Sukta 45

Mantra 1

विदा दिवो विष्यन्नद्रिमुक्थैरायत्या उषसो अर्चिनो गुः । अपावृत व्रजिनीरुत्स्वर्गाद्वि दुरो मानुषीर्देव आवः ॥

దివ్యలోకాన్ని తెలిసి, స్తోత్రాల ద్వారా శిలను చీల్చి, జ్వలించే ఉషస్సులు ముందుకు సాగుతూ వచ్చాయి. అవి వ్రజాన్ని (గోమందల గోశాల/అడుగు) తెరిచి, స్వర్గంలోని ప్రకాశలోకానికి పైకి లేచాయి; దేవుడు మనుష్యుల ద్వారాలను విశాలంగా తెరిచాడు.

Mantra 2

वि सूर्यो अमतिं न श्रियं सादोर्वाद्गवां माता जानती गात् । धन्वर्णसो नद्यः खादोअर्णाः स्थूणेव सुमिता दृंहत द्यौः ॥

సూర్యుడు మోహాన్ని తొలగించినట్లు, శ్రీ-తేజస్సును విస్తరింపజేస్తాడు; నివాసస్థానంనుండి, గోవుల్ని తెలిసిన మాత ముందుకు సాగుతుంది. విశాల జలాల నదుల్లా, వేగధారల కాలువలల్లా—ద్యౌః (ఆకాశం/స్వర్గం) సుస్థాపిత స్తంభంలా దృఢంగా నిలిపబడింది.

Mantra 3

अस्मा उक्थाय पर्वतस्य गर्भो महीनां जनुषे पूर्व्याय । वि पर्वतो जिहीत साधत द्यौराविवासन्तो दसयन्त भूम ॥

ఈ ఉక్థం (స్తుతి) కొరకు, పర్వతంలోని గుప్త గర్భం—మహత్తరులలో జన్మతః ప్రాచీనమైనది—వెలుగులోకి తెరుచుకుంటుంది. పర్వతం విస్తారంగా నోరు తెరుస్తుంది; ద్యౌః (ఆకాశం/స్వర్గం) తన సాధనలో స్థిరపడుతుంది; ఆరాధిస్తూ వారు విశాలమైన ఆధారభూమిని ఫలింపజేయునట్లు/వశపరచునట్లు చేస్తారు.

Mantra 4

सूक्तेभिर्वो वचोभिर्देवजुष्टैरिन्द्रा न्वग्नी अवसे हुवध्यै । उक्थेभिर्हि ष्मा कवयः सुयज्ञा आविवासन्तो मरुतो यजन्ति ॥

దేవులకు ప్రీతికరమైన, సుస్వర సూక్తాలు మరియు వచనాలతో, సహాయార్థం మరియు బలప్రదానార్థం ఇప్పుడు ఇంద్రుని, అగ్నిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఎందుకంటే ఉక్థముల ద్వారా—యజ్ఞంలో నిపుణులైన కవి-ఋషులు—మరుతులను భక్తితో ఆరాధించి యజనం చేస్తారు.

Mantra 5

एतो न्वद्य सुध्यो भवाम प्र दुच्छुना मिनवामा वरीयः । आरे द्वेषांसि सनुतर्दधामायाम प्राञ्चो यजमानमच्छ ॥

కాబట్టి ఈ రోజు మేము సుబుద్ధి, శుద్ధ వివేకంతో ఉండుదుము; దుఛ్ఛునా—దుష్ట దురదృష్టాన్ని—దూరం చేసి, శ్రేష్ఠమైన విశాల మార్గాన్ని విస్తరింపజేద్దాం. ద్వేషాలను చాలా దూరంగా ఉంచుదాం, వాటిని విసర్జించి; యజమానుని వైపు ముఖం తిప్పి ముందుకు సాగి అతనిని చేరుదాం.

Mantra 6

एता धियं कृणवामा सखायोऽप या माताँ ऋणुत व्रजं गोः । यया मनुर्विशिशिप्रं जिगाय यया वणिग्वङ्कुरापा पुरीषम् ॥

హే సఖులారా, ఈ ధీ—ప్రేరిత జ్ఞానాన్ని—మనం నిర్మించుదాం; దాని ద్వారా తల్లి (అదితి/ప్రకృతి) వెలుగుని గోసమూహపు వ్రజం—గోశాల/బంధనం—తెరుస్తుంది. దాని ద్వారానే మనువు ‘విశిశిప్ర’—స్పష్టదర్శి బలాన్ని—జయిస్తాడు; దాని ద్వారానే వణిగ్ (సాధక-వ్యాపారి) వంకు సమృద్ధి పరిపూర్ణత (పురీషమ్) పొందుతాడు.

Mantra 7

अनूनोदत्र हस्तयतो अद्रिरार्चन्येन दश मासो नवग्वाः । ऋतं यती सरमा गा अविन्दद्विश्वानि सत्याङ्गिराश्चकार ॥

చేతులతో పీడించే రాయి (అద్రి) కదిలించబడింది; దాని ద్వారా నవగ్వులు పది నెలలు స్తోత్రగానం చేశారు. ఋతంలో నడిచే సరమా గోవులను/కిరణాలను కనుగొంది; అంగిరసులు సమస్తాన్ని సత్యంగా చేసి సిద్ధింపజేశారు.

Mantra 8

विश्वे अस्या व्युषि माहिनायाः सं यद्गोभिरङ्गिरसो नवन्त । उत्स आसां परमे सधस्थ ऋतस्य पथा सरमा विदद्गाः ॥

ఆమె మహత్తర ప్రకాశోద్భవమైన ఈ వ్యుష్టిలో—అంగిరసులు గోవులతో/కిరణాలతో కలిసి పీడించి కార్యం చేయునప్పుడు—ఈ సమస్త శక్తులు ఏకమవుతాయి. వారి ఉత్సం పరమ సధస్థంలో ఉంది; ఋతపథం ద్వారా సరమా గోవులను/కిరణాలను కనుగొంటుంది.

Mantra 9

आ सूर्यो यातु सप्ताश्वः क्षेत्रं यदस्योर्विया दीर्घयाथे । रघुः श्येनः पतयदन्धो अच्छा युवा कविर्दीदयद्गोषु गच्छन् ॥

సప్తాశ్వుడైన సూర్యుడు తన విస్తారాధికారమూ దీర్ఘయాత్రయైన ఆ క్షేత్రానికి రానుగాక. వేగవంతమైన శ్యేనుడు సోమానందం వైపు ఎగురుతుంది; యువ కవి గోవుల/కిరణాల మధ్యకు వెళ్లుచూ ప్రకాశిస్తాడు.

Mantra 10

आ सूर्यो अरुहच्छुक्रमर्णोऽयुक्त यद्धरितो वीतपृष्ठाः । उद्ना न नावमनयन्त धीरा आशृण्वतीरापो अर्वागतिष्ठन् ॥

సూర్యుడు ప్రకాశమయ ప్రవాహంపై आरोహించాడు; మెరుస్తున్న పృష్ఠములు గల హరిత (తామ్ర) అశ్వాలను అతడు యోక్తం చేసినప్పుడు. జలమార్గంలో ధీరులు నావను నడిపి తెచ్చినట్లు, శ్రవణశీలమైన ఆపః (జలదేవతలు) సమీపంగా నిలిచారు—ఇదివైపు కదులుతూ, అన్వేషకుని పారగమనాన్ని ధరిస్తూ.

Mantra 11

धियं वो अप्सु दधिषे स्वर्षां ययातरन्दश मासो नवग्वाः । अया धिया स्याम देवगोपा अया धिया तुतुर्यामात्यंहः ॥

మీ కొరకు నేను ఆపః (జల) లో ఆ ధీ (dhī—ప్రేరిత దర్శనం) ను స్థాపిస్తున్నాను—స్వర్ (ప్రకాశ) జయించునది—దాని ద్వారా నవగ్వులు పది మాసములను దాటారు. ఈ ధీ చేత మేము దేవగోపాః—దేవులచే రక్షింపబడుదుము; ఈ ధీ చేత సమస్త అంహః (కష్టం/దోషం) మరియు వక్రతను దాటి పోదుము.