Opening the text

Sukta 2.2
Gṛtsamada
Agni (Jātavedas)
Jagatī (probable for RV 2.2.1; longer pādas typical of Jagatī)
এই সূক্তত জাতবেদস অগ্নিক আহ্বান কৰা হৈছে—যজ্ঞেৰে তেঁওক বৃদ্ধি কৰা হওক, আৰু আহুতি, দেহ আৰু প্ৰেৰিত বাক্যৰে স্তুতি কৰা হওক। অগ্নিক দীপ্তিমান হোতৃ ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিয়ে বল আৰু সমৃদ্ধিৰ ‘দুৱাৰ’ মুকলি কৰে, দ্যাৱা-পৃথিৱীক অনুকূল কৰি তোলে, আৰু যজমান আৰু গায়কসকলক উত্তম মঙ্গল আৰু ব্ৰহৎ (বিশাল) দিশলৈ আগবঢ়াই নিয়ে।
Mantra 1
यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा । समिधानं सुप्रयसं स्वर्णरं द्युक्षं होतारं वृजनेषु धूर्षदम् ॥
যজ্ঞেৰে জাতৱেদস অগ্নিক বৃদ্ধি কৰা; হৱিষাৰে, নিজৰ দেহ-সত্তাৰে, আৰু গীৰা—পবিত্ৰ বাক্যেৰে—অগ্নিক পূজা কৰা। সমিধাৰে প্ৰজ্বলিত, সুপ্ৰয়স—শুভ আনন্দে পূৰ্ণ, স্বৰ্ণবৰ্ণ দীপ্তিমান, দ্যুক্ষ—উজ্জ্বল—সেই হোতা আমাৰ জীৱনৰ ক্ষেত্ৰসমূহত ধূৰ্ষদ—দৃঢ়াসীন।
Mantra 2
अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः ॥
হে অগ্নি, নক্তী—ৰাত্ৰিশক্তিসমূহ আৰু উষা—প্ৰভাতসমূহ তোমাক আহ্বান কৰি চিঞৰে, যেন নিজৰ গোহালিত বহু-ৰূপ ধেনুৱে নিজৰ বাছুৰক মাতি থাকে। দিৱৰ পৰা অহা দূতৰ দৰে তুমি মানৱ যুগসমূহত দীপ্ত হওঁ; ৰাত্ৰিসমূহত তুমি জ্বলি উঠা—হে পুরুৱাৰ, বহুদাতা—সংযত, নিজৰ দীপ্ত শক্তিত একাগ্ৰ।
Mantra 3
तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम् ॥
সুদংস—সু-কর্মকাৰী—সেই অগ্নিক দেৱতাসকলে ৰজসৰ বুধ্নে, মধ্যলোকৰ ভিত্তিত স্থাপন কৰিলে; দিৱ আৰু পৃথিৱীৰ মাজৰ দূত-অৰতি ৰূপে। বেদীত আনিবলগীয়া ৰথৰ দৰে, শুদ্ধ দীপ্তিত জ্বলি থকা শুক্ৰশোচিষ অগ্নিক—মিত্ৰৰ দৰে—জনসমূহৰ মাজত প্ৰশংসনীয় ৰূপে স্থিৰ কৰিলে।
Mantra 4
तमुक्षमाणं रजसि स्व आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं ह्वार आ दधुः । पृश्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु ॥
তেওঁক—নিজ ৰজস্ (মধ্যলোক) আৰু নিজ গৃহত বলবন্ত হৈ উঠা জনক—তেওঁলোকে বেষ্টনীত চন্দ্ৰমাৰ দৰে সু-ৰুচি (সুন্দৰ দীপ্তি) সহ স্থাপন কৰিলে। তেওঁ নিজৰ ৰশ্মিসমূহে পৃশ্নী-মাতৃৰ পাখা জাগ্ৰত কৰে; পথৰ পায়ু (ৰক্ষক) যেন, উভয় জননী—দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—ৰ পিছত অনুসৰণ কৰি যাত্ৰাৰ পথ সুৰক্ষিত কৰে।
Mantra 5
स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष ऋञ्जते गिरा । हिरिशिप्रो वृधसानासु जर्भुरद्द्यौर्न स्तृभिश्चितयद्रोदसी अनु ॥
সেই তেওঁ হোতা হৈ সমগ্ৰ অধ্বৰ (যজ্ঞ) পৰি-ভূত (সৰ্বদিশে আৱৰি) থাকে; আৰু মানুহে হব্য আৰু গিৰা (বচন)ৰে তেওঁক অলংকৃত কৰে। হিৰিশিপ্ৰ (সোনালী জৱ) তেওঁ বৃদ্ধি পোৱা অধিবেশনসমূহত পৰিশ্ৰম কৰে; দ্যৌৰ দৰে, নিজৰ স্তম্ভসমূহে ৰোদসী (দ্যৌ-পৃথিৱী)ক জাগ্ৰত কৰি, দীপ্ত দৰ্শনে সিহঁতৰ অনুসৰণ কৰে।
Mantra 6
स नो रेवत्समिधानः स्वस्तये संददस्वान्रयिमस्मासु दीदिहि । आ नः कृणुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषो देव वीतये ॥
হে অগ্নি, সমিধান (প্ৰজ্বলিত) হৈ আমাৰ স্বস্তিৰ বাবে ৰেৱৎ (ধন-সমৃদ্ধ) হওক; ৰয়ি (ঐশ্বৰ্য) আমাৰ ভিতৰত সংগ্ৰহ কৰি স্থাপন কৰ—আমাৰ অন্তৰত তাক দীপ্ত কৰ। হে অগ্নি, সু-বিতায় (সু-গমন)ৰ বাবে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক আমাৰ বাবে বিস্তৃত কৰ; হে দেব, মানুহৰ হব্যসমূহলৈ আহা—ভীতয়ে (আস্বাদন-গ্ৰহণ)ৰ বাবে।
Mantra 7
दा नो अग्ने बृहतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपा वृधि । प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः ॥
হে অগ্নি, আমাক বৃহৎ দান কৰা; সহস্ৰগুণ দান কৰা। যেন দুৱাৰ মেলি দিয়া হয়, তেনেদৰে আমাৰ শ্ৰৱণৰ বাবে বল-সমৃদ্ধিৰ দুৱাৰ মেলি দিয়া, আৰু বাধা আঁতৰাই বৃদ্ধি দিয়া। মন্ত্ৰ-ব্ৰহ্মণাৰ শক্তিৰে দ্যাৱা-পৃথিৱীক আমাৰ ফালে প্ৰাচী কৰি দিয়া; সূৰ্যৰ নিজস্ব উজ্জ্বল সোণৰ দৰে উষাসসকলে নিজৰ শুদ্ধ দীপ্তি বিকিৰণ কৰক।
Mantra 8
स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ॥
জ্বলি উঠি তেওঁ মনোমোহা উষাসসকলৰ পিছে পিছে দীপ্যমান হয়—সূৰ্যৰ নিজস্ব পোহৰৰ দৰে—ৰুদ্ৰবৰ্ণ কিৰণেৰে। হোতৃ-শক্তিসমূহেৰে, আহ্বানৰ যজ্ঞীয় কৰ্মেৰে, অগ্নি মানুহৰ বাবে সুপথ-নিয়োজিত স্বধ্বৰ যজ্ঞ হয়; জনসমূহৰ ৰজা, তেওঁ সমৃদ্ধি-অন্বেষীৰ বাবে মনোহৰ, আদৰণীয় অতিথি।
Mantra 9
एवा नो अग्ने अमृतेषु पूर्व्य धीष्पीपाय बृहद्दिवेषु मानुषा । दुहाना धेनुर्वृजनेषु कारवे त्मना शतिनं पुरुरूपमिषणि ॥
এইদৰে, হে অগ্নি, অমৃতলোকসমূহত, হে প্ৰাচীন, মানুহৰ বিস্তৃত দিৱ্য আকাশসমূহত আমাৰ ধী—চিন্তা-বুদ্ধি—পুষ্ট কৰা। কৰ্মক্ষেত্ৰসমূহত কাৰৱৰ বাবে দোহন কৰা ধেনুৰ দৰে, তাই নিজৰ শক্তিৰে কৰ্তাৰ বাবে শতগুণ পোষণ দোহি উলিয়াওক—বহুৰূপ, বৃদ্ধি-প্ৰেৰণা।
Mantra 10
वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम् ॥
হে অগ্নি, বলৰ অশ্বেৰে বা মন্ত্ৰ-ব্ৰহ্মণাৰ শক্তিৰে আমি জনসীমা অতিক্ৰম কৰি উঠিব খুজোঁ। পাঁচ কৃষ্টিৰ ওপৰত আমাৰ দ্যুম্ন (উজ্জ্বল গৌৰৱ) স্থিৰ হওক; সূৰ্যৰ সত্য-আলোকৰ দৰে উচ্চে জ্বলি উঠক—অদম্য, অতিক্ৰমণ-অসাধ্য।
Mantra 11
स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्त्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे ॥
হে সহস্য (মহাশক্তিমান) অগ্নি, আমাৰ বাবে জাগ্ৰত হওক—প্ৰশংসনীয় সেইজন, যাৰ ভিতৰত সুজাত সূৰিসকল প্ৰেৰণা স্থাপন কৰে। হে অগ্নি, যাক বাজিক (বলবান)সকলে যজ্ঞৰূপে উপসৰ্পণ কৰে—নিজ গৃহত সদা দীপ্ত, নিত্য তোকত (বংশধাৰাত) আৰু স্বদমে (নিজ অন্তৰ-ধামে) উজ্জ্বল।
Mantra 12
उभयासो जातवेदः स्याम ते स्तोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि । वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः प्रजावतः स्वपत्यस्य शग्धि नः ॥
হে জাতবেদস, তোমাৰ উভয়বিধ সঙ্গী হওঁ আমি—হে অগ্নি, তোমাৰ স্তোতাসকল আৰু তোমাৰ সূৰিসকল—তোমাৰ শর্মণি (শান্তি-আশ্ৰয়)ত স্থিত। হে বসুৰ অধিপতি, বহু-চন্দ্ৰ (বহু-দীপ্ত) ৰায়সৰ অধিক অংশ আমাক দিয়া; বৃদ্ধি-ফলদায়ী ধন, প্ৰজাসমৃদ্ধ, আৰু উত্তম স্বপত্য (উচ্চ বংশ-অধিকার)যুক্ত সম্পদেৰে আমাক সহায় কৰা।
Mantra 13
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
যে সূর্যসম জ্ঞানী দাতা-ঋষিগণ স্তোতৃসকললৈ ৰাতি (দান) উন্মুক্ত কৰে—গো-অগ্ৰা (গোধন-অগ্ৰগণ্য) আৰু অশ্ব-পেশস (অশ্বৰ বল-আবৰণে বিভূষিত) সেই দান—হে অগ্নি, তুমি তেওঁলোককো আৰু আমাকো একেলগে অধিক কল্যাণলৈ আগবঢ়াই নে। যজ্ঞ-বিদথসমূহত আমি ব্ৰহৎ (মহৎ সত্য) উচ্চাৰণ কৰোঁ, সু-বীৰা—অন্তৰৰ বীৰশক্তিসম্পন্ন হৈ।
The hymn praises Agni, especially as Jātavedas—Agni who “knows all births” and acts as the priest (Hotṛ) carrying offerings to the gods.
It means kindling and sustaining the sacred fire through offerings and mantra, so Agni becomes strong and luminous—able to bring divine help, prosperity, and clarity to the worshippers.
The hymn asks Agni to open the doors to strength and abundance, make the cosmic powers favorable, and lead both donors and singers toward the “better good” and the spiritual Vast (bṛhat).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.