
Sukta 2.2
Gṛtsamada
Jagatī (probable for RV 2.2.1; longer pādas typical of Jagatī)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಜಾತವೇದಸ್ವರೂಪನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಯಜ್ಞದಿಂದ ಅವನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ, ಅರ್ಪಣೆ, ದೇಹಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಹೋತೃ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿ, ಅವನು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ “ದ್ವಾರಗಳನ್ನು” ತೆರೆಯುವವನು, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವವನು, ಹಾಗೂ ಯಜಮಾನರನ್ನೂ ಗಾಯಕ-ಸ್ತೋತ್ರಕರ್ತರನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಹಿತದತ್ತ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೃಹತ್ತ್ತತ್ತ ನಡೆಸುವವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा । समिधानं सुप्रयसं स्वर्णरं द्युक्षं होतारं वृजनेषु धूर्षदम् ॥
ಯಜ್ಞದಿಂದ ಜಾತವೇದಸನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರಿ; ಹವಿಷ್ಯದಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ತನುವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಗಿರಾ (ವಾಣಿ)ಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜಿಸಿರಿ. ಸಮಿಧಿತನಾಗಿ, ಸುಪ್ರಯಸ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನಂದದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ—ಸ್ವರ್ಣರ, ದ್ಯುಕ್ಷ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ)ನಾಗಿ, ಅವನು ಹೋತೃ; ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಧೂರ್ಷದ—ಸ್ಥಿರಾಸನನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವವನು.
Mantra 2
अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಕ್ತೀರು (ರಾತ್ರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಉಷಸರು (ಉಷಸ್ಸುಗಳು) ನಿನ್ನನ್ನು ಕೂಗುತ್ತವೆ—ಧೇನುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವತ್ಸನನ್ನು ಕರೆಯುವಂತೆ. ದಿವದಿಂದ ಬಂದ ದೂತ (ಅರತಿ)ಯಂತೆ ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ; ಮಾನುಷ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೊಳೆಯುತ್ತೀ. ಹೇ ಪುರುವಾರ (ವಿಶಾಲ-ದಾನವಂತ), ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಜ್ವಲಿಸುತ್ತೀ—ಸಂಯತ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತನಾಗಿ.
Mantra 3
तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम् ॥
ಅವನನ್ನು ದೇವರುಗಳು ರಜಸಃ ಬುಧ್ನೇ—ಮಧ್ಯಲೋಕದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ—ಸುಧಂಸ (ಸುಕಾರ್ಯಕರ್ತ)ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ದಿವ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯ ನಡುವಿನ ದೂತ (ಅರತಿ)ಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ವೇದಿಗೆ ತರಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ರಥದಂತೆ, ಶುಕ್ರಶೋಚಿಷ್—ಶುದ್ಧ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಮಿತ್ರನಂತೆ, ಕ್ಷಿತಿಷು (ಜನಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಶಂಸ್ಯ—ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಋತ-ಸೌಹಾರ್ದದ ಶಕ್ತಿ.
Mantra 4
तमुक्षमाणं रजसि स्व आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं ह्वार आ दधुः । पृश्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु ॥
ಅವನನ್ನು—ತನ್ನದೇ ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ತನ್ನ ಧಾಮದಲ್ಲಿಯೂ—ವರ್ಧಮಾನನಾಗಿ, ಅವರು ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪೃಶ್ನಿ ಮಾತೆಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಾರ್ಗದ ರಕ್ಷಕನಂತೆ, ಪ್ರಯಾಣದ ಪಥವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತ, ಅವನು ಎರಡೂ ಜನನಗಳಾದ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿಯ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष ऋञ्जते गिरा । हिरिशिप्रो वृधसानासु जर्भुरद्द्यौर्न स्तृभिश्चितयद्रोदसी अनु ॥
ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಅಧ್ವರವನ್ನು ಪರಿವ್ಯಾಪಿಸಿ ಹೋತಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನು ಅವನನ್ನು ಹವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಗಿರಾ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ಯಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿರಿಶಿಪ್ರ (ಸುವರ್ಣ-ದವಡೆಯವನು) ಅವನು ವೃದ್ಧಿಮಾನ ಸತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ದ್ಯೌವಿನಂತೆ ತನ್ನ ಆಧಾರಗಳಿಂದ, ದೀಪ್ತ ಚೇತನದಿಂದ, ರೋದಸೀ (ದ್ಯೌ–ಪೃಥ್ವೀ)ಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
स नो रेवत्समिधानः स्वस्तये संददस्वान्रयिमस्मासु दीदिहि । आ नः कृणुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषो देव वीतये ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಸಮಿಧಾನನಾಗಿ ನೀನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ತಿಗಾಗಿ ರೇವತ್ (ಸಮೃದ್ಧಿಯುತ)ನಾಗು; ರಯಿ (ಧನ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪತ್ತು)ಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸು—ನಮ್ಮ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸು. ಸುವಿತಾಯ (ಸುಲಭ ಗತಿ/ಶುಭ ಮಾರ್ಗ)ಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕೆ ರೋದಸೀ (ದ್ಯೌ–ಪೃಥ್ವೀ)ಯನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸು; ಹೇ ದೇವ, ಮನುಷ್ಯನ ಹವ್ಯಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆಸ್ವಾದಿಸು.
Mantra 7
दा नो अग्ने बृहतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपा वृधि । प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಮಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡು; ಸಹಸ್ರಗುಣ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡು. ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು, ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆಯುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ಶ್ರುತಿಗೆ ತೆರೆಯಿ. ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಾಚೀ (ಅಭಿಮುಖ) ಮಾಡು; ಸೂರ್ಯನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸುವರ್ಣದಂತೆ, ಉಷಸ್ಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಶುದ್ಧ ಕಿರಣವನ್ನು ಮಿಂಚಿಸಲಿ.
Mantra 8
स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ॥
ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾದ ಅವನು, ರಮ್ಯ ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನ ಸ್ವಂತ ಸುವರ್ಣಪ್ರಕಾಶದಂತೆ, ಕೆಂಪುಗಿರಣದ ಭಾನುಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೋತ್ರಶಕ್ತಿಗಳ (ಹೋತ್ರಾಭಿಃ) ಮೂಲಕ ಅಗ್ನಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಸುಮಾರ್ಗಿತ ಯಜ್ಞವಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಶಗಳ ರಾಜನಾಗಿ, ಅವನು ಅತಿಥಿ—ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನಿಗೆ ಮನೋಹರ—ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಅತಿಥಿ.
Mantra 9
एवा नो अग्ने अमृतेषु पूर्व्य धीष्पीपाय बृहद्दिवेषु मानुषा । दुहाना धेनुर्वृजनेषु कारवे त्मना शतिनं पुरुरूपमिषणि ॥
ಹೀಗೆ, ಓ ಅಗ್ನೇ, ಅಮೃತಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಓ ಪುರಾತನನೇ, ಮಾನವನ ವಿಶಾಲ ದಿವ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಧೀ (ಚಿಂತಾಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಪೋಷಿಸು. ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ದೋಹುವ ಧೇನುವಿನಂತೆ, ಅವಳು (ಧೀ/ವಾಣಿ) ತನ್ನದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕರ್ತನಿಗೆ ಶತಗುಣ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ದೋಹಲಿ—ಬಹುರೂಪ, ವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಇಷಣಾ.
Mantra 10
वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम् ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು ಬಲದ ಅಶ್ವದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರ-ಬ್ರಹ್ಮದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೋ ಮಾನವ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಏರಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ದ್ಯುಮ್ನ (ತೇಜೋಮಯ ಕೀರ್ತಿ) ಐದು ಕೃಷ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ; ಸೂರ್ಯನ ಸತ್ಯ-ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸು—ಅಜೇಯ, ದಾಟಲಾಗದದು.
Mantra 11
स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्त्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे ॥
ಓ ಸಹಸ್ಯ (ಮಹಾಬಲವಂತ) ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾಗು—ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಅವನು, ಯಾರಲ್ಲಿ ಸುಜಾತ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಅಗ್ನೇ, ಬಲವಂತರಾದ ವಾಜಿನರು ಯಜ್ಞರೂಪವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ವದಮದಲ್ಲಿ, ನಿತ್ಯ ತೋಕದಲ್ಲಿ (ವಂಶದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿದ್ದೀ.
Mantra 12
उभयासो जातवेदः स्याम ते स्तोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि । वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः प्रजावतः स्वपत्यस्य शग्धि नः ॥
ಓ ಜಾತವೇದಸ, ನಾವು ನಿನ್ನ ಉಭಯರೂಪ ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗೋಣ—ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ತೋತಾರರೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಸೂರಯಃ (ಋಷಿಗಳು) ಕೂಡ—ನಿನ್ನ ಶರ್ಮಣಿಯಲ್ಲಿ (ಶಾಂತಿ-ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಿತರಾಗಿ. ಓ ವಸುಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಬಹುಚಂದ್ರ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು—ವೃದ್ಧಿದಾಯಕ ಧನ, ಪ್ರಜಾವಂತ, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ಸ್ವಪತ್ಯವನ್ನು ನೀಡು.
Mantra 13
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ಸ್ತೋತೃಗಳಿಗೆ ರಾತಿ (ದಾನ)ವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಾತರಾದ ಸೂರಯಃ—ಅದರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಇರುವವು, ಅಶ್ವಬಲದಿಂದ ಆವರಿತವಾದವು—ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲ್ಯಾಣದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸು. ಯಜ್ಞದ ವಿದಥ-ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಬೃಹತ್ (ವಿಶಾಲ ತತ್ತ್ವ)ವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ; ಸು-ವೀರಾಃ—ಅಂತರಂಗ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿರೋಣ.
A direct injunction to increase Jātavedas by sacrifice and to worship Agni with offering, one’s whole being, and inspired word.
Agni is unfolded as the shining Hotṛ seated among human spaces, the one who grants ‘right delight,’ opens access to vāja, and aligns cosmic powers (Heaven–Earth, Dawn’s radiance) with the sacrificer.
The prayer to ‘open the doors’ of plenitude and to make Heaven and Earth turn toward the worshipper through brahman (mantric power), culminating in a vision of Dawn-like radiance breaking forth.
The hymn closes by asking Agni to lead both generous patrons and the singers into the better good, so the community may speak the Vast in the ritual assembly, endowed with heroic powers.
yajñena vardhata jātavedasam
duro na vājaṃ
ā bṛhad vadema
The hymn praises Agni, especially as Jātavedas—Agni who “knows all births” and acts as the priest (Hotṛ) carrying offerings to the gods.
It means kindling and sustaining the sacred fire through offerings and mantra, so Agni becomes strong and luminous—able to bring divine help, prosperity, and clarity to the worshippers.
The hymn asks Agni to open the doors to strength and abundance, make the cosmic powers favorable, and lead both donors and singers toward the “better good” and the spiritual Vast (bṛhat).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.