Opening the text

Kaṅkatāñjana-darpaṇa-vidhiḥ tathā cāturvarṇya-dīkṣā-gaṇāntikā-prakaraṇam
Ritual-Manual
Rozdział przedstawiony jako nauka Warahy dla Pṛthivī opisuje procedury inicjacji waiśnawickiej (dīkṣā) dostosowane dla kṣatrija, waiśja i śudra, obejmując materiały rytualne, zakazy i mantry dla porzucenia obowiązków zawodowych i dążenia do wyzwolenia z saṃsāry. Dodaje konwencję kolorowych parasoli (czatra) dla czterech warn. Gdy Pṛthivī pyta o postępowanie po inicjacji, Waraha wprowadza tajną praktykę Gaṇāntikā, wyjaśniając jej uzasadnienie, niebezpieczeństwa niewłaściwego obchodzenia się oraz zasady przekazu od guru do ucznia, wraz z kalendarzowym czasowaniem (szczególnie śukla-dwadaśī w określonych miesiącach) i obrzędem ogniowym. Szczegółowo opisuje również upaczary związane z kąpielą, używając grzebienia (kaṅkatī), kolirium (añdżana) i lustra (darpaṇa), każde z towarzyszącymi mantrami. Pytania Ziemi wywołują przepisy dotyczące zachowania społecznego, czystości rytualnej i dyscyplinowanego obchodzenia się z przedmiotami świętymi.
Verse 1
अथ कङ्कटाञ्जनदर्पणम्॥ श्रीवराह उवाच॥ क्षत्रियस्य प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ त्यक्त्वा प्रहरणान्सर्वान्यत्किञ्चित्पूर्वशिक्षितम्॥
Teraz (rozpoczyna się) rozdział zwany "Kańkatańdżanadarpana". Śri Waraha rzekł: "Wyjaśnię procedurę dla kszatriji; słuchaj, o Wasundharo. Odłożywszy wszelką broń i to, co wcześniej było nauczane jako dyscyplina wojenna..."
Verse 2
पूर्वमन्त्रेण मे भूमे तस्य दीक्षां च कारयेत्॥ मया च पूर्वमुक्तानि यानि संसारकाणि च॥
Przy użyciu wcześniejszej mantry, o Bhumi, należy dokonać jego dikszy (inicjacji); powinien on również wcielać w życie te instrukcje dotyczące życia światowego, które zostały przeze mnie wcześniej podane."
Verse 3
तानि सर्वाणि चानीय एकं वर्ज्यं यशस्विनि॥ न दद्यत्कृष्णसारस्य चर्म तत्र कदाचन॥
Przyniósłszy wszystkie te przedmioty, z jednym wyjątkiem, o sławny: nigdy nie należy tam dawać ani używać skóry krisznasary (czarnej antylopy)."
Verse 4
पालाशं दण्डकाष्ठं च दीक्षायां न तु कारयेत्॥ छागस्य चैव कृष्णस्य चर्म तत्र प्रदापयेत्॥
Podczas inicjacji nie należy używać laski z drewna palasza. Należy tam jednak dostarczyć skórę kozy, a także skórę czarnego zwierzęcia.
Verse 5
अश्वत्थं दण्डकाष्ठं तु दीक्षायां तदनन्तरम्॥ कृत्वा द्वादशहस्तां तु वेदिं तत्रोपलेपयेत्॥
Następnie, dla inicjacji, należy użyć laski z drewna aśwattha. Utworzywszy tam ołtarz (wedi) o dwunastu łokciach, należy go pokryć zgodnie z przepisem.
Verse 6
सर्वं ममोक्तं कर्त्तव्यं यच्च मे पूर्वभाषितम्॥ एवं क्षत्रियदीक्षायां सर्वं सम्पाद्य यत्नतः॥
Wszystko, co przeze mnie zostało powiedziane, i cokolwiek wcześniej ogłosiłem, ma być wykonane. Tak więc, w inicjacji kszatriji, przygotowawszy wszystko z wysiłkiem...
Verse 7
चरणौ मम संगृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥
Ująwszy moje stopy, powinien wyrecytować tę mantrę.
Verse 8
मन्त्रः—त्यक्तानि विष्णो शस्त्राणि त्यक्तं सर्वं क्षत्रियकर्म सर्वम्॥ त्यक्त्वा देवं विष्णुं प्रपन्नोऽथ संसाराद्वै जन्मनां तारयस्व॥
Mantra: "O Wisznu, broń została odłożona; wszystkie obowiązki kszatriji zostały porzucone. Wyrzekając się wszelkiej innej opieki i szukając schronienia u boga Wisznu, teraz istotnie wybaw mnie z samsary, z cyklu narodzin."
Verse 9
एवं ततो वचश्चोक्त्वा क्षत्रियो मम पार्श्वतः ॥ उभौ च चरणौ गृहीय इमं मन्त्रमुदीरयेत्
Po wypowiedzeniu tych słów Kszatrija, stojąc u mojego boku, powinien ująć obie moje stopy, a następnie odrecytować tę mantrę.
Verse 10
तत एवं वचो ब्रूते सर्वं चैवात्र पूजयेत् ॥ विविधैर्गन्धपत्रैश्च धूपैश्चैव यथोदितम्
Następnie, po wypowiedzeniu takich słów, należy tam dokonać pełnego uwielbienia, używając różnych wonnych substancji i liści oraz kadzideł, jak wcześniej zostało przepisane.
Verse 11
यथोक्तेनैव तान्भूमे भोजयेत् तदनन्तरम् ॥ शुद्धान्भागवतांश्चैव एवमेतन्न संशयः
Natychmiast po tym, o Ziemio, powinien on nakarmić ich dokładnie tak, jak przepisano, mianowicie oczyszczonych wielbicieli Pana; tak właśnie jest, bez wątpliwości.
Verse 12
एषा वै क्षत्रिये दीक्षा देवि संसारमोक्षणम् ॥ मत्प्रसादेन कर्तव्यं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्
To zaiste jest inicjacja Kszatriji, o Bogini, środek wyzwolenia ze światowego istnienia. Należy ją podjąć dzięki mojej łasce, jeśli pragnie się najwyższego osiągnięcia.
Verse 13
वैश्यस्य चैव वक्ष्यामि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि ॥ दीक्षा च यादृशी तस्य यथा भवति सुन्दरि
A teraz opowiem o procedurze Waisji; słuchaj uważnie, o Piękna, zgodnie z prawdą, jaki rodzaj inicjacji jest jego udziałem i jak jest ona wykonywana, o Piękna.
Verse 14
त्यक्त्वा तु वैश्यकर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ यथा च लभते सिद्धिं तृतीया वर्णसंस्थितिः
Porzuciwszy obowiązki zawodowe Waisji i stając się oddanym moim przepisanym praktykom, wyjaśnię, jak trzecia warna osiąga sukces i spełnienie w tej dyscyplinie.
Verse 15
सर्वं तत्र समानीय यन्मया पूर्वभाषितम् ॥ दशहस्तां ततः कृत्वा वेदिं वेदविचेतितः
Po zgromadzeniu tam wszystkiego, co wcześniej przeze mnie zostało ogłoszone, znawca Wed powinien następnie zbudować vedi, ołtarz rytualny, o wymiarach dziesięciu hastów.
Verse 16
लेपयेद्गोमयेनादौ पूर्वन्यायेन तत्र वै ॥ चर्मणापि तु छागस्य स्वगात्रं परिवेष्टयेत्
Na początku należy tam pokryć miejsce lub ołtarz krowim nawozem zgodnie z wcześniejszą regułą; należy również owinąć własne ciało skórą kozy.
Verse 17
उदुम्बरं दन्तकाष्ठं गृहीत्वा दक्षिणे करे ॥ शुद्धभागवतानां च कृत्वा त्रिः परिवर्त्तनम्
Biorąc do prawej ręki patyczek do zębów z drzewa udumbara i wykonawszy trzy okrążenia w prawo wokół oczyszczonych wielbicieli Pana, powinien kontynuować obrzęd.
Verse 18
जानुभ्यामवनिङ्गत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्
Uklęknąwszy na ziemię, należy odrecytować tę mantrę.
Verse 19
मामेवं सोऽपि चोक्त्वा वै मम कर्मप्रसादवान् ॥ गुरोश्च चरणौ गृही इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥
Tak przemówiwszy do mnie, on również, obdarzony łaską zasługi ze służby mi oddanej, powinien ująć stopy nauczyciela, a następnie odmówić tę mantrę.
Verse 20
त्यक्त्वा वै कृषिगोरक्षावाणिज्यक्रयविक्रयम् ॥ लब्धा च त्वत्प्रसादेन विष्णुदीक्षा मयाऽधुना ॥
Porzuciwszy istotnie rolnictwo, pasterstwo, handel oraz kupno i sprzedaż, otrzymałem teraz dzięki Twej łasce inicjację wisznuicką.
Verse 21
देवाभिवादनं कृत्वा पुरो भागवतेषु च ॥ पश्चात्तु भोजनं दद्यादपराधबहिष्कृतम् ॥
Po złożeniu pokłonów bóstwu i okazaniu najpierw należytej czci między bhagwatami, należy następnie podać pożywienie, wykluczając to, co skażone przewinieniem lub wykroczeniem.
Verse 22
एवं दीक्षा तु वैश्यानां मम मार्गानुसारिणाम् ॥ येन मुच्यन्ति सुश्रोणि घोरसंसारसागरात् ॥
Taka jest inicjacja dla waisjów podążających moją ścieżką; dzięki niej, o piękna, zostają uwolnieni od strasznego oceanu doczesnego istnienia.
Verse 23
शूद्रस्यापि प्रवक्ष्यामि मद्भक्तस्य वराङ्गने ॥ यस्तु दीक्षां समासाद्य मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥
Opowiem również o inicjacji dla szudry mi oddanego, o szlachetna pani; otrzymawszy inicjację, zostaje on uwolniony od wszystkich win i występków.
Verse 24
सर्वसंस्कारद्रव्याणि मया पूर्वोदितानि च ॥ दीक्षाकामस्य शूद्रस्य शीघ्रं तानि प्रकल्पयेत् ॥
Wszystkie materiały do obrzędów, przeze mnie wcześniej wymienione, należy niezwłocznie przygotować dla szudry pragnącego dikszy, inicjacji.
Verse 25
अष्टहस्तां ततो देवि संलिप्य नीयतां ततः ॥ चर्म नीलस्य छागस्य कल्पयेच्छूद्रयोनये ॥
Następnie, o Bogini, po namaszczeniu i oczyszczeniu przygotowanego miejsca lub narzędzia, należy je przynieść; dla osoby ze stanu szudry należy przygotować skórę ciemnej kozy.
Verse 26
दण्डं च वैष्णवं दद्यात् नीलं वस्त्रं च तस्य वै ॥ एवं गृहीत्वा शूद्रोऽपि दीक्षायाः कारणं परम् ॥
Należy dać mu wisznuicką laskę oraz istotnie ciemne odzienie; tak nawet szudra, przyjąwszy te przedmioty, staje się w pełni kwalifikowany jako właściwa podstawa dla dikszy, inicjacji.
Verse 27
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो लब्धसंज्ञो गतस्पृहः ॥ उभौ तौ चरणौ गृही गुरोर्वै तदनन्तरम् ॥
Uwolniony od wszelkich występków, otrzymawszy imię inicjacyjne i pozbawiony pragnień, powinien niezwłocznie potem ująć obie stopy guru.
Verse 28
गुरोः प्रसादनार्थाय इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥
W celu zjednania sobie łaski nauczyciela, guru, należy odmówić tę mantrę.
Verse 29
मन्त्रः—विष्णुप्रसादे गुह्यं प्रसन्नात्पूर्ववच्च लब्धा चैव संसारमोक्षणाय करोमि कर्म प्रसीद
Mantra: Z łaski Viṣṇu, to tajemne nauczanie zostało otrzymane, jak wcześniej, od Łaskawego. Dla wyzwolenia z więzów światowego istnienia, wykonuję ten obrzęd, bądź przychylny.
Verse 30
एतन्मन्त्रं समुच्चार्य कुर्यात्तत्र प्रदक्षिणम् ॥ चतुरश्च यथान्यायं पुनश्चैवाभिवादयेत् ॥
Po odrecytowaniu tej mantry, należy wykonać tam obrządek obchodzenia, czterokrotnie zgodnie z właściwą procedurą, a następnie ponownie złożyć pełne szacunku pokłony.
Verse 31
अनन्तरं ततः कुर्याद्गन्धमाल्येन चार्चनम् ॥ भोजयेच्च यथान्यायमपराधविवर्जितः
Po tym należy wykonać oddawanie czci przy użyciu wonności i girland; oraz należy podać posiłek zgodnie z właściwą procedurą, wolny od przewinień rytualnych.
Verse 32
दीक्षा एषा च शूद्राणामुपचारश्च ईदृशः ॥ चतुर्णामपि वर्णानां दुःखसंसारमोक्षणम्
To jest również dīkṣā dla Śūdrów, a praktyka jest takiej natury; jest przedstawiona jako środek wyzwolenia z bolesnego cyklu saṃsāry dla wszystkich czterech varṇas.
Verse 33
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ चतुर्णामपि वर्णानां यथा छत्रं प्रदीयते
I powiem ci coś więcej; słuchaj, o Vasundharo: jak parasol (jako dar lub oznaka) ma być dany dla wszystkich czterech varṇas.
Verse 34
ब्राह्मणे पाण्डुरं छत्रं क्षत्रिये रक्तमेव च ॥ वैश्याय पीतं वै दद्याद्नीलं शूद्राय दापयेत्
Dla Brāhmaṇy należy dać jasny lub biały parasol; dla Kṣatriyi, czerwony; dla Vaiśyi, należy zaiste dać żółty; a dla Śūdry, należy sprawić, by dano niebieski.
Verse 35
सूत उवाच ॥ चातुर्वर्ण्यस्य श्रुत्वा वै सा मही संहितव्रता ॥ वराहं पुनरप्याह नत्वा सा धरणी तदा
Sūta rzekł: Usłyszawszy opis dotyczący czterech varṇas, Ziemia, przestrzegająca zdyscyplinowanej przysięgi, zwróciła się ponownie do Varāhy; wtedy Dharaṇī skłoniła się i przemówiła.
Verse 36
ततो महीवचः श्रुत्वा मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ वराहरूपी भगवानुवाच स महाद्युतिः
Wtedy, usłyszawszy słowa Ziemi, Ten o głosie dźwięczącym, jak chmura i bęben kotłowy, przemówił: Pan w formie Varāhy, promienny wielkim blaskiem.
Verse 37
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन कल्याणि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ सर्वत्र चिन्तनीयोऽहं गुह्यमेव गणान्तिकम्
Śrī Varāha rzekł: Słuchaj zgodnie z prawdą, o pomyślna, tego, o co mnie pytasz. Mam być kontemplowany wszędzie; jednak jestem zaiste tajemny, bliski kręgu wtajemniczonych.
Verse 38
नारायणवचः श्रुत्वा धरणी शंसितव्रता ॥ हृष्टतुष्टमनास्तत्र श्रुत्वा तच्च महौजसम्
Usłyszawszy słowa Nārāyaṇy, Dharaṇī, chwalebna swoją przysięgą, stała się tam radosna i usatysfakcjonowana na duchu, słysząc to nauczanie o wielkiej mocy i majestacie.
Verse 39
शुचिर्भागवतश्रेष्ठा तव कर्मणि नित्यशः ॥ ततः कमलपत्राक्षी भक्ता भक्तेषु वत्सला
Ona jest czysta, najwybitniejsza wśród bhaktów, zawsze niezachwiana w Twej służbie. Wtedy Ta, która ma oczy jak płatki lotosu, oddana i pełna miłości wobec bhaktów, kontynuowała (słowem lub czynem).
Verse 40
कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा नारायणमथाब्रवीत्
Złożywszy dłonie w geście añjali, wzniosłym ukłonie, zwróciła się następnie do Nārāyaṇy.
Verse 41
धरण्युवाच ॥ त्वद्भक्तेन महाभाग विधिना दीक्षितेन च ॥ तव चिन्तापरेणात्र किं कर्त्तव्यं च माधव
Dharāṇī rzekła: O Szczęśliwy, przez Twego bhaktę, który został należycie inicjowany zgodnie z właściwą procedurą i który tutaj jest nastawiony na kontemplację Ciebie, co powinno być uczynione, o Mādhavo?
Verse 42
केन चिन्तयितव्यस्त्वमचिन्त्यो मानुषैः परः ॥ किंच भागवतैः कार्यं यथावित्तं न शक्यते
Przez kogo i w jaki sposób masz być kontemplowany, Ty, który jesteś niepojęty dla ludzi i transcendentny? I co mają czynić bhaktowie, gdy działanie zgodnie z własnymi możliwościami nie jest możliwe?
Verse 43
ततो भूम्या वचः श्रुत्वा आदिरव्यक्तसम्भवः ॥ मधुरं स्वरमादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम्
Wtedy, usłyszawszy słowa Bhūmi, Pierwotny, który powstał z Niewyrażonego, przyjmując łagodny głos, odpowiedział Vasundharze.
Verse 44
श्रीवराह उवाच ॥ देवि तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ येन चिन्तयसि चिन्तां मम कर्मपरायणा
Śrīvarāha rzekł: O Bogini, wyjaśnię zgodnie z prawdziwą zasadą to, o co mnie pytasz, ponieważ rozważasz z troską, oddana moim dziełu.
Verse 45
दीक्षितेन तु शुद्धेन मम निश्चितकर्मणा ॥ गृहीतव्यं विशालाक्षि मन्त्रेण विधिनात्र वै
Lecz to ma być przyjęte i podjęte tutaj, o szerokooka, przez oczyszczonego inicjowanego, niezachwianego w mojej nakazanej praktyce, przez mantrę i zgodnie z właściwą procedurą.
Verse 46
यस्तु भागवतो भूत्वा तद्गृह्णाति गणान्तिकाम् ॥ जनस्य दर्शनस्पर्शसंयुक्तां वामसंयुताम्
Lecz ktokolwiek, nazywając się bhāgavatą, bhaktą, przyjmuje tę gaṇāntikā, związaną z oglądaniem i dotykaniem ludzi oraz powiązaną z lewą, przeciwną praktyką, postępuje niewłaściwie.
Verse 47
तस्य धर्मो न विद्येत दीक्षा तस्य महाफला ॥ यस्तु गृह्णाति सुश्रोणि मन्त्रपूतां गणान्तिकाम्
Dla niego dharmy by nie było, jednak jego inicjacja byłaby określana jako wielce owocna. Lecz ktokolwiek, o piękno-biodra, przyjmuje gaṇāntikę oczyszczoną przez mantrę, to jest właściwy przypadek.
Verse 48
आसुरी नाम सा दीक्षा यया धर्मः प्रवर्त्तते ॥ यस्माद्गणान्तिकां गुह्यां चिन्तयेच्छुद्धमानसः
Ta inicjacja zwie się Āsurī, przez którą dharma przebiega w ten sposób. Dlatego ten, którego umysł jest oczyszczony, powinien kontemplować tajemną gaṇāntikę tylko we właściwym kontekście.
Verse 49
गुह्यां गणान्तिकां यो मां चिन्तयेत्स बुधोत्तमः ॥ जन्मान्तरसहस्राणि चिन्तिता तेन तेन सः
Ten najwybitniejszy z mędrców, który kontempluje mnie poprzez tajemny obrzęd zwany Gaṇāntikā, przez tysiące kolejnych narodzin jest pamiętany i podtrzymywany przez tę samą boską siłę, raz po raz.
Verse 50
ग्रहणस्य प्रवक्ष्यामि यथा शिष्याय दीयते ॥ मन्त्रं लोकसुखार्थाय तच्छृणुष्व वसुन्धरे
Wyjaśnię procedurę przyjmowania tego, tak jak ma być przekazana uczniowi. Wysłuchaj tej mantry, o Vasundharo, przeznaczonej dla dobra i szczęścia świata.
Verse 51
कौमुदस्य तु मासस्य मार्गशीर्षस्य वाप्यथ ॥ वैशाखस्यापि मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी
W miesiącu zwanym Kaumuda, czyli Mārgaśīrṣa, jak również; lub znowu, w miesiącu Vaiśākha: w dwunastym dniu księżycowym (dvādaśī) jasnej połowy miesiąca.
Verse 52
कुर्यान्निरामिषं तत्र दिनानि त्रीणि निश्चितः ॥ तस्मिङ्गणान्तिकं ग्राह्यं मम धर्मविनिश्चयात्
Tam, stanowczo, należy zachować post bezmięsny przez trzy dni. Następnie Gaṇāntikā ma być przyjęta, zgodnie z moim postanowieniem dotyczącym dharmy.
Verse 53
ममाग्रतो वरारोहे प्रज्वाल्य च हुताशनम् ॥ कुशैरास्तरणं कृत्वा स्थापयित्वा गणान्तिकम्
Przede mną, o o pięknych biodrach, rozpalając ogień i rozkładając siedzenie z trawy kuśa, należy ustanowić Gaṇāntikā.
Verse 54
मन्त्रः— या धारिता पूर्वपितामहेन ब्रह्मण्यदेवेन भवोद्भवेन ॥ नारायणाद्दक्षिणगात्रजातां हे शिष्य गृह्णीष्व स वै त्वमेव
Mantra: "Ta (moc), którą nosił dawny Praojciec, Brahmā, bóstwo oddane Brahmanowi, zrodzone z Bhavy (Śiwy), ta, która powstała z prawej strony Nārāyaṇy: o uczniu, przyjmij ją. Zaprawdę, to jesteś ty sam."
Verse 55
तत एतेन मन्त्रेण गुरुर्गृह्य गणान्तिकम् ॥ शिष्याय दत्त्वा स्निग्धाय इमं मन्त्रमुदीरयेत्
Następnie, tą mantrą, nauczyciel, przyjąwszy Gaṇāntikā i przekazawszy ją oddanemu, pełnemu miłości uczniowi, powinien odrecytować następującą mantrę.
Verse 56
मन्त्रः— नारायणस्य दक्षिणगात्रजातां स्वशिष्य गृह्णीष्व समयेन देवीम् ॥ एतद्विचिन्त्यापर एव भूत्वा भवे पुनर्भावनमेति नैव
Mantra: "O mój uczniu, przyjmij w odpowiedni sposób Boginię, która rodzi się z prawej strony Nārāyaṇy. Rozmyślając o tym i stając się całkowicie oddanym temu, w ziemskim istnieniu w ogóle nie podlega się ponownemu stawaniu się (odrodzeniu)."
Verse 57
अकर्मण्येन मुच्येत तव कर्मपरायणः ॥ ततो भूम्या वचः श्रुत्वा लोकनाथो जनार्द्दनः
"Kto jest oddany twoim przepisanym działaniom, ten zostanie uwolniony z niedziałania (i jego winy)." Następnie, usłyszawszy słowa Bhūmī (Ziemi), Janārdana, Pan świata, odpowiedział.
Verse 58
धर्मसंयुक्तवाक्येन प्रत्युवाच वसुन्धराम्
Odpowiedział Vasundharze (Ziemi) słowami zgodnymi z dharmą.
Verse 59
श्रीवराह उवाच ॥ देवी तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ स्नानस्यैवोपचाराणि यानि कुर्वन्ति कर्मिणः ॥
Śrī Varāha rzekł: „Bogini, w zasadzie wyjaśnię to, o co mnie pytasz, mianowicie ofiary towarzyszące i praktyki związane z kąpielą, które wykonują praktycy rytualni.”
Verse 60
वृत्तेष्वेवोपचारेषु जलप्राधानिकेषु च ॥ कङ्कतीं चाञ्जनं चैव दर्पणं चैव सुन्दरी ॥
„Wśród ustanowionych usług towarzyszących, szczególnie tych, w których woda jest główna, używa się grzebienia, collyrium (añjana) oraz lustra, o Piękna.”
Verse 61
यथा मन्त्रेण दातव्यं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ स्पृष्ट्वा तु मम गात्राणि क्षौमवस्त्रेण संवृतः ॥
„Jak należy to ofiarować z mantrą, posłuchaj tego, o Vasundharā. Dotknąwszy moich członków, będąc okrytym lnianym płótnem…”
Verse 62
अञ्जलौ कङ्कतीं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
„Biorąc grzebień w złożonych dłoniach, należy wypowiedzieć tę mantrę.”
Verse 63
मन्त्रः — एतां कङ्कतीमञ्जलिस्थां प्रगृह्य प्रसीद नारायण शिरः प्रसाधि हि ॥
Mantra: „Przyjąwszy ten grzebień umieszczony w złożonych dłoniach, bądź łaskawy, o Nārāyaṇa; zaprawdę, ułóż i przyozdób głowę.”
Verse 64
महानुभाव विश्वनेत्रे स्वनेत्रे याभ्यां पश्यसे त्वं त्रिलोकीम् ॥ लोकप्रभो सर्वलोकप्रधान एषो जनमञ्जनं लोकनाथ ॥
O wielkoduszny, Oko wszechświata, własnymi oczyma oglądasz trzy światy. O Panie świata, najważniejszy pośród wszystkich światów, to jest święte collyrium dla istot, o Opiekunie świata.
Verse 65
ततः संस्नापयेद्देवं मन्त्रेणानेन सुव्रतम् ॥
Następnie, tą mantrą, należy obmyć bóstwo, o ty doskonałej obserwancji.
Verse 66
मन्त्रः — एषा मया माधव त्वत्प्रसादाद्गुरुप्रसादाच्च हि मन्त्रपूजा ॥ प्राप्ता ममैषा वै गणान्तिका च भवेदधर्मो न च मे कदाचित् ॥
Mantra: O Mādhava, dzięki twej łasce, and zaprawdę dzięki łasce nauczyciela, ta cześć przez mantrę została przeze mnie osiągnięta; i ta praktyka jest również związana z towarzyszącymi gaṇami. Niech nigdy nie będzie dla mnie bezprawie (adharma) w żadnym czasie.
Verse 67
मन्त्रः — देवदेव स्नानीयमिदं मम कल्पितं सुवर्णकलशं गृहाण प्रसीद एषोऽञ्जलिर्मया परिकल्पितः स्नाहि स्नाहीति ॥
Mantra: O Boże bogów, przygotowałem tę ofiarę kąpielową; przyjmij ten złoty dzban z wodą i bądź łaskawy. Ta ofiara w złożonych dłoniach została przeze mnie przygotowana; kąp się, kąp się.
Verse 68
नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥
Powiedziawszy „Namo Nārāyaṇa” („Cześć Nārāyaṇa”), należy odrecytować tę mantrę.
Verse 69
य एतेन विधानॆन मम कर्मणि दीक्षितः ॥ गुरोर्गृहीत्वा महतो मम लोकाय गच्छति ॥ कुशिष्याय न दातव्या पिशुनाय शठाय च
Kto zostaje wprowadzony w mój rytuał zgodnie z tą procedurą, po otrzymaniu go od wielkiego nauczyciela, ten osiąga moją sferę. Nie należy go przekazywać złemu uczniowi, ani oszczercy, ani człowiekowi przewrotnemu.
Verse 70
एषा चैव वरारोहे गृहीत्वा गणनान्तिका ॥ सुशिष्याय च दातव्या हस्ते चैव गणान्तिका
I tę właśnie gaṇanāntikā, o piękno bioder mająca, po otrzymaniu należy przekazać dobremu uczniowi; a gaṇāntikā powinna zostać złożona w dłoni tego ucznia.
Verse 71
रुद्राक्षैरुत्तमा सा तु मध्यमा पुत्रजीवकैः ॥ ज्ञेया कनिष्ठा पद्माक्षैर्देवि ते कथिता मया
Ten różaniec uważany jest za najdoskonalszy, gdy wykonany jest z nasion rudrākṣa; średniej jakości jest z nasion putrajīva; za niższy uznaje się wykonany z nasion padmākṣa. O bogini, zostało ci to przeze mnie wyjaśnione.
Verse 72
एतत्कश्चिन्न जानाति जन्मान्तरशतैरपि ॥ सर्वलोकहितां शुद्धां मोक्षकामां गणान्तिकाम्
Nieliczni poznają to, nawet po setkach narodzin, tę gaṇāntikā, czystą charakterem, przeznaczoną do wyzwolenia, przedstawioną jako przynoszącą dobro wszystkim światom.
Verse 73
नोच्छिष्टः संस्पृशेत् तां तु स्त्रीणां हस्ते न कारयेत् ॥ आकाशे स्थापनं कुर्यान्न च वामेन संस्पृशेत्
Nie należy jej dotykać w stanie nieczystości po jedzeniu; nie należy pozwalać, by była trzymana w rękach przez kobiety. Należy umieścić ją z dala od ziemi i nie dotykać jej lewą ręką.
Verse 74
न दर्शयेच्च कस्यापि चिन्तयित्वा तु पूजयेत् ॥ एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातं मोक्षदायकम्
Nie należy jej pokazywać nikomu; raczej należy ją czcić, trzymając ją w myślach z wewnętrznym skupieniem. Ta najwyższa tajemnica została ci objawiona i mówi się, że darzy wyzwoleniem.
Verse 75
एवं हि विधिपूर्वेण पालयेत गणान्तिकाम् ॥ विशुद्धो मम भक्तश्च मम लोकं स गच्छति
Tak więc, zgodnie z przepisaną metodą, należy dbać o gaṇāntikā. Oczyszczony i oddany mnie, taki człowiek osiąga moją sferę.
Verse 76
एवं विष्णोर्वचः श्रुत्वा धरणी संहितव्रता ॥ प्रत्युवाच परं श्रेष्ठं लोकनाथं महौजसम्
Usłyszawszy tak słowa Viṣṇu, Dharaṇī, niezłomna w swoich praktykach, odpowiedziała najwyższemu, wspaniałemu Panu świata, pełnemu blasku.
Verse 77
दर्पणं ते कथं देयं तन्ममाख्याहि माधव ॥ येन तुष्टो निजं रूपं पश्यसे चिन्तितः प्रभो
Jak należy ofiarować ci zwierciadło? Powiedz mi to, o Mādhavo, dzięki czemu, będąc zadowolonym, objawisz swoją własną formę, gdy się cię kontempluje, o Panie.
Verse 78
धरण्यास्तद्वचः श्रुत्वा वराहः पुनरब्रवीत् ॥ शृणु मे दर्पणविधिं यथावद्देवि सुव्रते
Usłyszawszy te słowa Dharaṇī, Varāha przemówił ponownie: Słuchaj ode mnie procedury dotyczącej zwierciadła, o bogini o dobrych praktykach, dokładnie tak, jak powinna być.
Verse 79
नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।
Po wypowiedzeniu "Cześć Nārāyaṇie," należy następnie odmówić tę mantrę.
Verse 80
य एतेन विधानॆन मम कर्मपरायणः ॥ करोति मम कर्माणि तारितं कुलसप्तकम् ।
Ktokolwiek, oddany moim nakazanym obowiązkom, wykonuje moje obrzędy zgodnie z tą procedurą, jego ród siedmiu pokoleń zostaje przeprowadzony na drugi brzeg ku bezpieczeństwu i wyzwoleniu.
Verse 81
एतेन मन्त्रेण वै भूमे उपचारस्तु ईदृशः॥ हृष्टतुष्टेन कर्तव्यॊ यदीच्छेत्परमां गतिम् ।
O Bhūmi, przy użyciu tej mantry właściwy sposób służby rytualnej jest następujący: powinien być wykonywany z radosnym i zadowolonym umysłem, jeśli ktoś pragnie najwyższego celu.
Verse 82
मन्त्रः— नाहं शस्त्रं देवदेव स्मृशामि परापवादं न च देव ब्रवीमि ॥ कर्म करोमि संसारमोक्षणं त्वया चोक्तमेव वराहसंस्थान ।
Mantra: "O Boże bogów, nie biorę do rąk broni; ani nie wypowiadam oszczerstw przeciwko innym, o Panie. Podejmuję czyn, który uwalnia z saṃsāry - dokładnie tak, jak pouczyłeś, o o postaci Dzika."
Verse 83
मन्त्रः— अहं हि वैश्यो भवन्तमुपागतः प्रमुच्य कर्माणि च वैश्ययोगम् ॥ दीक्षा च लब्धा भगवत्प्रसादात्प्रसीदतां मे भवबन्धमोक्षणम् ।
Mantra: "Zaprawdę, jestem Vaiśyą, który do ciebie przystąpił, porzucając czyny i związki zawodowe stanu Vaiśya. I inicjacja została otrzymana z łaski Pana; niech zostanie mi udzielone wyzwolenie z więzów stawania się."
Verse 84
भक्ष्याभक्ष्यं ततस्त्यक्त्वा त्यक्त्वा वै शूद्रकर्म च ॥ एवं वदेत् ततो देवं शूद्रो दीक्षाभिकाङ्क्षिणम् ।
Następnie, po porzuceniu tego, co dozwolone i zakazane w sprawach spożycia, oraz po porzuceniu pracy zawodowej Śūdry, Śūdra pragnący inicjacji powinien zwrócić się do Bóstwa w ten sposób.
Verse 85
धरोवाच ॥ श्रुता दीक्षा यथान्यायं चातुर्वर्ण्यस्य केशव ॥ दीक्षितैः किं नु कर्तव्यं तव कर्मपरायणैः ।
Dhara (Ziemia) rzekł: "O Keśavo, inicjacja zgodnie z właściwą zasadą dla czterech varṇa została usłyszana. Co zatem powinni czynić ci, którzy są zainicjowani i oddani czynom przez ciebie nakazanym?"
Verse 86
एषा गणान्तिका नाम दीक्षा अङ्गबीजनिःसृता ॥ एतद्गुह्यां महाभागे मम चिन्तां विचिन्तयेत् ।
Ta inicjacja zwie się "Gaṇāntikā", powstała z sylab-nasion (bīja) boskich kończyn. O szczęśliwa, należy uważnie rozważyć tę tajemną naukę - moją przemyślaną instrukcję.
Verse 87
ततः शिष्यॊ गुरुश्चैव दीक्षितः शुचिरुत्तमः ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।
Wtedy uczeń - a także guru - po przyjęciu inicjacji i staniu się najczystszym, powinien powiedzieć "Namo Nārāyaṇa" ("Cześć Nārāyaṇie") i odmówić tę mantrę.
Verse 88
अञ्जनं कङ्कतीं चैव शीघ्रमेव प्रसादयेत् ॥ ततो जानुस्थितो भूत्वा मम कर्मपरायणः ।
Należy niezwłocznie przygotować i urządzić añjanę oraz kaṅkatī; następnie, przyjąwszy pozycję klęczącą, należy pozostawać oddanym moim nakazanym czynom.
Verse 89
उत्तमाष्टाधिकशतं पञ्चाशत्तुर्यमध्यमाः ॥ तदर्धं स्यात्कनिष्ठापि परिमाणेन सुन्दरी ॥
Najwyższa miara wynosi sto osiem; pośrednia to pięćdziesiąt i trzy czwarte. Najniższa, o piękna, stanowi połowę tego, zgodnie z ustaloną miarą.
Verse 90
मन्त्रः— श्रुतिर्भागवती श्रेष्ठा श्रुती अग्निद्विजश्च तव मुखं नासेऽश्विनौ नयने चन्द्रसूर्यौ मुखं च चन्द्र इव गात्राणि जगत्प्रधानानीमं च दर्पणं पश्य पश्य रूपम् ।
Mantra: Objawienie Bhāgavata jest najwyższe. Dwoje uszu utożsamia się z Agnim i dwukrotnie zrodzonymi; w twoim nosie są Aśvinowie; w oczach są Księżyc i Słońce; a oblicze jest jak Księżyc. Członki ciała są głównymi składnikami świata. Patrz, patrz w to lustro, obacz formę.
Verse 91
ममैव शरणं गत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः— शूद्रोऽहं शूद्रकर्माणि मुक्त्वाऽभक्ष्यं च सर्वशः ॥
Po przyjęciu schronienia we mnie samym, należy odmawiać tę mantrę: "Jestem Śūdrą; porzuciwszy zajęcia Śūdrów i całkowicie wyrzekłszy się tego, co zakazane do spożycia..."
Verse 92
धरण्युवाच ॥ स्नानोपकल्पनान्तेषु किं कर्तव्यं नु माधव ॥ प्रसाधनविधिं चैव केन मन्त्रेण कल्पयेत् ॥
Pṛthivī rzekła: "Po zakończeniu przygotowań do kąpieli, co należy uczynić, o Mādhavo? I którą mantrą należy ustalić procedurę ozdoby i oczyszczenia?"
Pṛthivī questions Varāha about regulated Vaiṣṇava discipline, prompting a prescriptive, manual-like exposition on initiation and post-initiation conduct.
Varāha lays out cāturvarṇya-oriented Vaiṣṇava dīkṣā procedures (especially for kṣatriya, vaiśya, and śūdra), including renunciatory declarations that redirect varṇa-linked occupations toward saṃsāra-mokṣa, plus external markers such as color-coded umbrellas for the four varṇas.
On being asked what follows initiation, Varāha introduces the secret Gaṇāntikā vow/insignia: its legitimacy, dangers if mishandled, strict guru–śiṣya transmission rules, and calendrical eligibility (notably śukla-dvādaśī in specified months) within a fire-rite setting; he then seals the regimen with snāna-upacāras using comb, collyrium, and mirror, each empowered by mantra.
The setting is primarily ritual and calendrical rather than geographical.
The text frames liberation-oriented discipline as a regulated renunciation: initiates verbally relinquish varṇa-linked occupational acts (e.g., warfare for kṣatriya, trade/agriculture for vaiśya) and adopt a guru-mediated Vaiṣṇava practice. The ethical emphasis lies in controlled conduct—truthfulness/avoidance of slander, purity constraints, and responsible handling/transmission of secret observances (Gaṇāntikā)—so that social roles are reoriented toward a mokṣa-directed life under ritual and pedagogical oversight.
For receiving Gaṇāntikā, the chapter specifies śukla-pakṣa dvādaśī (waxing twelfth lunar day) in months named as Kaumuda and/or Mārgaśīrṣa, and also Vaiśākha. It further prescribes a three-day nirāmiṣa (non-meat) observance leading up to the rite, performed before a consecrated fire (hutāśana).
Environmental stewardship appears indirectly through the Pṛthivī-centered pedagogical frame: Earth’s questions elicit norms that regulate human behavior (restraint, purity, non-harm implied by dietary restriction, and disciplined use of materials). While the passage does not discuss landscapes or conservation explicitly, it models ‘terrestrial balance’ as the maintenance of orderly, low-conflict social conduct and ritual responsibility—an ethic presented as supportive of Pṛthivī’s well-being by limiting disorder and transgression.
The Gaṇāntikā mantras reference a transmission line involving a ‘pūrvapitāmaha’ (fore-grandfather/ancestor figure) and a ‘brahmaṇya-deva’ associated with Bhava (Śiva) as an origin point, while the practice is said to be connected to Nārāyaṇa’s ‘dakṣiṇa-gātra’ (right-side body) symbolism. No specific kings, dynasties, or geographically anchored historical persons are named in the provided text segment.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.