑चि शु॒क्रो रज॑सः प॒रस्ता॑द् वि॒धूय॑ दे॒वस्तमो॒ दिव॒मारु॑हत्

सप्त सूर्यः हरितो यातवे रथे हिरण्यत्वचसो बृहतीरयुक्त। अमोचि शुक्रो रजसः परस्ताद् विधूय देवस्तमो दिवमारुहत्॥

Mantra 9

उत् के॒तुना॑ बृह॒ता दे॒व आग॒न्नपा॑वृ॒क् तमो॒ऽभि ज्योति॑रश्रैत्। दि॒व्यः सु॑प॒र्णः स वी॒रो व्यऽख्य॒ददि॑तेः पु॒त्रो भुव॑नानि॒ विश्वा॑

उत् केतुना बृहता देव आगन्नपावृक् तमोऽभि ज्योतिरश्रैत्। दिव्यः सुपर्णः स वीरो व्यऽख्यददितेः पुत्रो भुवनानि विश्वा॥

Mantra 10

उ॒द्यन् र॒श्मीना त॑नुषे॒ विश्वा॑ रु॒पाणि॑ पुष्यसि । उ॒भा स॑मु॒द्रौ क्रतु॑ना॒ वि भा॑सि॒ सर्वां॑ल्लो॒कान् प॑रि॒भूर्भ्राज॑मानः

उद्यन् रश्मीना तनुषे विश्वा रूपाणि पुष्यसि। उभा समुद्रौ क्रतुना वि भासि सर्वांल्लोकान् परिभूर्भ्राजमानः॥

Mantra 11

पू॒र्वा॒प॒रं च॑रतो मा॒ययै॒तौ शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑ यातोऽर्ण॒वम्। विश्वा॒न्यो भुव॑ना वि॒चष्टे॑ हैर॒ण्यैर॒न्यं ह॒रितो॑ वहन्ति

पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परि यातोऽर्णवम्। विश्वान्यो भुवना विचष्टे, हैरण्यैरन्यं हरितो वहन्ति॥

Mantra 12

दि॒वि त्वात्त्रि॑रधारय॒त् सूर्या॒ मासा॑य॒ कर्त॑वे । स ए॑षि॒ सुधृ॑त॒स्तप॒न् विश्वा॑ भू॒ताव॒चाक॑शत्

दिवि त्वां, हे सूर्य, त्रिरधारयन् मासाय कर्तवे। स त्वं सुधृतः तपन् एषि; अधः सर्वाणि भूतानि प्रकाशयामासिथ।

Mantra 13

उ॒भावन्तौ॒ सम॑र्षसि व॒त्सः सं॑मा॒तरा॑विव । न॒न्वे॒३तदि॒तः पु॒रा ब्रह्म॑ दे॒वा अ॒मी वि॑दुः

उभावन्तौ सहायौ प्रति त्वं समर्षसि, वत्सः संमातराविव। नन्वेतद् ब्रह्म पुरा इतः—अमी देवाः विदुः।

Mantra 14

यत् स॑मु॒द्रमनु॑ श्रि॒तं तत् सि॑षासति॒ सूर्यः॑ । अध्वा॑स्य॒ वित॑तो म॒हान् पूर्व॒श्चाप॑रश्च॒ यः

यत् समुद्रमनु श्रितं तत् सूर्यः सिषासति। अध्वा अस्य विततो महान् पूर्वश्चापरश्च यः॥

Mantra 15

तं समा॑प्नोति जू॒तिभि॒स्ततो॒ नाप॑ चिकित्सति । तेना॒मृत॑स्य भ॒क्षं दे॒वानां॒ नाव॑ रुन्धते

तं समाप्नोति जूतिभिः ततो नाप चिकित्सति। तेनामृतस्य भक्षं देवानां नाव रुन्धते॥

Mantra 16

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म्

उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः। दृशे विश्वाय सूर्यम्॥

Mantra 17

अप॒ त्ये ता॒यवो॑ यथा॒ नक्ष॑त्रा यन्त्य॒क्तुभिः॑ । सूरा॑य वि॒श्वच॑क्षसे

अप गच्छत—अमी तायव इव—यथा नक्षत्राणि अक्तुभिः (रात्रिभिः) यान्ति; सर्वचक्षुषे सूर्याय (अप गच्छत)।

Mantra 18

अदृ॑श्रन्नस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा

अस्य केतवोऽदृश्यन्त; रश्मयो जनान् अनु वि प्रसर्पन्ति, भ्राजन्तोऽग्नय इव।

Mantra 19

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोचन

हे सूर्य, त्वं तरणिः, विश्वदर्शतः, ज्योतिष्कृत् असि। हे रोचन, त्वं विश्वम् आ भासि।

Mantra 20

प्र॒त्यङ् दे॒वानां॒ विशः॑ प्र॒त्यङ्ङुदे॑षि॒ मानु॑षीः । प्र॒त्यङ् विश्वं॒ स्वर्दृ॒शे

देवानां विशः प्रत्यङ्, मानुषीः विशः प्रत्यङ्, त्वम् उदेषि। हे स्वर्दृशे, विश्वं प्रत्यङ् (उदेषि)।

Mantra 21

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि

येन पावकेन चक्षुषा भुरण्यन्तं जनान् अनु, हे वरुण, त्वं पश्यसि।

Mantra 22

वि द्यामे॑षि॒ रज॑स्पृ॒थ्वह॒र्मिमा॑नो अ॒क्तुभिः॑ । पश्य॒न् जन्मा॑नि सूर्य

हे सूर्य, त्वं द्याम् एषि, पृथु रजः (मध्याकाशं) च; अक्तुभिः अहर्मिमानः; जन्मानि पश्यन्।

Mantra 23

स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं विचक्ष॒णम्

हे देव सूर्य, सप्त त्वा हरितोऽश्वा रथे वहन्ति—शोचिष्केशं विचक्षणम्।

Mantra 24

अयु॑क्त स॒प्त शु॒न्ध्युवः॒ सूरो॒ रथ॑स्य न॒प्त्यः । ताभि॑र्याति॒ स्वयु॑क्तिभिः

सूरः सप्त शुन्ध्युवो रथस्य नप्त्यः अयुक्त; ताभिः स्वयुक्तिभिर्याति।

Mantra 25

रोहि॑तो॒ दिव॒मारु॑ह॒त् तप॑सा तप॒स्वी। स योनि॒मैति॒ स उ॑ जायते॒ पुनः॒ स दे॒वाना॒मधि॑पतिर्बभूव

रोहितो दिवमारुहत् तपसा तपस्वी; स योनिमैति, स उ जायते पुनः; स देवानामधिपतिर्बभूव।

Mantra 26

यो वि॒श्वच॑र्षणिरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो॒ यो वि॒श्वत॑स्पाणिरु॒त वि॒श्वत॑स्पृथः । सं बा॒हुभ्यां॒ भर॑ति॒ सं पत॑त्रै॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑न् दे॒व एकः॑

यः विश्वचर्षणिः सर्वतोमुखः, यः सर्वतःपाणिः सर्वतःपृथुः—स एको देवः बाहुभ्यां सर्वं संभरति, पतत्रैः सर्वं सं वहति; द्यावापृथिवी जनयन् (उत्पादयन्) तिष्ठति।

Mantra 27

एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। द्विपा॑द्ध॒ षट्प॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ त एक॑पदस्त॒न्वं॑१ समा॑सते

एकपाद् द्विपदो भूयो वि चक्रमे; द्विपात् त्रिपादमभ्येति पश्चात्। द्विपाद्ध षट्पदो भूयो वि चक्रमे; ते एकपदस्तन्वं समासते॥

Mantra 28

अत॑न्द्रो या॒स्यन् ह॒रितो॒ यदास्था॒द् द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । के॒तु॒मानु॒द्यन्त्सह॑मानो॒ रजां॑सि॒ विश्वा॑ आदित्य प्र॒वतो॒ वि भा॑सि

अतन्द्रः सन् यास्यन् हरितौ यदास्थाद् द्वे रूपे कृणुते रोचमानः। केतुमान् उद्यन् सहमानो रजांसि विश्वा आदित्य प्रवतो वि भासि॥

Mantra 29

बण्म॒हां अ॑सि सूर्य॒ बडा॑दित्य म॒हां अ॑सि । म॒हांस्ते॑ मह॒तो म॑हि॒मा त्वमा॑दित्य म॒हां अ॑सि

बृहन्महानसि सूर्य बृहदादित्य महानसि। महान्स्ते महतो महिमा त्वमादित्य महानसि॥

Mantra 30

रोच॑से दि॒वि रोच॑से अ॒न्तरि॑क्षे॒ पत॑ङ्ग पृथि॒व्यां रोच॑से॒ रोच॑से अ॒प्स्व॑१न्तः । उ॒भा स॑मु॒द्रौ रुच्या॒ व्याऽपिथ दे॒वो दे॑वासि महि॒षः स्व॒र्जित्

रोचसे दिवि रोचसे अन्तरिक्षे पतङ्ग पृथिव्यां रोचसे रोचसे अप्स्वन्तः। उभौ समुद्रौ रुच्या व्यापिथ देवो देवासि महिषः स्वर्जित्॥

Mantra 31

अ॒र्वाङ् प॒रस्ता॒त् प्रय॑तो व्य॒ध्व आ॒शुर्वि॑प॒श्चित् प॒तय॑न् पत॒ङ्गः । विष्णु॒र्विचि॑त्तः॒ शव॑साधि॒तिष्ठ॒न् प्र के॒तुना॑ सहते॒ विश्व॒मेज॑त्

अर्वाङ् परस्तात् प्रयतो व्यध्व आशुर्विपश्चित् पतयन् पतङ्गः । विष्णुर्विचित्तः शवसाधितिष्ठन् प्र केतुना सहते विश्वमेजत् ॥

Mantra 32

चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षः सु॑प॒र्ण आ॑रो॒चय॒न् रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम्। अ॒हो॒रा॒त्रे परि॒ सूर्यं॒ वसा॑ने॒ प्रास्य॒ विश्वा॑ तिरतो वी॒र्याऽणि

चित्रश्चिकित्वान् महिषः सुपर्ण आरोचयन् रोदसी अन्तरिक्षम् । अहोरात्रे परि सूर्यं वसाने प्रास्य विश्वा तिरतो वीर्याणि ॥

Mantra 33

ति॒ग्मो वि॒भ्राज॑न् त॒न्वं॑१ शिशा॑नोऽरंग॒मासः॑ प्र॒वतो॒ ररा॑णः । ज्योति॑ष्मान् प॒क्षी म॑हि॒षो व॑यो॒धा विश्वा॒ आस्था॑त् प्र॒दिशः॒ कल्प॑मानः

तिग्मो विभ्राजन् तन्वं शिशानोऽरंगमासः प्रवतो रराणः । ज्योतिष्मान् पक्षी महिषो वयोधा विश्वा आस्थात् प्रदिशः कल्पमानः ॥

Mantra 34

चि॒त्रं दे॒वानां॑ के॒तुरनी॑कं॒ ज्योति॑ष्मान् प्र॒दिशः॒ सूर्य॑ उ॒द्यन्। दि॒वा॒क॒रोऽति॑ द्यु॒म्नैस्तमां॑सि॒ विश्वा॑तारीद् दुरि॒तानि॑ शु॒क्रः

चित्रं देवानां केतुः, ज्योतिष्मदनीकं—उद्यन् सूर्यः प्रदिशो दीपयति। दिवाकरः द्युम्नैः सर्वाणि तमांसि अत्यतार्षीत्; शुक्रम् अस्मान् विश्वानि दुरितानि अतीत्य पारं निनाय।

Mantra 35

चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द् द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च

चित्रं देवानाम् उदगादनीकं—मित्रस्य वरुणस्याग्नेः चक्षुः। स आप्राद् द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं च; सूर्यः जगतः तस्थुषश्च चलतः च आत्मा।

Mantra 36

उ॒च्चा पत॑न्तमरु॒णं सु॑प॒र्णं मध्ये॑ दि॒वस्त॒रणिं॒ भ्राज॑मानम्। पश्या॑म त्वा सवि॒तारं॒ यमा॒हुरज॑स्रं॒ ज्योति॒र्यदवि॑न्द॒दत्त्रिः॑

उच्चा पतन्तम् अरुणं सुपर्णं, मध्ये दिवः तरणिं भ्राजमानम्। पश्याम त्वा सवितारं, यम् आहुः अजस्रं ज्योतिः—यद् अविन्दद् दत्त्रिः।

Mantra 37

दि॒वस्पृ॒ष्ठे धाव॑मानं सुप॒र्णमदि॑त्याः पु॒त्रं ना॒थका॑म॒ उप॑ यामि भी॒तः । स नः॑ सूर्य॒ प्र ति॑र दी॒र्घमायु॒र्मा रि॑षाम सुम॒तौ ते॑ स्याम

दिवः पृष्ठे धावमानं सुपर्णम् अदितेः पुत्रं नाथकामः उपयामि भीतः। स नः सूर्य प्र तिर दीर्घम् आयुः; मा रिशाम; सुमतौ ते स्याम।

Mantra 38

स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑

सहस्राह्ण्यौ वियतावस्य पक्षौ हरेर्हंसस्य पततः स्वर्गम्। स देवान् सर्वान् अनुरस्य उपदद्य सम्पश्यन् याति भुवनानि विश्वा।

Mantra 39

रोहि॑तः का॒लो अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽग्रे॑ प्र॒जाप॑तिः । रोहि॑तो य॒ज्ञानां॒ मुखं॒ रोहि॑तः॒ स्व॑१राभ॑रत्

रोहितः कालो अभवत्; रोहितोऽग्रे प्रजापतिः। रोहितो यज्ञानां मुखं; रोहितः स्वः आभरत्।

Mantra 40

रोहि॑तो लो॒को अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽत्य॑तप॒द् दिव॑म्। रोहि॑तो र॒श्मिभि॒र्भूमिं॑ समु॒द्रमनु॒ सं च॑रत्

रोहितो लोकोऽभवत्; रोहितोऽत्यतपद् दिवम्। रोहितो रश्मिभिर्भूमिं समुद्रमनु सं चरत्।

Mantra 41

सर्वा॒ दिशः॒ सम॑चर॒द् रोहि॒तोऽधि॑पतिर्दि॒वः । दिवं॑ समु॒द्रमाद् भूमिं॒ सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति

सर्वा दिशः समचरद् रोहितोऽधिपतिर्दिवः। दिवं समुद्रमाद् भूमिं सर्वं भूतं वि रक्षति।

Mantra 42

आ॒रोह॑न्छु॒क्रो बृ॑ह॒तीरत॑न्द्रो॒ द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षो वात॑माया॒ याव॑तो लो॒कान॒भि यद् वि॒भाति॑

आरोहन् शुक्रम् अबाधितः स बृहतीर् दिशोऽतन्द्रः परि याति; रोचमानो द्वे रूपे कृणुते। चित्रः चिकित्वान् महिषो वातमायः यावतो लोकान् अभि यद् विभाति तान् सर्वान् प्रकाशयति।

Mantra 43

अ॒भ्य॑१न्यदे॑ति॒ पर्य॒न्यद॑स्यतेऽहोरा॒त्राभ्यां॑ महि॒षः कल्प॑मानः । सूर्यं॑ व॒यं रज॑सि क्षि॒यन्तं॑ गातु॒विदं॑ हवामहे॒ नाध॑मानाः

अभ्यन्यद् एति, पर्यन्यद् अस्यते; अहोरात्राभ्यां महिषः कल्पमानः। रजसि क्षियन्तं गातुविदं सूर्यं वयं नाधमानाः हवामहे।

Mantra 44

पृ॒थि॒वी॒प्रो म॑हि॒षो नाध॑मानस्य गा॒तुरद॑ब्धचक्षुः॒ परि॒ विश्वं॑ ब॒भूव॑ । विश्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

पृथिवीप्रो महिषो नाधमानस्य गातुरदब्धचक्षुः परि विश्वं बभूव। विश्वं संपश्यन् सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि॥

Mantra 45

पर्य॑स्य महि॒मा पृ॑थि॒वीं स॑मु॒द्रं ज्योति॑षा वि॒भ्राज॒न् परि॒ द्याम॒न्तरि॑क्षम्। सर्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

पर्यस्य महिमा पृथिवीं समुद्रं ज्योतिषा विभ्राजन् परि द्यामन्तरिक्षम्। सर्वं संपश्यन् सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि॥

Mantra 46

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म्। य॒ह्वा इ॑व॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम्। यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ॥

Inside Sukta 2

How it unfolds

  1. How it opens

    Begins by aligning the rite with Sūrya’s visibility and the cosmic transition that makes threats flee—darkness and its agents cannot endure the Sun’s approach.

  2. What it asks

    That night-moving, stealthy harms (disease-agents, thieves, hostile spells) depart as stars depart with the night, and that the patron be placed under the Sun’s protective surveillance.

  3. Where its power lies

    Sūrya/Āditya is repeatedly magnified as ‘great’ and world-surveying (viśvacakṣas), implying that nothing harmful can remain hidden and that order is automatically restored by his circuit.

  4. How it closes

    Closes by reaffirming Sūrya’s established majesty and the settled, pacified state of the protected person/space—harm driven away, wellbeing made firm.

Famous verses

sūrāya viśvacakṣase
Verse 13.2.17Core rakṣoghna/apotropaic verse: it explicitly expels stealthy harms by comparing them to thieves and to stars vanishing with the night, grounding protection in Sūrya’s all-seeing power.Read verse 13.2.17 →
āditya mahāṃ asi
Verse 13.2.29A concentrated paustika-śāntika praise formula that ‘inflates’ Sūrya’s greatness (mahimā), used to stabilize beneficence, vitality, and auspicious authority for the patron.Read verse 13.2.29 →

Kind of hymn

Bhaisajya / Rakṣoghna (Healing & Apotropaic)

What it is for

Expulsion of hidden/night-moving afflictions and hostile influences, coupled with pacification and reinforcement of vitality, auspicious order, and protective visibility under Sūrya’s gaze.

Who it is for

Householders and ritual specialists seeking protection from unseen harms (illness, sorcery, theft) and desiring health, stability, and prosperity under Sūrya’s guardianship.

Also used as

  • Rakṣoghna
  • Śāntika
  • Paustika

Powers of the deity

  • All-seeing surveillance that exposes hidden threats
  • Dispelling darkness, night-wandering harms, and secrecy-based sorcery
  • Restoring health and vitality through tejas (radiant vigor)
  • Stabilizing cosmic rhythm (day–night alternation; east–west circuit)
  • Granting protection, auspiciousness, and social flourishing through majesty (mahimā)

Why the deity is called

Invoked to drive away stealthy, nocturnal, or concealed dangers and to establish the patron’s wellbeing by anchoring life in the Sun’s visible, orderly, and beneficent power.

The seer

  • Saurya seer(s) (anukramaṇī-variant; within the Sūrya-cycle of AV 13)Atharvan. Rakṣoghna and bhaisajya charms that use light/visibility (Sūrya as viśvacakṣas) to expel hidden harms, restore order, and secure wellbeing; also paustika praise to increase tejas, longevity, and status.

Other hymns of this seer

  • AV 13.1 (Sūrya-cycle context; attribution varies)
  • AV 13.3 (Sūrya-cycle context; attribution varies)
  • AV 1.22 (Sūrya-related protection; tradition-dependent)

Preparing for the rite

  • Choose a clean, bright place (ideally open to the sky) and perform basic purification (ācamana/sprinkling).
  • Orient the performer/patron toward the east; mentally establish Sūrya as witness (sākṣin).
  • If used apotropaically, delineate the protected space (threshold/bedside/doorway) and keep a lamp or fire as a proxy for light.

The rite

  • Recite the sūkta (or selected key mantras) with attention to the imagery of night’s retreat and the Sun’s all-seeing eye.
  • For expulsion, gesture outward (apāsarpaṇa) at “away” formulas; for stabilization, place the right hand on the head/heart of the patron during praise sections.
  • Conclude by facing the Sun (or the east) and affirm protection for the household/patient.

What it needs

  • Solar light (direct sunlight) or a maintained flame/lamp as substitute
  • Clean water for sprinkling
  • Optional: protective thread/cord or small amulet pouch for the patron

When

Dawn (uṣas) is preferred; alternatively at sunrise or during a transition from darkness to light (early morning) for strongest rakṣoghna effect.

The main substance

Light (sunlight; or lamp/fire as a ritual surrogate)

Amulets

  • Protective cord/thread tied after recitation (optional)
  • Small amulet pouch kept on the person or hung at the doorway (optional)

How it is prepared

No fixed herbal preparation is required; the ‘substance’ is chiefly radiance. If using an amulet, recite key verses over the cord/pouch in sunlight (or before a steady flame) and then tie/hang it.

Frequently Asked Questions

It is used to protect and heal by driving away harms that move in secrecy—night-linked illness, hostile influence, fear, and even theft—through Sūrya’s all-seeing light.

Because the hymn treats sunlight as a cosmic surveillance power: what is hidden in darkness is exposed, so threats cannot remain concealed or effective.

Dawn or sunrise is ideal, because the hymn’s imagery and force depend on the transition from night to light—symbolically and ritually matching the expulsion of nocturnal harms.

Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play