
Sukta 7.97
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn to Bṛhaspati/Brāhmaṇaspati)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Maṇḍala 7 praise/invocation)
Ten hymn Wasiṣṭhy wzywa Bṛhaspatiego/Brāhmaṇaspatiego jako boskiego Przyjaciela i kapłańską Moc, która czyni ofiarę skuteczną, oczyszcza mowę i otwiera drogę do obfitości. Umieszcza uwielbienie w kontekście tłoczenia Somy, gdzie witanym jest również Indra, prosząc, by czciciele stali się "bez winy" przed hojnym Dawcą i otrzymali siłę, radość oraz właściwe prowadzenie.
Mantra 1
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति । इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन्मदाय प्रथमं वयश्च ॥
W ofierze, w ludzkim siedlisku Nieba i Ziemi, gdzie ludzie szukający boga radują się; gdzie tłoczenia są przygotowane dla Indry, niech przyjdzie do zachwytu i przyniesie pierwszą rozległość naszego bytu.
Mantra 2
आ दैव्या वृणीमहेऽवांसि बृहस्पतिर्नो मह आ सखायः । यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ॥
Wybieramy i wzywamy do siebie boskie wsparcia; niech Bṛhaspati, nasz potężny Przyjaciel, się zbliży, abyśmy stali się bez winy przed hojnym Dawcą, tym, który z dalekiego zaświatów obdarza nas jak ojciec.
Mantra 3
तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥
Jego, najstarszego, z pokłonem i z ofiarami wysławiam, Brahmanaspatiego, dobroczynnego. Niech wielka boska pieśń przyłączy się do Indry, który jest królem bosko ukształtowanego Słowa.
Mantra 4
स आ नो योनिं सदतु प्रेष्ठो बृहस्पतिर्विश्ववारो यो अस्ति । कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात्पर्षन्नो अति सश्चतो अरिष्टान् ॥
Niech Brihaspati, najdroższy i niosący wszystkie upragnione dary, zajmie swoje miejsce w naszym łonie wzrostu; on, który jest tęsknotą za duchową pełnią i heroiczną siłą, niech da to i przeniesie nas poza tych, którzy nas naciskają, zachowując nas nietkniętymi.
Mantra 5
तमा नो अर्कममृताय जुष्टमिमे धासुरमृतासः पुराजाः । शुचिक्रन्दं यजतं पस्त्यानां बृहस्पतिमनर्वाणं हुवेम ॥
Jego wzywamy, Brihaspatiego, nieznużonego, ten hymn miły Nieśmiertelnemu; ci dający, dawno zrodzeni nieśmiertelni, go podtrzymują. Czystogłosnego, czcigodnego wśród siedzib, wzywamy.
Mantra 6
तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बृहस्पतिं सहवाहो वहन्ति । सहश्चिद्यस्य नीलवत्सधस्थं नभो न रूपमरुषं वसानाः ॥
Silne rude rumaki, niosąc razem, wiozą Brihaspatiego. Nawet jego siedzenie jest błękitne jak niebo, podczas gdy on przybiera rudą postać, potężny, poruszający się w zjednoczonym pędzie.
Mantra 7
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर्हिरण्यवाशीरिषिरः स्वर्षाः । बृहस्पतिः स स्वावेश ऋष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ॥
Albowiem on jest czysty, o setnej szerokości, on jest oczyszczycielem, o złotym głosie, popychający, niosący świetlistą siłę. Brihaspati, o dobrym wejściu, wysoki i potężny, przygotuje dla wielu towarzyszy wyciskanie Somy, wylanie rozkoszy.
Mantra 8
देवी देवस्य रोदसी जनित्री बृहस्पतिं वावृधतुर्महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद्ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥
Dwie boginie, Niebo i Ziemia, Matki boga, powiększyły Brihaspatiego swoją wielkością. O towarzysze, stańcie się biegli w dziele rozeznania; uczyńcie dla brahmana bezpieczną i łatwą przeprawę.
Mantra 9
इयं वां ब्रह्मणस्पते सुवृक्तिर्ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्जजस्तमर्यो वनुषामरातीः ॥
Ta dobrze ukształtowana mowa, o Panie Słowa, została stworzona dla was, jako brahman dla Indry dzierżącego piorun. Niech myśli będą chronione i wzniesione; niech pełnie zrozumienia przepędzą wrogości o wąskich sercach.
Mantra 10
बृहस्पते युवमिन्द्रश्च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य । धत्तं रयिं स्तुवते कीरये चिद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
O Brihaspati, ty i Indra jesteście panami bogactwa nieba i ziemi. Umieśćcie w śpiewaku, w wysławiającym, pełnię bytu; i wy, strzeżcie nas zawsze waszymi harmoniami dobrostanu.
The hymn opens in the living arena of sacrifice—where devayavaḥ (god-seeking men) rejoice and the Soma pressings are prepared for Indra.
Attention turns from the communal rite to the enabling spiritual agency: Bṛhaspati is called as the divine help and intimate Friend who grants faultlessness and fatherly giving from ‘beyond.’
Bṛhaspati is exalted in a crescendo of epithets—pure, purifier, golden-voiced, luminous—culminating in his power to establish the Soma outpouring for many companions.
The hymn settles into confident petition: may the rite succeed, may the worshippers stand blameless before the generous Giver, and may prosperity and strength flow through right invocation.
yathā bhavema mīḻhuṣe anāgāḥ
hiraṇyavāśīḥ
यज्ञे दिवो नृषदने पृथिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति । इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन्मदाय प्रथमं वयश्च ॥The hymn mainly addresses Bṛhaspati (also called Brāhmaṇaspati), the divine lord of sacred speech and priestly power. Indra appears in the background as the Soma-drinking ally within the sacrifice.
It asks Bṛhaspati to come as a close Friend, remove fault, and make the sacrifice—especially the Soma outpouring—successful, so the worshippers receive strength, joy, and prosperity.
These titles point to his role as the power of luminous, truthful speech that cleanses the rite and the mind. In Vedic thought, right utterance sustains the sacrifice and brings the desired divine response.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.