Adhyaya 128: Rites for the comb, collyrium, and mirror; initiations for the four social orders; and the Gaṇāntikā vow/insignia
Kaṅkatāñjana-darpaṇa-vidhiḥ tathā cāturvarṇya-dīkṣā-gaṇāntikā-prakaraṇam
Ritual-Manual
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರಾಹನು ಪೃಥಿವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಸಾಧಕರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವನ್ನು (ಅವಶ್ಯಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ನಿಷೇಧಗಳು, ವೃತ್ತಿಧರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂಸಾರ-ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬೇಡುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಹಿತ) ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಛತ್ರ (ಕೊಡೆ) ಬಣ್ಣದ ನಿಯಮವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರದ ಆಚರಣೆ ಏನು ಎಂದು ಪೃಥಿವಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ವರಾಹನು ‘ಗಣಾಂತಿಕಾ’ ಎಂಬ ಗುಪ್ತ ಸಾಧನೆ/ವ್ರತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅದರ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ, ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಅಪಾಯ, ಗುರುದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾನ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ ಮುಂತಾದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಹೋಮಸಂದರ್ಭ. ನಂತರ ಸ್ನಾನೋಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಕಟಿ (ಚೀಣಿ), ಅಂಜನ ಮತ್ತು ದರ್ಪಣ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಶೌಚ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಯಮಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತದೆ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 128
Verse 1
अथ कङ्कटाञ्जनदर्पणम्॥ श्रीवराह उवाच॥ क्षत्रियस्य प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ त्यक्त्वा प्रहरणान्सर्वान्यत्किञ्चित्पूर्वशिक्षितम्॥
ಇದೀಗ ‘ಕಙ್ಕಟಾಞ್ಜನದರ್ಪಣ’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗಾಗಿ (ವಿಧಾನವನ್ನು) ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಕೇಳು. ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ ಕಲಿತ ಯುದ್ಧಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ…
Verse 2
पूर्वमन्त्रेण मे भूमे तस्य दीक्षां च कारयेत्॥ मया च पूर्वमुक्तानि यानि संसारकाणि च॥
ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ನನ್ನ ಪೂರ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಸಂಸಾರಸಂಬಂಧಿ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನೂ ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬೇಕು.
Verse 3
तानि सर्वाणि चानीय एकं वर्ज्यं यशस्विनि॥ न दद्यत्कृष्णसारस्य चर्म तत्र कदाचन॥
ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ತಂದು ಒಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೃಷ್ಣಸಾರ (ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆ) ಚರ್ಮವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು.
Verse 4
पालाशं दण्डकाष्ठं च दीक्षायां न तु कारयेत्॥ छागस्य चैव कृष्णस्य चर्म तत्र प्रदापयेत्॥
ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಾಶ ಮರದ ದಂಡವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬಾರದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಛಾಗ (ಮೇಕೆ) ಚರ್ಮವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಪ್ಪು (ವರ್ಣದ) ಚರ್ಮವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
Verse 5
अश्वत्थं दण्डकाष्ठं तु दीक्षायां तदनन्तरम्॥ कृत्वा द्वादशहस्तां तु वेदिं तत्रोपलेपयेत्॥
ನಂತರ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ಮರದ ದಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ವೇದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 6
सर्वं ममोक्तं कर्त्तव्यं यच्च मे पूर्वभाषितम्॥ एवं क्षत्रियदीक्षायां सर्वं सम्पाद्य यत्नतः॥
ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೇ. ಹೀಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ…
Verse 7
चरणौ मम संगृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥
ನನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 8
मन्त्रः—त्यक्तानि विष्णो शस्त्राणि त्यक्तं सर्वं क्षत्रियकर्म सर्वम्॥ त्यक्त्वा देवं विष्णुं प्रपन्नोऽथ संसाराद्वै जन्मनां तारयस्व॥
ಮಂತ್ರ— ಹೇ ವಿಷ್ಣು! ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದೇವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಸಾರದಿಂದ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳ ಚಕ್ರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡು.
Verse 9
एवं ततो वचश्चोक्त्वा क्षत्रियो मम पार्श्वतः ॥ उभौ च चरणौ गृहीय इमं मन्त्रमुदीरयेत्
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನನ್ನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 10
तत एवं वचो ब्रूते सर्वं चैवात्र पूजयेत् ॥ विविधैर्गन्धपत्रैश्च धूपैश्चैव यथोदितम्
ನಂತರ ಇಂತಹ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು—ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಪತ್ರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಯಥೋಕ್ತ ವಿಧವಾಗಿ ಧೂಪದಿಂದ।
Verse 11
यथोक्तेनैव तान्भूमे भोजयेत् तदनन्तरम् ॥ शुद्धान्भागवतांश्चैव एवमेतन्न संशयः
ಅದನಂತರ ತಕ್ಷಣ, ಓ ಭೂಮೇ, ಯಥೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು—ಅಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಗೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 12
एषा वै क्षत्रिये दीक्षा देवि संसारमोक्षणम् ॥ मत्प्रसादेन कर्तव्यं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्
ಓ ದೇವಿ! ಇದುವೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ದೀಕ್ಷೆ; ಇದು ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಯಾರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವರೋ ಅವರು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 13
वैश्यस्य चैव वक्ष्यामि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि ॥ दीक्षा च यादृशी तस्य यथा भवति सुन्दरि
ಈಗ ವೈಶ್ಯನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ಸುಂದರಿ, ತತ್ತ್ವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳು—ಅವನ ದೀಕ್ಷೆ ಹೇಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 14
त्यक्त्वा तु वैश्यकर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ यथा च लभते सिद्धिं तृतीया वर्णसंस्थितिः
ವೈಶ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ತೃತೀಯ ವರ್ಣಸ್ಥಿತಿ ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ)।
Verse 15
सर्वं तत्र समानीय यन्मया पूर्वभाषितम् ॥ दशहस्तां ततः कृत्वा वेदिं वेदविचेतितः
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮೇತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ವೇದಪಂಡಿತನು ನಂತರ ದಶಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ವೇದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ।
Verse 16
लेपयेद्गोमयेनादौ पूर्वन्यायेन तत्र वै ॥ चर्मणापि तु छागस्य स्वगात्रं परिवेष्टयेत्
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಆಡುಚರ್ಮದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿ।
Verse 17
उदुम्बरं दन्तकाष्ठं गृहीत्वा दक्षिणे करे ॥ शुद्धभागवतानां च कृत्वा त्रिः परिवर्त्तनम्
ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಉದುಂಬರ ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ (ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಿ)।
Verse 18
जानुभ्यामवनिङ्गत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्
ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ।
Verse 19
मामेवं सोऽपि चोक्त्वा वै मम कर्मप्रसादवान् ॥ गुरोश्च चरणौ गृही इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥
ಈ ರೀತಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿ, ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವಾಕರ್ಮದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆದ ಅವನೂ ಗುರುಗಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ।
Verse 20
त्यक्त्वा वै कृषिगोरक्षावाणिज्यक्रयविक्रयम् ॥ लब्धा च त्वत्प्रसादेन विष्णुदीक्षा मयाऽधुना ॥
ನಾನು ಕೃಷಿ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿ-ಮಾರಾಟಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈಗ ವೈಷ್ಣವ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।
Verse 21
देवाभिवादनं कृत्वा पुरो भागवतेषु च ॥ पश्चात्तु भोजनं दद्यादपराधबहिष्कृतम् ॥
ದೇವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಭಗವದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮೊದಲು ಯಥೋಚಿತ ಗೌರವ ತೋರಿಸಿ; ನಂತರ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಕಲుషಿತವಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।
Verse 22
एवं दीक्षा तु वैश्यानां मम मार्गानुसारिणाम् ॥ येन मुच्यन्ति सुश्रोणि घोरसंसारसागरात् ॥
ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ವೈಶ್ಯರ ದೀಕ್ಷೆ ಇಂತಿದೆ; ಇದರ ಮೂಲಕ, ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅವರು ಭಯಂಕರ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 23
शूद्रस्यापि प्रवक्ष्यामि मद्भक्तस्य वराङ्गने ॥ यस्तु दीक्षां समासाद्य मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥
ಓ ವರಾಂಗನೆ! ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ಶೂದ್ರನ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 24
सर्वसंस्कारद्रव्याणि मया पूर्वोदितानि च ॥ दीक्षाकामस्य शूद्रस्य शीघ्रं तानि प्रकल्पयेत् ॥
ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕಾರಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।
Verse 25
अष्टहस्तां ततो देवि संलिप्य नीयतां ततः ॥ चर्म नीलस्य छागस्य कल्पयेच्छूद्रयोनये ॥
ತದನಂತರ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅಷ್ಟಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಳ/ಸಾಧನವನ್ನು ಲೇಪನ ಮಾಡಿ ಬಳಿಕ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು; ಶೂದ್ರಯೋನಿಗೆ ನೀಲವರ್ಣದ ಮೇಕೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।
Verse 26
दण्डं च वैष्णवं दद्यात् नीलं वस्त्रं च तस्य वै ॥ एवं गृहीत्वा शूद्रोऽपि दीक्षायाः कारणं परम् ॥
ಅವನಿಗೆ ವೈಷ್ಣವ ದಂಡವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ನೀಲವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ; ಈ ರೀತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಶೂದ್ರನೂ ದೀಕ್ಷೆಗೆ ಪರಮ ಆಧಾರ/ಅರ್ಹತೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो लब्धसंज्ञो गतस्पृहः ॥ उभौ तौ चरणौ गृही गुरोर्वै तदनन्तरम् ॥
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, (ದೀಕ್ಷೆಯ) ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಸೆ/ಸ್ಪೃಹೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ—ತದನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುವಿನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು।
Verse 28
गुरोः प्रसादनार्थाय इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥
ಗುರುವಿನ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 29
मन्त्रः—विष्णुप्रसादे गुह्यं प्रसन्नात्पूर्ववच्च लब्धा चैव संसारमोक्षणाय करोमि कर्म प्रसीद
ಮಂತ್ರ: “ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಗುಹ್ಯ (ಉಪದೇಶ) ಪ್ರಸನ್ನನಾದ (ಗುರು) ಯಿಂದ ಪೂರ್ವವತ್ ಲಭಿಸಿದೆ. ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.”
Verse 30
एतन्मन्त्रं समुच्चार्य कुर्यात्तत्र प्रदक्षिणम् ॥ चतुरश्च यथान्यायं पुनश्चैवाभिवादयेत् ॥
ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಧಿಯಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।
Verse 31
अनन्तरं ततः कुर्याद्गन्धमाल्येन चार्चनम् ॥ भोजयेच्च यथान्यायमपराधविवर्जितः
ಅನಂತರ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಯಂತೆ, ಆಚಾರದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಜನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು/ಕೊಡಿಸಬೇಕು।
Verse 32
दीक्षा एषा च शूद्राणामुपचारश्च ईदृशः ॥ चतुर्णामपि वर्णानां दुःखसंसारमोक्षणम्
ಇದು ಶೂದ್ರರಿಗೂ ದೀಕ್ಷೆಯೇ; ಉಪಚಾರವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯದು; ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ದುಃಖಮಯ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವಾಗಿದೆ।
Verse 33
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ चतुर्णामपि वर्णानां यथा छत्रं प्रदीयते
ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ವಸುಂಧರೇ—ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಛತ್ರವನ್ನು (ದಾನ/ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ) ಹೇಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 34
ब्राह्मणे पाण्डुरं छत्रं क्षत्रिये रक्तमेव च ॥ वैश्याय पीतं वै दद्याद्नीलं शूद्राय दापयेत्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪಾಂಡುರ/ಬಿಳಿ ಛತ್ರ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಕೆಂಪು; ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಹಳದಿ ನೀಡಬೇಕು, ಶೂದ್ರನಿಗೆ ನೀಲಿ ಛತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿಸಬೇಕು।
Verse 35
सूत उवाच ॥ चातुर्वर्ण्यस्य श्रुत्वा वै सा मही संहितव्रता ॥ वराहं पुनरप्याह नत्वा सा धरणी तदा
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠೆಯಾದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ವರಾಹನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು; ಆಗ ಧರಣಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು.
Verse 36
ततो महीवचः श्रुत्वा मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ वराहरूपी भगवानुवाच स महाद्युतिः
ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮೇಘ-ದುಂದುಭಿಯಂತೆ ಗಂಭೀರ ನಾದವಿರುವ, ವರಾಹರೂಪಿಯಾದ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯ ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು.
Verse 37
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन कल्याणि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ सर्वत्र चिन्तनीयोऽहं गुह्यमेव गणान्तिकम्
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ನಾನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದವನು; ಆದರೂ ನಾನು ಗಣಾಂತಿಕ, ಅಂತರಂಗರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಗೂಢಸ್ವರೂಪನು.
Verse 38
नारायणवचः श्रुत्वा धरणी शंसितव्रता ॥ हृष्टतुष्टमनास्तत्र श्रुत्वा तच्च महौजसम्
ನಾರಾಯಣನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿತಳಾದ ಧರಣಿ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹೌಜಸ್ವಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷಿತಳಾಗಿ ತೃಪ್ತಮನಸ್ಸಿನವಳಾದಳು.
Verse 39
शुचिर्भागवतश्रेष्ठा तव कर्मणि नित्यशः ॥ ततः कमलपत्राक्षी भक्ता भक्तेषु वत्सला
ಅವಳು ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದು, ಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದು, ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ/ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ನಂತರ ಆ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ಭಕ್ತಳಾಗಿ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿರುವವಳು (ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದಳು/ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದಳು).
Verse 40
कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा नारायणमथाब्रवीत्
ಅವಳು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು।
Verse 41
धरण्युवाच ॥ त्वद्भक्तेन महाभाग विधिना दीक्षितेन च ॥ तव चिन्तापरेणात्र किं कर्त्तव्यं च माधव
ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿರುವಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಹೇ ಮಾಧವ?
Verse 42
केन चिन्तयितव्यस्त्वमचिन्त्यो मानुषैः परः ॥ किंच भागवतैः कार्यं यथावित्तं न शक्यते
ನೀನು—ಮಾನವರಿಗೆ ಅಚಿಂತ್ಯನೂ ಪರಾತ್ಪರನೂ—ಯಾರಿಂದ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾವಿತ್ತವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ಭಕ್ತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
Verse 43
ततो भूम्या वचः श्रुत्वा आदिरव्यक्तसम्भवः ॥ मधुरं स्वरमादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम्
ಆಗ ಭೂಮಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆದಿಪುರುಷನು ಮಧುರ ಸ್ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 44
श्रीवराह उवाच ॥ देवि तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ येन चिन्तयसि चिन्तां मम कर्मपरायणा
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ ನನ್ನ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವೆ।
Verse 45
दीक्षितेन तु शुद्धेन मम निश्चितकर्मणा ॥ गृहीतव्यं विशालाक्षि मन्त्रेण विधिनात्र वै
ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಶುದ್ಧ ದೀಕ್ಷಿತನು ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 46
यस्तु भागवतो भूत्वा तद्गृह्णाति गणान्तिकाम् ॥ जनस्य दर्शनस्पर्शसंयुक्तां वामसंयुताम्
ಆದರೆ ಯಾರು ತಾನು ಭಾಗವತ (ಭಕ್ತ) ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು, ಜನರ ದರ್ಶನ‑ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಾಮ (ವಿಪರೀತ/ಅಶುದ್ಧ) ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Verse 47
तस्य धर्मो न विद्येत दीक्षा तस्य महाफला ॥ यस्तु गृह्णाति सुश्रोणि मन्त्रपूतां गणान्तिकाम्
ಅವನಿಗೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅವನ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು (ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ) ‘ಮಹಾಫಲದಾಯಕ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವವನೇ ಸಮ್ಯಕ್.
Verse 48
आसुरी नाम सा दीक्षा यया धर्मः प्रवर्त्तते ॥ यस्माद्गणान्तिकां गुह्यां चिन्तयेच्छुद्धमानसः
ಯಾವ ದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವು ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ದೀಕ್ಷೆಗೆ ‘ಆಸುರೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವನು ಗುಹ್ಯ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.
Verse 49
गुह्यां गणान्तिकां यो मां चिन्तयेत्स बुधोत्तमः ॥ जन्मान्तरसहस्राणि चिन्तिता तेन तेन सः
ಗುಹ್ಯ ಗಣಾಂತಿಕೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವ ಬುದ್ಧೋತ್ತಮನು—ಅವನು ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳವರೆಗೆ ಆ (ದೈವ) ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 50
ग्रहणस्य प्रवक्ष्यामि यथा शिष्याय दीयते ॥ मन्त्रं लोकसुखार्थाय तच्छृणुष्व वसुन्धरे
ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೀಡುವಂತೆ ಗ್ರಹಣವಿಧಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಲೋಕಸুখಾರ್ಥವಾದ ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ.
Verse 51
कौमुदस्य तु मासस्य मार्गशीर्षस्य वाप्यथ ॥ वैशाखस्यापि मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी
ಕೌಮುದವೆಂಬ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ; ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು.
Verse 52
कुर्यान्निरामिषं तत्र दिनानि त्रीणि निश्चितः ॥ तस्मिङ्गणान्तिकं ग्राह्यं मम धर्मविनिश्चयात्
ಅಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಮೂರು ದಿನ ನಿರಾಮಿಷ (ಮಾಂಸತ್ಯಾಗ) ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ನನ್ನ ಧರ್ಮನಿರ್ಣಯದಂತೆ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
Verse 53
ममाग्रतो वरारोहे प्रज्वाल्य च हुताशनम् ॥ कुशैरास्तरणं कृत्वा स्थापयित्वा गणान्तिकम्
ಓ ವರಾರೋಹೇ! ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಕುಶಗಳಿಂದ ಆಸ್ತರಣ ಮಾಡಿ, ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 54
मन्त्रः— या धारिता पूर्वपितामहेन ब्रह्मण्यदेवेन भवोद्भवेन ॥ नारायणाद्दक्षिणगात्रजातां हे शिष्य गृह्णीष्व स वै त्वमेव
ಮಂತ್ರ: ‘ಪೂರ್ವ ಪಿತಾಮಹ, ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದೇವ, ಭವೋದ್ಭವ (ಶಿವ) ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು; ನಾರಾಯಣನ ದಕ್ಷಿಣ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಜನಿಸಿದುದನ್ನು—ಓ ಶಿಷ್ಯ, ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು; ಅದು ನಿನ್ನದೇ ಸ್ವರೂಪ.’
Verse 55
तत एतेन मन्त्रेण गुरुर्गृह्य गणान्तिकम् ॥ शिष्याय दत्त्वा स्निग्धाय इमं मन्त्रमुदीरयेत्
ಅನಂತರ ಗುರು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಸ್ನಿಗ್ಧಭಕ್ತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ನೀಡಿ, ಈ ಮುಂದಿನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 56
मन्त्रः— नारायणस्य दक्षिणगात्रजातां स्वशिष्य गृह्णीष्व समयेन देवीम् ॥ एतद्विचिन्त्यापर एव भूत्वा भवे पुनर्भावनमेति नैव
ಮಂತ್ರ— ಓ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನೇ, ನಾರಾಯಣನ ದಕ್ಷಿಣಗಾತ್ರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದೇವಿಯನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸು. ಇದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ಏಕನಿಷ್ಠನಾದರೆ, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 57
अकर्मण्येन मुच्येत तव कर्मपरायणः ॥ ततो भूम्या वचः श्रुत्वा लोकनाथो जनार्द्दनः
‘ನಿನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಅಕರ್ಮಣ್ಯತೆ (ಮತ್ತು ಅದರ ದೋಷ) ಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವನು।’ ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕನಾಥ ಜನಾರ್ದನನು (ಉತ್ತರಿಸಿದನು)।
Verse 58
धर्मसंयुक्तवाक्येन प्रत्युवाच वसुन्धराम्
ಅವರು ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಸಂಯುಕ್ತವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರಿಸಿದರು।
Verse 59
श्रीवराह उवाच ॥ देवी तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ स्नानस्यैवोपचाराणि यानि कुर्वन्ति कर्मिणः ॥
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು— ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು, ಅವನ್ನು ಕರ್ಮನಿಷ್ಠರು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 60
वृत्तेष्वेवोपचारेषु जलप्राधानिकेषु च ॥ कङ्कतीं चाञ्जनं चैव दर्पणं चैव सुन्दरी ॥
ನಿಯತ ಉಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಲಪ್ರಧಾನ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ—ಓ ಸುಂದರಿ, ಕಂಗಿ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ದರ್ಪಣವೂ (ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು)।
Verse 61
यथा मन्त्रेण दातव्यं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ स्पृष्ट्वा तु मम गात्राणि क्षौमवस्त्रेण संवृतः ॥
ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ. ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಕ್ಷೌಮ (ಅಗಸೆ/ಶಣ) ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ…
Verse 62
अञ्जलौ कङ्कतीं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ಜೋಡಿಸಿದ ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಗಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 63
मन्त्रः — एतां कङ्कतीमञ्जलिस्थां प्रगृह्य प्रसीद नारायण शिरः प्रसाधि हि ॥
ಮಂತ್ರ— ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಕಂಗಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಓ ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ನಿಜವಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಸಾಧಿಸು (ಅಲಂಕರಿಸು)।
Verse 64
महानुभाव विश्वनेत्रे स्वनेत्रे याभ्यां पश्यसे त्वं त्रिलोकीम् ॥ लोकप्रभो सर्वलोकप्रधान एषो जनमञ्जनं लोकनाथ ॥
ಓ ಮಹಾನುಭಾವ, ಓ ವಿಶ್ವನೇತ್ರ! ನಿನ್ನ ಸ್ವನೇತ್ರಗಳಿಂದ ನೀನು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವೆ; ಓ ಲೋಕಪ್ರಭು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನನೇ—ಓ ಲೋಕನಾಥ, ಇದು ಜನರ ಅಂಜನ (ಕಾಜಲ್) ಆಗಿದೆ।
Verse 65
ततः संस्नापयेद्देवं मन्त्रेणानेन सुव्रतम् ॥
ನಂತರ, ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 66
मन्त्रः — एषा मया माधव त्वत्प्रसादाद्गुरुप्रसादाच्च हि मन्त्रपूजा ॥ प्राप्ता ममैषा वै गणान्तिका च भवेदधर्मो न च मे कदाचित् ॥
ಮಂತ್ರ: ಹೇ ಮಾಧವ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ ಗುರುಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಈ ಮಂತ್ರಪೂಜೆ ದೊರಕಿದೆ; ಇದು ಗಣಸಂಬಂಧವೂ ಹೌದು. ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಧರ್ಮ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ।
Verse 67
मन्त्रः — देवदेव स्नानीयमिदं मम कल्पितं सुवर्णकलशं गृहाण प्रसीद एषोऽञ्जलिर्मया परिकल्पितः स्नाहि स्नाहीति ॥
ಮಂತ್ರ: ಹೇ ದೇವದೇವ! ನಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಈ ಸ್ನಾನಾರ್ಪಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಈ ಸುವರ್ಣಕಲಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ಅಂಜಲಿಯನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಸ್ನಾನಮಾಡು, ಸ್ನಾನಮಾಡು।
Verse 68
नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥
‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 69
य एतेन विधानॆन मम कर्मणि दीक्षितः ॥ गुरोर्गृहीत्वा महतो मम लोकाय गच्छति ॥ कुशिष्याय न दातव्या पिशुनाय शठाय च
ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾದವನು—ಮಹಾಗುರುವರಿಂದ ಪಡೆದು—ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಕುಶಿಷ್ಯನಿಗೂ, ಪಿಶುನನಿಗೂ, ಶಠನಿಗೂ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು।
Verse 70
एषा चैव वरारोहे गृहीत्वा गणनान्तिका ॥ सुशिष्याय च दातव्या हस्ते चैव गणान्तिका
ಹೇ ವರಾರೋಹೆ! ಈ ಗಣನಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸುಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಆ ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 71
रुद्राक्षैरुत्तमा सा तु मध्यमा पुत्रजीवकैः ॥ ज्ञेया कनिष्ठा पद्माक्षैर्देवि ते कथिता मया
ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಾಲೆ ಉತ್ತಮ; ಪುತ್ರಜೀವಕ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದದು ಮಧ್ಯಮ; ಪದ್ಮಾಕ್ಷ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದದು ಕನಿಷ್ಠವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ದೇವಿ, ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು।
Verse 72
एतत्कश्चिन्न जानाति जन्मान्तरशतैरपि ॥ सर्वलोकहितां शुद्धां मोक्षकामां गणान्तिकाम्
ನೂರಾರು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳಾದರೂ ಇದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ವಿರಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ—ಈ ಗಣಾಂತಿಕಾ ಶುದ್ಧವಾದುದು, ಮೋಕ್ಷಾಭಿಲಾಷೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದುದು, ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಕರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।
Verse 73
नोच्छिष्टः संस्पृशेत् तां तु स्त्रीणां हस्ते न कारयेत् ॥ आकाशे स्थापनं कुर्यान्न च वामेन संस्पृशेत्
ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಿಸಬಾರದು. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಾಗಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಎಡಗೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು।
Verse 74
न दर्शयेच्च कस्यापि चिन्तयित्वा तु पूजयेत् ॥ एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातं मोक्षदायकम्
ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸಬಾರದು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಇದು ಪರಮ ಗುಹ್ಯವಾದ, ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ರಹಸ್ಯವೆಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ।
Verse 75
एवं हि विधिपूर्वेण पालयेत गणान्तिकाम् ॥ विशुद्धो मम भक्तश्च मम लोकं स गच्छति
ಹೀಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗಣಾಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 76
एवं विष्णोर्वचः श्रुत्वा धरणी संहितव्रता ॥ प्रत्युवाच परं श्रेष्ठं लोकनाथं महौजसम्
ಹೀಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದ ಧರಣಿ ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹೌಜಸ್ವಿ ಲೋಕನಾಥನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದಳು.
Verse 77
दर्पणं ते कथं देयं तन्ममाख्याहि माधव ॥ येन तुष्टो निजं रूपं पश्यसे चिन्तितः प्रभो
ಓ ಮಾಧವ! ನಿನಗೆ ದರ್ಪಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು; ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಓ ಪ್ರಭು, ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು.
Verse 78
धरण्यास्तद्वचः श्रुत्वा वराहः पुनरब्रवीत् ॥ शृणु मे दर्पणविधिं यथावद्देवि सुव्रते
ಧರಣಿಯ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವರಾಹನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸುವ್ರತೇ ದೇವಿ, ದರ್ಪಣವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
Verse 79
नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।
“ನಮೋ ನಾರಾಯಣ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 80
य एतेन विधानॆन मम कर्मपरायणः ॥ करोति मम कर्माणि तारितं कुलसप्तकम् ।
ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ನನ್ನ ನಿಯತಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು—ಅವನ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕುಲವು ತಾರಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 81
एतेन मन्त्रेण वै भूमे उपचारस्तु ईदृशः॥ हृष्टतुष्टेन कर्तव्यॊ यदीच्छेत्परमां गतिम् ।
ಓ ಭೂಮೇ! ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಉಪಚಾರ-ಸೇವೆಯ ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಾನ ಇಂತಿದೆ; ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹರ್ಷತೃಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 82
मन्त्रः— नाहं शस्त्रं देवदेव स्मृशामि परापवादं न च देव ब्रवीमि ॥ कर्म करोमि संसारमोक्षणं त्वया चोक्तमेव वराहसंस्थान ।
ಮಂತ್ರಃ— ಓ ದೇವದೇವಾ! ನಾನು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ದೇವ, ನಾನು ಪರಾಪವಾದವನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ವರಾಹಸ್ವರೂಪಾ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಸಂಸಾರಮೋಚನಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 83
मन्त्रः— अहं हि वैश्यो भवन्तमुपागतः प्रमुच्य कर्माणि च वैश्ययोगम् ॥ दीक्षा च लब्धा भगवत्प्रसादात्प्रसीदतां मे भवबन्धमोक्षणम् ।
ಮಂತ್ರಃ— ನಾನು ವೈಶ್ಯನು; ವೈಶ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ವೃತ್ತಿಬಂಧನವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಭಗವತ್ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಲಭಿಸಿದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಭವಬಂಧಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸು।
Verse 84
भक्ष्याभक्ष्यं ततस्त्यक्त्वा त्यक्त्वा वै शूद्रकर्म च ॥ एवं वदेत् ततो देवं शूद्रो दीक्षाभिकाङ्क्षिणम् ।
ನಂತರ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಅಭಕ್ಷ್ಯ ಭೇದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶೂದ್ರಕರ್ಮವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂದ್ರನು ದೇವರನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು।
Verse 85
धरोवाच ॥ श्रुता दीक्षा यथान्यायं चातुर्वर्ण्यस्य केशव ॥ दीक्षितैः किं नु कर्तव्यं तव कर्मपरायणैः ।
ಧರೆಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕೇಶವ! ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕ್ಕೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆವು. ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ದೀಕ್ಷಿತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
Verse 86
एषा गणान्तिका नाम दीक्षा अङ्गबीजनिःसृता ॥ एतद्गुह्यां महाभागे मम चिन्तां विचिन्तयेत् ।
ಈ ದೀಕ್ಷೆಗೆ ‘ಗಣಾಂತಿಕಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಇದು ದಿವ್ಯ ಅಂಗಗಳ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದದು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ನನ್ನ ಚಿಂತಿತವಾದ ಈ ಗುಹ್ಯೋಪದೇಶವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು.
Verse 87
ततः शिष्यॊ गुरुश्चैव दीक्षितः शुचिरुत्तमः ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।
ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನೂ ಗುರುವೂ—ಇಬ್ಬರೂ—ದೀಕ್ಷಿತರಾಗಿ ಪರಮ ಪವಿತ್ರರಾಗಿರಲಿ. ‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 88
अञ्जनं कङ्कतीं चैव शीघ्रमेव प्रसादयेत् ॥ ततो जानुस्थितो भूत्वा मम कर्मपरायणः ।
ಅಂಜನ ಮತ್ತು ಕಂಕತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು/ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಮೊಣಕಾಲು ಮಡಚಿ ಕುಳಿತು ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
Verse 89
उत्तमाष्टाधिकशतं पञ्चाशत्तुर्यमध्यमाः ॥ तदर्धं स्यात्कनिष्ठापि परिमाणेन सुन्दरी ॥
ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ! ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣ ನೂರ ಎಂಟು; ಮಧ್ಯಮವು ಐವತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಚತುರ್ಥಾಂಶ (ಐವತ್ತು ಮುಕ್ಕಾಲು). ಕನಿಷ್ಠವು ಅದರ ಅರ್ಧ—ನಿರ್ಣೀತ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ.
Verse 90
मन्त्रः— श्रुतिर्भागवती श्रेष्ठा श्रुती अग्निद्विजश्च तव मुखं नासेऽश्विनौ नयने चन्द्रसूर्यौ मुखं च चन्द्र इव गात्राणि जगत्प्रधानानीमं च दर्पणं पश्य पश्य रूपम् ।
ಮಂತ್ರ— ಭಾಗವತೀ ಶ್ರುತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಿನ್ನ ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜ; ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನಿಕುಮಾರರು; ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ; ಮುಖ ಚಂದ್ರನಂತೆ. ಅಂಗಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವಗಳು. ಈ ದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ನೋಡು, ನೋಡು—ರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸು.
Verse 91
ममैव शरणं गत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः— शूद्रोऽहं शूद्रकर्माणि मुक्त्वाऽभक्ष्यं च सर्वशः ॥
ನನ್ನಲ್ಲೇ ಶರಣು ಪಡೆದು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು: “ನಾನು ಶೂದ್ರನು; ಶೂದ್ರಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದದ್ದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿ…”
Verse 92
धरण्युवाच ॥ स्नानोपकल्पनान्तेषु किं कर्तव्यं नु माधव ॥ प्रसाधनविधिं चैव केन मन्त्रेण कल्पयेत् ॥
ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು: “ಓ ಮಾಧವ! ಸ್ನಾನದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಅಲಂಕಾರ-ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು?”
Frequently Asked Questions
The text frames liberation-oriented discipline as a regulated renunciation: initiates verbally relinquish varṇa-linked occupational acts (e.g., warfare for kṣatriya, trade/agriculture for vaiśya) and adopt a guru-mediated Vaiṣṇava practice. The ethical emphasis lies in controlled conduct—truthfulness/avoidance of slander, purity constraints, and responsible handling/transmission of secret observances (Gaṇāntikā)—so that social roles are reoriented toward a mokṣa-directed life under ritual and pedagogical oversight.
For receiving Gaṇāntikā, the chapter specifies śukla-pakṣa dvādaśī (waxing twelfth lunar day) in months named as Kaumuda and/or Mārgaśīrṣa, and also Vaiśākha. It further prescribes a three-day nirāmiṣa (non-meat) observance leading up to the rite, performed before a consecrated fire (hutāśana).
Environmental stewardship appears indirectly through the Pṛthivī-centered pedagogical frame: Earth’s questions elicit norms that regulate human behavior (restraint, purity, non-harm implied by dietary restriction, and disciplined use of materials). While the passage does not discuss landscapes or conservation explicitly, it models ‘terrestrial balance’ as the maintenance of orderly, low-conflict social conduct and ritual responsibility—an ethic presented as supportive of Pṛthivī’s well-being by limiting disorder and transgression.
The Gaṇāntikā mantras reference a transmission line involving a ‘pūrvapitāmaha’ (fore-grandfather/ancestor figure) and a ‘brahmaṇya-deva’ associated with Bhava (Śiva) as an origin point, while the practice is said to be connected to Nārāyaṇa’s ‘dakṣiṇa-gātra’ (right-side body) symbolism. No specific kings, dynasties, or geographically anchored historical persons are named in the provided text segment.