Sukta 2

Mantra 1

अध्यात्मम्। (४४ चतुष्पदा पुरःशाक्वरा भुरिक्; ४५ अतिजागतगर्भा)। उद॑स्य के॒तवो॑ दि॒वि शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । आ॒दि॒त्यस्य॑ नृ॒चक्ष॑सा॒ महि॑व्रतस्य मी॒ढुषः॑

આકાશમાં તેના તેજસ્વી ચિહ્નો ઊભા થાય છે; ઉજ્જ્વળ બની તેઓ ઝળહળી ઊઠે છે અને ગતિ પામે છે—આદિત્યના, મનુષ્યોને જોનારના, મહાવ્રત ધરનારના, ઉદાર દાતા ના.

Mantra 2

दि॒शां प्र॒ज्ञानां॑ स्व॒रय॑न्तम॒र्चिषा॑ सुप॒क्षमा॒शुं प॒तय॑न्तमर्ण॒वे। स्तवा॑म सूर्यं॒ भुव॑नस्य गो॒पां यो र॒श्मिभि॒र्दिश॑ आ॒भाति॒ सर्वाः॑

દિશાઓના જ્ઞાતાઓમાં પ્રજ્ઞાવાન, પોતાની તેજસ્વી જ્વાલાથી ગુંજતો; સુપક્ષ, ઝડપી, અર્ણવમાં ઉડતો—એવા સૂર્યને અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ: ભુવનનો ગોપા, જે પોતાના રશ્મિઓથી સર્વ દિશાઓને પ્રકાશિત કરે છે.

Mantra 3

यत् प्राङ् प्र॒त्यङ् स्व॒धया॒ यासि॒ शीभं॒ नाना॑रूपे॒ अह॑नी॒ कर्षि॑ मा॒यया॑ । तदा॑दित्य॒ महि॒ तत् ते॒ महि॒ श्रवो॒ यदेको॒ विश्वं॒ परि॒ भूम॒ जाय॑से

તું ક્યારેક પૂર્વ તરફ, ક્યારેક પશ્ચિમ તરફ, પોતાની સ્વધાથી ઝડપથી જાય છે; અને માયાથી અનેકરૂપ દિવસ-રાતને ખેંચી લાવે છે—હે આદિત્ય, એ તારો મહિમા મહાન છે; મહાન છે તારો યશ, કારણ કે તું એકલો જ સમગ્ર ધરતીને પરિભ્રમણ કરીને જન્મે છે.

Mantra 4

वि॒प॒श्चितं॑ त॒रणिं॒ भ्राज॑मानं॒ वह॑न्ति॒ यं ह॒रितः॑ स॒प्त ब॒ह्वीः । स्रु॒ताद् यमत्त्रि॒र्दिव॑मुन्नि॒नाय॒ तं त्वा॑ पश्यन्ति परि॒यान्त॑मा॒जिम्

વિપશ્ચિત્—જ્ઞાની, તારણિ—ઉદ્ધારક, ભ્રાજમાન—પ્રકાશમાન એવા તેને હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વો—સાત અને અનેક—વહન કરે છે. જેને અત્રિ ઋષિએ સ્રુત (પ્રવાહ/ધારા)માંથી ત્રિવાર ઉઠાવી દ્યૌલોક સુધી ઊંચે ચઢાવ્યો—તે તને, હે સૂર્ય, તારા માર્ગમાં પરિભ્રમણ કરતાં, લોકો નજરે જુએ છે.

Mantra 5

मा त्वा॑ दभन् परि॒यान्त॑मा॒जिं स्व॒स्ति दु॒र्गां अति॑ याहि॒ शीभ॑म्। दिवं॑ च सूर्य पृथि॒वीं च॑ दे॒वी म॑होरा॒त्रे वि॒मिमा॑नो॒ यदेषि॑

તારા માર્ગમાં પરિભ્રમણ કરતાં તને કોઈ દભે નહીં (હાનિ ન કરે). સ્વસ્તિ સાથે દુર્ગમ, ભયંકર સંકટને વટાવી જા—ઝડપથી. હે સૂર્ય, દ્યૌ અને પૃથ્વી—દિવ્ય—મહોરાત્રિ (મહાન દિવસ-રાત)નું માપ ગોઠવતો, જ્યારે તું ગતિ કરે છે.

Mantra 6

स्व॒स्ति ते॑ सूर्य च॒रसे॒ रथा॑य॒ येनो॒भावन्तौ॑ परि॒यासि॑ स॒द्यः । यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

હે સૂર્ય, તારા ચરણે (ગતિમાં) સ્વસ્તિ રહે; તારા રથને પણ સ્વસ્તિ રહે—જે દ્વારા તું તરત જ બંને અંતોને પરિભ્રમણ કરીને આવરી લે છે. જે તારા માટે હરિત, શ્રેષ્ઠ-વહનકારી અશ્વો વહન કરે છે—તે રથ સો અશ્વવાળો હોય કે સાત અશ્વવાળો હોય કે અનેક અશ્વવાળો હોય.

Mantra 7

सु॒खं सूर्य॒ रथ॑मंशु॒मन्तं॑ स्यो॒नं सु॒वह्नि॒मधि॑ तिष्ठ वा॒जिन॑म्। यं ते॒ वह॑न्ति ह॒रितो॒ वहि॑ष्ठाः श॒तमश्वा॒ यदि॑ वा स॒प्त ब॒ह्वीः

હે સૂર્ય, કિરણમય રથ પર ચઢ—સુખદ, કલ્યાણકારી, વહન કરવા સહેલો, ઝડપી વિજયી (વાજિન) રથ પર. જેને તારા હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વો—વહન કરનારામાં શ્રેષ્ઠ—તારા માટે વહે છે, સો અશ્વો હોય કે સાત, કે અનેક.

Mantra 8

स॒प्त सूर्यो॑ ह॒रितो॑ यात॑वे॒ रथे॒ हिर॑ण्यत्वचसो बृह॒तीर॑युक्त । अमो॑चि शु॒क्रो रज॑सः प॒रस्ता॑द् वि॒धूय॑ दे॒वस्तमो॒ दिव॒मारु॑हत्

જવા માટેના રથ પર સૂર્યે સાત હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વીઓ—સુવર્ણ-ત્વચાવાળી, મહાન—જોડી. રજસના પરપારથી મુક્ત થયેલો તેજસ્વી દેવ અંધકારને ઝાડીને સ્વર્ગમાં આરોહણ કર્યો.

Mantra 9

उत् के॒तुना॑ बृह॒ता दे॒व आग॒न्नपा॑वृ॒क् तमो॒ऽभि ज्योति॑रश्रैत्। दि॒व्यः सु॑प॒र्णः स वी॒रो व्यऽख्य॒ददि॑तेः पु॒त्रो भुव॑नानि॒ विश्वा॑

મહાન કેતુ (ધ્વજ-ચિહ્ન) સાથે દેવ આગળ આવ્યો; આવરણ દૂર કરીને અંધકાર પર પ્રકાશ દબાઈ આવ્યો. દિવ્ય સુપર્ણ—એ વીરો—પ્રગટ થયો; અદિતિનો પુત્ર, સર્વ ભૂવનોને પ્રકટ કરનાર.

Mantra 10

उ॒द्यन् र॒श्मीना त॑नुषे॒ विश्वा॑ रु॒पाणि॑ पुष्यसि । उ॒भा स॑मु॒द्रौ क्रतु॑ना॒ वि भा॑सि॒ सर्वां॑ल्लो॒कान् प॑रि॒भूर्भ्राज॑मानः

ઉદય પામીને તું કિરણોથી વિસ્તરે છે; સર્વ રૂપોને તું પોષે છે. ક્રતુ (સંકલ્પ-શક્તિ) વડે બંને સમુદ્રો પર તું વ્યાપક તેજે પ્રકાશે છે; દિપ્તિમાન બની સર્વ લોકોને પરિભૂ (આવરી) રહે છે.

Mantra 11

पू॒र्वा॒प॒रं च॑रतो मा॒ययै॒तौ शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑ यातोऽर्ण॒वम्। विश्वा॒न्यो भुव॑ना वि॒चष्टे॑ हैर॒ण्यैर॒न्यं ह॒रितो॑ वहन्ति

પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ આ બે જણ માયાશક્તિથી ચાલે છે—રમતાં બે શિશુઓ, જે સમુદ્રની પરિક્રમા કરે છે. એક સર્વ લોકોને નિહાળે છે; બીજાને સુવર્ણ સજ્જાવાળી કપીશ (હરિત) ઘોડીઓ વહન કરે છે.

Mantra 12

दि॒वि त्वात्त्रि॑रधारय॒त् सूर्या॒ मासा॑य॒ कर्त॑वे । स ए॑षि॒ सुधृ॑त॒स्तप॒न् विश्वा॑ भू॒ताव॒चाक॑शत्

દિવિ તને, હે સૂર્ય, ત્રિવાર સ્થિર સ્થાપિત કર્યો—માસને તેની ગતિ કરાવવા માટે. તું સુસ્થિર આધારિત થઈ આગળ વધે છે, તપતો (દહતો) રહે છે; તું નીચે સર્વ ભૂતોને દૃશ્ય બનાવ્યા છે.

Mantra 13

उ॒भावन्तौ॒ सम॑र्षसि व॒त्सः सं॑मा॒तरा॑विव । न॒न्वे॒३तदि॒तः पु॒रा ब्रह्म॑ दे॒वा अ॒मी वि॑दुः

તું બંને સહાયક શક્તિઓ તરફ એકસાથે દોડે છે—જેમ વાછરડો પોતાની બે માતાઓ તરફ. નિશ્ચયે આ પ્રાચીન બ્રહ્મ-વિદ્યા (પવિત્ર મંત્રજ્ઞાન)ને એ જ દેવોએ પુરાતન કાળથી જાણ્યું છે.

Mantra 14

यत् स॑मु॒द्रमनु॑ श्रि॒तं तत् सि॑षासति॒ सूर्यः॑ । अध्वा॑स्य॒ वित॑तो म॒हान् पूर्व॒श्चाप॑रश्च॒ यः

જે સમુદ્રને અનુસરીને સ્થિત છે, તેને પ્રાપ્ત કરવા સૂર્ય ઇચ્છે છે. તેનો માર્ગ મહાન છે, વિસ્તરેલો—પૂર્વનો પણ અને પશ્ચિમનો પણ.

Mantra 15

तं समा॑प्नोति जू॒तिभि॒स्ततो॒ नाप॑ चिकित्सति । तेना॒मृत॑स्य भ॒क्षं दे॒वानां॒ नाव॑ रुन्धते

તેને તે ઝડપી પ્રેરણાઓથી પ્રાપ્ત કરે છે; ત્યાર પછી તે કદી ડગમગતો નથી. તેથી દેવોના અમૃતના નિયત ભાગને—ભોગ માટે—તે અટકાવતો નથી.

Mantra 16

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म्

ઉપર—હા, તે જાતવેદસ દેવને તેજસ્વી ધ્વજ-કિરણો ઊંચે વહન કરે છે: સૂર્યને—દર્શન માટે, સમગ્ર જગતને દેખાય તે માટે.

Mantra 17

अप॒ त्ये ता॒यवो॑ यथा॒ नक्ष॑त्रा यन्त्य॒क्तुभिः॑ । सूरा॑य वि॒श्वच॑क्षसे

દૂર થાઓ—એ યોંદર ચોરોની જેમ—જેમ નક્ષત્રો રાત્રિઓ સાથે અસ્ત જાય છે; સર્વચક્ષુ સૂર્ય માટે (માર્ગ છોડો).

Mantra 18

अदृ॑श्रन्नस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा

તેના તેજસ્વી ચિહ્નો દેખાયા છે; તેની રશ્મિઓ લોકોમાં સર્વત્ર ફેલાય છે—ધધકતા અગ્નિઓ જેમ પ્રકાશમાન.

Mantra 19

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोचन

હે સૂર્ય, તું તારણ કરનાર, સર્વદર્શી અને જ્યોતિ ઉત્પન્ન કરનાર છે; હે રોચન (પ્રકાશમય), તું સર્વત્ર પ્રકાશે છે.

Mantra 20

प्र॒त्यङ् दे॒वानां॒ विशः॑ प्र॒त्यङ्ङुदे॑षि॒ मानु॑षीः । प्र॒त्यङ् विश्वं॒ स्वर्दृ॒शे

દેવોના વિશો (કુલો) તરફ મુખ કરીને, મનુષ્યોના વિશો તરફ પણ મુખ કરીને તું ઉદય પામે છે; હે સ્વર્દૃશે (આકાશદર્શી), સમગ્ર જગત તરફ મુખ કરીને (તું પ્રકાશે છે).

Mantra 21

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि

હે વરુણ, જે પાવક ચક્ષુથી—ભ્રમણ કરતા જનને અનુસરી—તું જુએ છે, તે જ (શુદ્ધિકારક) દૃષ્ટિ તારી છે.

Mantra 22

वि द्यामे॑षि॒ रज॑स्पृ॒थ्वह॒र्मिमा॑नो अ॒क्तुभिः॑ । पश्य॒न् जन्मा॑नि सूर्य

હે સૂર્ય, તું દ્યૌમાં આગળ વધે છે; વિશાળ રજસ (મધ્યાકાશ)માં પણ—રાતોથી દિવસને માપતો; જન્મોને નિહાળતો.

Mantra 23

स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य । शो॒चिष्के॑शं विचक्ष॒णम्

હે દેવ સૂર્ય! સાત હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વો તને રથ પર વહન કરે છે—જ્વાલા-કેશવાળો, તીક્ષ્ણ દૃષ્ટિવાળો (વિચક્ષણ).

Mantra 24

अयु॑क्त स॒प्त शु॒न्ध्युवः॒ सूरो॒ रथ॑स्य न॒प्त्यः । ताभि॑र्याति॒ स्वयु॑क्तिभिः

સૂર્યે સાત શુદ્ધિકારકીઓને જોડ્યાં છે—રથની કન્યાઓ (નપ્ત્યઃ); તે સ્વયંયુક્તિ શક્તિઓથી તેમની સાથે ગમે છે.

Mantra 25

रोहि॑तो॒ दिव॒मारु॑ह॒त् तप॑सा तप॒स्वी। स योनि॒मैति॒ स उ॑ जायते॒ पुनः॒ स दे॒वाना॒मधि॑पतिर्बभूव

રોહિત તપસ્વી, તપથી તપ્ત થઈ, તપસ દ્વારા સ્વર્ગે ચઢ્યો. તે યોનિમાં પ્રવેશે છે; નિશ્ચયે તે ફરી જન્મે છે; તે દેવોના અધિપતિ બન્યો છે.

Mantra 26

यो वि॒श्वच॑र्षणिरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो॒ यो वि॒श्वत॑स्पाणिरु॒त वि॒श्वत॑स्पृथः । सं बा॒हुभ्यां॒ भर॑ति॒ सं पत॑त्रै॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑न् दे॒व एकः॑

જે સર્વ જનનો છે અને સર્વ દિશાઓમાં મુખ ધરાવે છે; જે સર્વ દિશાઓમાં હાથ ધરાવે છે અને સર્વ દિશાઓમાં વિસ્તૃત છે—એ એક દેવ પોતાના બાહુઓથી બધું એકસાથે ધારણ કરે છે, પોતાના પાંખોથી પણ બધું એકસાથે વહન કરે છે; દ્યાવા-પૃથિવી (આકાશ અને ધરતી)ને જનમ આપનાર એ એક જ દેવ છે.

Mantra 27

एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। द्विपा॑द्ध॒ षट्प॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ त एक॑पदस्त॒न्वं॑१ समा॑सते

એકપાદ તે ફરી દ્વિપાદ રૂપે આગળ વધ્યો; દ્વિપાદમાંથી તે પછી ત્રિપાદને વટાવી જાય છે. દ્વિપાદમાંથી જ તે ફરી ષટ્પાદ રૂપે વિસ્તર્યો; તે એકપાદ સ્વરૂપો એક જ તનુમાં એકત્ર થઈ સ્થિર થાય છે.

Mantra 28

अत॑न्द्रो या॒स्यन् ह॒रितो॒ यदास्था॒द् द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । के॒तु॒मानु॒द्यन्त्सह॑मानो॒ रजां॑सि॒ विश्वा॑ आदित्य प्र॒वतो॒ वि भा॑सि

અતન્દ્ર (અવિરત) રહી, જ્યારે તે જાય છે અને હરિત (બયાં) અશ્વોને આરૂઢ થાય છે, ત્યારે તેજસ્વી બની પોતાને માટે બે રૂપો રચે છે. કેતુમાન (ધ્વજવાળો), ઉદય પામતો, સર્વ રજાંસિ (પ્રદેશો/ધૂળ-ધુમ્મસ)ને દમન કરતો, હે આદિત્ય, તું સર્વ ઢાળ અને માર્ગ પર વ્યાપી પ્રકાશિત થાય છે.

Mantra 29

बण्म॒हां अ॑सि सूर्य॒ बडा॑दित्य म॒हां अ॑सि । म॒हांस्ते॑ मह॒तो म॑हि॒मा त्वमा॑दित्य म॒हां अ॑सि

નિશ્ચયે તું મહાન છે, હે સૂર્ય; નિશ્ચયે, હે આદિત્ય, તું મહાન છે. મહાનના મહિમામાં તારો મહિમા મહાન છે; હે આદિત્ય, તું મહાન છે.

Mantra 30

रोच॑से दि॒वि रोच॑से अ॒न्तरि॑क्षे॒ पत॑ङ्ग पृथि॒व्यां रोच॑से॒ रोच॑से अ॒प्स्व॑१न्तः । उ॒भा स॑मु॒द्रौ रुच्या॒ व्याऽपिथ दे॒वो दे॑वासि महि॒षः स्व॒र्जित्

તું દ્યૌમાં પ્રકાશે છે, તું અંતરિક્ષમાં પ્રકાશે છે; હે પતંગ, પૃથ્વી પર તું પ્રકાશે છે; તું જળોના અંતરમાં પ્રકાશે છે. તું તેજથી બંને સમુદ્રોને વ્યાપી ભર્યા છે; તું દેવ છે—હા, દેવ; તું મહિષ (પરાક્રમી) છે, સ્વર્જિત્ (સ્વર્ગ-વિજયી).

Mantra 31

अ॒र्वाङ् प॒रस्ता॒त् प्रय॑तो व्य॒ध्व आ॒शुर्वि॑प॒श्चित् प॒तय॑न् पत॒ङ्गः । विष्णु॒र्विचि॑त्तः॒ शव॑साधि॒तिष्ठ॒न् प्र के॒तुना॑ सहते॒ विश्व॒मेज॑त्

પર તરફથી અહીં તરફ, માર્ગોમાં પ્રેરિત થઈ, ઝડપી અને વિપશ્ચિત, ઉડતો પતંગ (પતઙ્ગ) આવે છે. બહુરૂપ વિષ્ણુ, બળથી અધિષ્ઠિત રહી, પોતાના કેતુ-કિરણધ્વજ વડે સર્વ ચળતું-હલતું જગતને જીતે છે.

Mantra 32

चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षः सु॑प॒र्ण आ॑रो॒चय॒न् रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम्। अ॒हो॒रा॒त्रे परि॒ सूर्यं॒ वसा॑ने॒ प्रास्य॒ विश्वा॑ तिरतो वी॒र्याऽणि

ચિત્ર અને ચિકિત્વાન, મહિષ બળદ, સુપર્ણ—રોદસી (આકાશ-પૃથ્વી) અને અંતરિક્ષને પ્રકાશિત કરતો. અહોરાત્રે સૂર્યને પરિધાન સમા વસ્ત્રરૂપે ઘેરી રહે છે; પોતાની સર્વ વીર્યશક્તિઓ પ્રક્ષેપિત કરીને તે સર્વ ઉપરથી પસાર થાય છે.

Mantra 33

ति॒ग्मो वि॒भ्राज॑न् त॒न्वं॑१ शिशा॑नोऽरंग॒मासः॑ प्र॒वतो॒ ररा॑णः । ज्योति॑ष्मान् प॒क्षी म॑हि॒षो व॑यो॒धा विश्वा॒ आस्था॑त् प्र॒दिशः॒ कल्प॑मानः

તીક્ષ્ણ, વિભ્રાજમાન, પોતાની તનુને શાણતો, અતિ ઝડપી ગતિશીલ, પ્રવાહમાર્ગોમાં આનંદિત. જ્યોતિષ્માન પંખી, મહિષ, વયોધા (જીવનદાતા), સર્વ દિશાઓમાં સ્થિર થયો છે—તેમને ક્રમમાં ગોઠવતો.

Mantra 34

चि॒त्रं दे॒वानां॑ के॒तुरनी॑कं॒ ज्योति॑ष्मान् प्र॒दिशः॒ सूर्य॑ उ॒द्यन्। दि॒वा॒क॒रोऽति॑ द्यु॒म्नैस्तमां॑सि॒ विश्वा॑तारीद् दुरि॒तानि॑ शु॒क्रः

દેવતાઓનું અદ્ભુત ધ્વજચિહ્ન, તેજસ્વી મુખ—સૂર્ય ઉદય પામી દિશાઓને પ્રકાશિત કરે છે. દિવસનો કર્તા, પોતાની દ્યુતિઓથી સર્વ અંધકારોને વટાવી ગયો છે; શુક્લ (પ્રકાશમાન) સૂર્યે અમને સર્વ દુરીતો (અપશકુન-પાપ) પાર ઉતાર્યા છે.

Mantra 35

चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द् द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च

દેવતાઓનું અદ્ભુત મુખ ઉદય પામ્યું છે—મિત્ર, વરુણ અને અગ્નિનું નેત્ર. તેણે દ્યાવા-પૃથ્વી અને અંતરિક્ષને પરિપૂર્ણ કર્યું છે: સૂર્ય, ચાલતા અને સ્થિર રહેલા સર્વ જગતનો આત્મા.

Mantra 36

उ॒च्चा पत॑न्तमरु॒णं सु॑प॒र्णं मध्ये॑ दि॒वस्त॒रणिं॒ भ्राज॑मानम्। पश्या॑म त्वा सवि॒तारं॒ यमा॒हुरज॑स्रं॒ ज्योति॒र्यदवि॑न्द॒दत्त्रिः॑

ઉચ્ચે ઉડતો, અરુણ (લાલિમાયુક્ત), સુપર્ણ (સુંદર પાંખવાળો), મધ્ય દ્યૌમાં પ્રકાશમાન તારણિ (પાર ઉતારનાર)—હે સવિતર, તને હું દર્શન કરું; જેને લોકો અજસ્ર જ્યોતિ કહે છે, તે જ્યોતિને દત્ત્રિએ શોધી (પ્રાપ્ત કરી).

Mantra 37

दि॒वस्पृ॒ष्ठे धाव॑मानं सुप॒र्णमदि॑त्याः पु॒त्रं ना॒थका॑म॒ उप॑ यामि भी॒तः । स नः॑ सूर्य॒ प्र ति॑र दी॒र्घमायु॒र्मा रि॑षाम सुम॒तौ ते॑ स्याम

દિવના પીઠ પર દોડતા, સુપર્ણ—અદિતિનો પુત્ર—તેને હું ભયભીત થઈ, રક્ષકની કામનાથી, શરણરૂપે નજીક આવું છું. હે સૂર્ય, અમારે માટે દીર્ઘ આયુષ્ય આગળ ધપાવ; અમને હાનિ ન થાય; તારી સુમતિમાં અમે રહીએ.

Mantra 38

स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑

વિસ્તૃત વ્યોમમાં તેની બે પાંખો સહસ્ર-અહ્ન્ય (હજાર દિવસ જેટલી) છે—હરિતવર્ણ હંસ, હરિ, સ્વર્ગ તરફ ઉડે છે. તે સર્વ દેવોને ક્રમશઃ નજીક જઈ, તેમને અનુસરી/સંતોષી, સર્વ ભુવનોને નિહાળી આગળ વધે છે.

Mantra 39

रोहि॑तः का॒लो अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽग्रे॑ प्र॒जाप॑तिः । रोहि॑तो य॒ज्ञानां॒ मुखं॒ रोहि॑तः॒ स्व॑१राभ॑रत्

રોહિત કાળ બન્યો; આરંભમાં રોહિત પ્રજાપતિ હતો. રોહિત યજ્ઞોનું મુખ છે; રોહિતે સ્વર્ (સ્વર્ગ) અહીં લાવ્યો.

Mantra 40

रोहि॑तो लो॒को अ॑भव॒द् रोहि॒तोऽत्य॑तप॒द् दिव॑म्। रोहि॑तो र॒श्मिभि॒र्भूमिं॑ समु॒द्रमनु॒ सं च॑रत्

રોહિત લોક બન્યો; રોહિતે સ્વર્ગને તપાવ્યો—અતિશય તપાવ્યો. રોહિત પોતાના કિરણોથી પૃથ્વીને વ્યાપી, સમુદ્રની સાથે સાથે પૂર્ણ ગતિએ સંચર્યો.

Mantra 41

सर्वा॒ दिशः॒ सम॑चर॒द् रोहि॒तोऽधि॑पतिर्दि॒वः । दिवं॑ समु॒द्रमाद् भूमिं॒ सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति

બધી દિશાઓમાં રોહિત સંચર્યો; તે સ્વર્ગનો અધિપતિ છે. સ્વર્ગ, સમુદ્ર અને પૃથ્વી—હા, જે કંઈ અસ્તિત્વમાં છે તે સર્વને તે સર્વત્રથી રક્ષે છે.

Mantra 42

आ॒रोह॑न्छु॒क्रो बृ॑ह॒तीरत॑न्द्रो॒ द्वे रू॒पे कृ॑णुते॒ रोच॑मानः । चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षो वात॑माया॒ याव॑तो लो॒कान॒भि यद् वि॒भाति॑

આરોહણ કરતો, તેજસ્વી, અવિરત—તે મહાન વિસ્તારોમાં વિહરે છે; પ્રકાશમાન થઈ તે દ્વિરૂપ ધારણ કરે છે. અદ્ભુત, વિવેકી, મહાબળવાન વૃષભ—જેની માયા પવન સમી છે—જેટલા લોક છે તે સૌ ઉપર તે પ્રકાશિત થાય છે, તેમને પ્રગટ કરે છે.

Mantra 43

अ॒भ्य॑१न्यदे॑ति॒ पर्य॒न्यद॑स्यतेऽहोरा॒त्राभ्यां॑ महि॒षः कल्प॑मानः । सूर्यं॑ व॒यं रज॑सि क्षि॒यन्तं॑ गातु॒विदं॑ हवामहे॒ नाध॑मानाः

એક તરફ તે જાય છે; બીજી તરફ તે ચારે તરફ ફેંકાય છે; દિવસ-રાત દ્વારા પોતાને ગોઠવતો મહાવૃષભ. રજસમાં નિવાસ કરતો, માર્ગોનો જાણકાર સૂર્ય—અમે જરૂરતમંદ યાચકો તેને આહ્વાન કરીએ છીએ.

Mantra 44

पृ॒थि॒वी॒प्रो म॑हि॒षो नाध॑मानस्य गा॒तुरद॑ब्धचक्षुः॒ परि॒ विश्वं॑ ब॒भूव॑ । विश्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

પૃથ્વી-વ્યાપી મહાન વૃષભ જરૂરતમંદ મનુષ્યનો માર્ગ છે; અદબ્ધ દૃષ્ટિવાળો તે સર્વને ચારે તરફથી આવરી લે છે. સર્વને નિહાળનાર, સુવિદાત્ર (સારા દાન આપનાર), યજત્ર (પૂજનીય)—હું જે કહું છું તે આ વચન તે સાંભળે.

Mantra 45

पर्य॑स्य महि॒मा पृ॑थि॒वीं स॑मु॒द्रं ज्योति॑षा वि॒भ्राज॒न् परि॒ द्याम॒न्तरि॑क्षम्। सर्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

તેની આસપાસ મહિમા વ્યાપેલો છે; પ્રકાશથી તે પૃથ્વી અને સમુદ્ર પર, દ્યૌ અને અંતરિક્ષ પર ચમકે છે. સર્વને નિહાળનાર, સુવિદાત્ર, યજત્ર—હું જે કહું છું તે આ વચન તે સાંભળે.

Mantra 46

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म्। य॒ह्वा इ॑व॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

મનુષ્યોની સમિધાથી અગ્નિ જાગૃત થયો છે; દૂધાળ ગાય જેવી આગળ વધતી ઉષાને મળવા તે ઊભો થાય છે. ઉત્સુક પક્ષીઓની જેમ, જીભો ઊંચી કરીને, તેની કિરણો વહેવા લાગે છે—આકાશ તરફ આગળ ધસી જાય છે.