Adhyaya 72: Instruction on the Unity of the Triad (Brahmā-Viṣṇu-Rudra)

Verse 1

श्रीवराह उवाच । सर्वज्ञं सर्वकर्त्तारं भवं रुद्रं पुरातनम् । प्रणम्य प्रयतोऽगस्त्यः पप्रच्छ परमेश्वरम् ॥ ७२.१ ॥

Śrī Varāha rzekł: Ukłoniwszy się z uważną dyscypliną, Agastya zapytał Najwyższego Pana, starożytnego Rudrę, Bhavę, wszechwiedzącego i uniwersalnego sprawcę.

Verse 2

अगस्त्य उवाच । भवान् ब्रह्मा च विष्णुश्च त्रयमेतत् त्रयी स्मृता । दीपोऽग्निर्दोपसंयोगैः सर्वशास्त्रेषु सर्वतः ॥ ७२.२ ॥

Agastya rzekł: "Ty, Brahmā i Viṣṇu, ta trójca jest pamiętana jako 'Trayī' (trójpostaciowa forma wedyjska). Jak lampa objawia się przez ogień z połączenia swych części, tak ta zasada jest nauczana wszędzie we wszystkich śāstrach."

Verse 3

कस्मिन् प्रधानः भगवान् काले कस्मिन्नधोक्षजः । ब्रह्मा वा एतदाचक्ष्व मम देव त्रिलोचन ॥ ७२.३ ॥

"W jakim czasie Błogosławiony Pan jest główną zasadą rządzącą, a w jakim czasie Przenikający, Adhokṣaja, jest taki? O trójoki bóstwo, powiedz mi to, jak wyjaśniłby to Brahmā."

Verse 4

रुद्र उवाच । विष्णुरेव परं ब्रह्म त्रिभेदमिह पठ्यते । वेदसिद्धान्तमार्गेषु तन्न जानन्ति मोहतः ॥ ७२.४ ॥

Rudra rzekł: "Sam Viṣṇu jest najwyższym Brahmanem; tutaj jest recytowany jako mający trójdzielne rozróżnienie. Jednak przez ułudę ludzie nie rozumieją tej prawdy na ścieżkach ustalonych wniosków Wed."

Verse 5

विषप्रवेशने धातुस्तत्र श्नु प्रत्ययादनु । विष्णुर्यः सर्वदेवेषु परमात्मा सनातनः ॥ ७२.५ ॥

Korzeń werbalny jest rozumiany w znaczeniu 'wchodzenia/przenikania' (praveśana); tam, po przyrostku *śnu*. Ten, który jest Viṣṇu, przenikający wszystkich bogów, jest najwyższą Jaźnią (Paramātman), wiecznym.

Verse 6

योऽयं विष्णुस्तु दशधा कीर्त्यते चैैकधा द्विजाः । स आदित्यो महाभाग योगैश्वर्यसमन्वितः ॥ ७२.६ ॥

O dwukrotnie urodzony, ten Wisznu jest wychwalany na dziesięć sposobów, a także jako jedna jedyna Rzeczywistość. On jest Aditją, Słońcem, wielce szczęśliwy, obdarzony jogiczną władzą.

Verse 7

स देवकार्याणि सदा कुरुते परमेश्वरः । मनुष्यभावमाश्रित्य स मां स्तौति युगे युगे । लोकमार्गप्रवृत्त्यर्थं देवकार्यार्थसिद्धये ॥ ७२.७ ॥

Ten Najwyższy Pan zawsze wypełnia dzieła bogów. Przyjmując ludzki sposób bycia, chwali mnie wiek po wieku, aby ścieżka świata mogła być uruchomiona i aby cele dzieł bogów zostały spełnione.

Verse 8

अहं च वरदस्तस्य द्वापरे द्वापरे द्विज । अहं च तं सदा स्तौमि श्वेतद्वीपे कृते युगे ॥ ७२.८ ॥

A ja również, o dwukrotnie urodzony, byłem jego dawcą błogosławieństw w dwaparze, w wieku Dvapara. A w wieku Krita, na Śwetadwipie, nieustannie go wychwalam.

Verse 9

सृष्टिकाले चतुर्वक्त्रं स्तौमि कालो भवामि च । ब्रह्मा देवासुरा स्तौति मां सदा तु कृते युगे । लिङ्गमूर्तिं च मां देवा यजन्ते भोगकाङ्क्षिणः ॥ ७२.९ ॥

W czasie stworzenia wychwalam Czterolicego, i staję się Kalą, Czasem. W wieku Krita Brahma wraz z bogami i asurami nieustannie mnie chwali. A bogowie, pragnący rozkoszy, czczą mnie w formie Lingi.

Verse 10

सहस्रशीर्षकं देवं मनसा तु मुमुक्षवः । यजन्ते यं स विश्वात्मा देवो नारायणः स्वयम् ॥ ७२.१० ॥

Poszukując wyzwolenia, aspiranci czczą w myśli tego tysiącgłowego bóstwo; on jest Duszą Świata, samym Narajana.

Verse 11

ब्रह्मयज्ञेन ये नित्यं यजन्ते द्विजसत्तमाः । ते ब्रह्माणं प्रीणयन्ति वेदो ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥ ७२.११ ॥

Ci najlepsi spośród dwukrotnie urodzonych, którzy nieustannie czczą poprzez brahma-jadżnię, radują Brahmę; gdyż Wedy są ogłoszone jako Brahma.

Verse 12

नारायणः शिवो विष्णुः शङ्करः पुरुषोत्तमः । एतैस्तु नामभिर्ब्रह्म परं प्रोक्तं सनातनम् । तं च चिन्तामयं योगं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ७२.१२ ॥

On jest Narajana, Śiwa, Wisznu, Śankara, Najwyższa Osoba. Tymi imionami określa się wieczny najwyższy Brahman; a mędrcy opisują tę rzeczywistość jako jogę składającą się z kontemplacyjnej świadomości.

Verse 13

पशूनां शमनं यज्ञे होमकर्म च यद्भवेत् । तदोमिति च विख्यातं तत्राहं संव्यवस्थितः ॥ ७२.१३ ॥

Ten czyn, który w ofierze staje się ukojeniem istot i obrzędem ofiarnym, jest znany jako Om; i tam jestem trwale ustanowiony.

Verse 14

कर्मवेदयुजां विप्र ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः । वयं त्रयोऽपि मन्त्राद्या नात्र कार्या विचारणा ॥ ७२.१४ ॥

O braminie, dla tych, którzy łączą Wedy z działaniem rytualnym, Brahma, Wisznu i Maheswara, my trzej, jesteśmy władzami przewodnimi, wyrażonymi począwszy od mantry; w tej sprawie nie jest wymagane dalsze rozważanie.

Verse 15

अहं विष्णुस्तथा वेदा ब्रह्म कर्माणि चाप्युत । एतत् त्रयं त्वेकमेव न पृथग्भावयेत् सुधीः ॥ ७२.१५ ॥

Jam jest Wisznu; podobnie są Wedy, Brahman i także działania rytualne. Lecz ta trójca jest prawdziwie tylko jedna; mędrzec nie powinien pojmować jej jako oddzielnej.

Verse 16

योऽन्यथा भावयेदेतत् पक्षपातेन सुव्रत । स याति नरकं घोरं रौरवं पापपूरुषः ॥ ७२.१६ ॥

O ty, który zachowujesz dobre śluby, ktokolwiek z stronniczością interpretuje to nauczanie inaczej, taki grzeszny człowiek udaje się do straszliwego piekła zwanego Raurava.

Verse 17

अहं ब्रह्मा च विष्णुश्च ऋग्यजुः साम एव च । नैतस्मिन् भेदमस्यास्ति सर्वेषां द्विजसत्तम ॥ ७२.१७ ॥

Jam jest Brahmą i jam jest również Wisznu; jam jest Wedami: Ryg, Jadżur i Sama. W tym nie ma żadnej różnicy, o najlepszy z dwukrotnie zrodzonych.