Sukta 100
Sukta 9.100
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9.100).
Soma Pavamāna (with Indra as beneficiary/associated power)
Likely Triṣṭubh; verify by scansion.
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವಾಗ ಅದರ ಜೀವಂತ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು, ಉಣ್ಣೆಯ ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುವುದನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಪಾನೀಯವಾಗಿ—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಂದಿರು ನವಜಾತ ಕರುವನ್ನು ಮಮತೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಎನ್ನುವ ಆಂತರಿಕ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ, ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಯಜ್ಞೀಯ ಸಂಸ್ಕಾರವೂ ಸೋಮದ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸ್ವರೂಪದ ಅನಾವರಣವೂ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮದ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು—ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ‘ಆವರಣ’ವನ್ನು ತೊರೆದು—ಶುದ್ಧ ಪ್ರವಾಹವು ದೈವಿಕ ಋತವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ॥
ಅದ್ರುಹ—ಮೋಸವಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿಗಳು—ಅದರ ಕಡೆಗೆ ಒತ್ತಿ ಬಂದು ವಂದಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಇಷ್ಟವೂ ಆದದ ಕಡೆಗೆ. ಮೊದಲ ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕರುವನ್ನು ತಾಯಿಗಳು ನಕ್ಕು ಮಮತೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸುವಂತೆ, ಅವು ಅದನ್ನು ಸವರಿ ಅದರ ನಿಜ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 2
पुनान इन्दवा भर सोम द्विबर्हसं रयिम् । त्वं वसूनि पुष्यसि विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
ಹೇ ಪುನಾನ ಇಂದವ, ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ದ್ವಿಬರ್ಹಸ (ಎರಡುಪಟ್ಟು ಪೂರ್ಣತೆ)ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತಂದುಕೊಡು. ದಾಶು (ದಾನಿಗ)ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ವಸುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ—ಅರ್ಪಿಸುವವನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ.
Mantra 3
त्वं धियं मनोयुजं सृजा वृष्टिं न तन्यतुः । त्वं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि ॥
ಹೇ ಸೋಮ! ನೀನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ (ಮನೋಯುಜ) ಧೀ/ಚಿಂತಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತೀ; ಹೇಗೆ ಗರ್ಜನೆ (ತನ್ಯತು) ಮಳೆಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ. ನೀನು ಪಾರ್ಥಿವ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ—ಎರಡೂ ವಿಧದ ವಸುಗಳು/ಧನಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 4
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ॥
ವಿಜಯಿಯದಂತೆ, ನಿನ್ನ ಪೀಡಿತ (ಸುತ) ಧಾರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡುತ್ತದೆ; ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ, ಅವಿನಾಶಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶೋಧಕ (ವ್ಯವ್ಯಯ)ದೊಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ—ಬಹುಬಲವಾದ ಕುದುರೆ (ವಾಜೀ) ಬಹುಮಾನ (ಸಾನಸಿಃ) ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ.
Mantra 5
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ॥
ಹೇ ಕವಿ! ನಮ್ಮ ಕ್ರತು (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷ (ವಿವೇಕ/ಪರಿಜ್ಞಾನ)ಕ್ಕಾಗಿ, ಹೇ ಸೋಮ, ಧಾರೆಯಾಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯು; ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಲು ಪೀಡಿತ (ಸುತ)ನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವರುಣರಿಗೂ.
Mantra 6
पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः । इन्द्राय सोम विष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः ॥
ಹೇ ಸೋಮ! ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯು—ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಜಯಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ; ಪವಿತ್ರಕದಲ್ಲಿ ಧಾರೆಯಾಗಿ, ಸುತ (ಪಿಷಿತ)ನಾಗಿ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ, ಹೇ ಸೋಮ, ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ, ದೇವರಿಗಾಗಿ—ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ, ಮಧುರಸಪೂರ್ಣ.
Mantra 7
त्वां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः । वत्सं जातं न धेनवः पवमान विधर्मणि ॥
ಅದ್ರುಹ ಮಾತೃಶಕ್ತಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು—ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಸೋಮನನ್ನು—ಪವಿತ್ರಕದಲ್ಲಿ ನಕ್ಕು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇಗೆ ಹಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಕರುವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವೋ ಹಾಗೆ, ಹೇ ಪವಮಾನ, ನಿನ್ನ ವಿಶಾಲ ವಿಧರ್ಮಣಿ (ವ್ಯಾಪಕ ನಿಯಮ-ಕರ್ಮ)ಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
Mantra 8
पवमान महि श्रवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ! ನೀನು ಮಹಾ ಶ್ರವಸ್ (ಕೀರ್ತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವರ್ಣ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಸಾಗುತ್ತೀ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ, ದಾಶು (ದಾನಕರ್ತ)ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅಂಧಕಾರಗಳನ್ನು ನೀನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 9
त्वं द्यां च महिव्रत पृथिवीं चाति जभ्रिषे । प्रति द्रापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ॥
ಹೇ ಮಹಾವ್ರತ (ವಿಶಾಲ ವ್ರತವಂತ), ನೀನು ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ—ಇವೆರಡನ್ನೂ ಧರಿಸಿ ಅವೆರಡನ್ನೂ ಮೀರಿಹೋಗಿದ್ದೀ. ಹೇ ಪವಮಾನ, ನಿನ್ನ ಮಹತ್ವದಿಂದ ನೀನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ಆವರಣವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ ಕಳಚಿಹಾಕುತ್ತೀ.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified through the filter, becoming a powerful, shining drink—especially for Indra—and a source of clarity and strength for the worshippers.
The image highlights careful nurturing: just as a calf is lovingly licked into health and form, Soma is refined through ritual purification until his true potency is revealed.
It is a metaphor for removing obstruction and dullness: as Soma is purified, he throws off what resists, revealing a clearer, stronger power that can uplift gods and humans.
Ask anything about Sukta 100 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.