Sukta 8

Mantra 1

प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्ताँ उपमाँ उदानळपामुपस्थे महिषो ववर्ध ॥

విశాలమైన కేతు (ప్రకాశ-ధ్వజం)తో అగ్ని ముందుకు సాగుతాడు; వృషభంలా రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ) వైపు గర్జిస్తాడు. కొలతలను మించి ఉద్ధృతమై, దివం (స్వర్గం) యొక్క అంతాలకూ చేరాడు; ఆపః (జల) ఒడిలో ఆ మహిషుడు (మహాబలవంతుడు) వృద్ధి చెందాడు.

Mantra 2

मुमोद गर्भो वृषभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवाँ अरावीत् । स देवतात्युद्यतानि कृण्वन्त्स्वेषु क्षयेषु प्रथमो जिगाति ॥

గర్భము ఆనందించింది—ఎత్తైన కకుద్ (కుబ్బు/శిఖరం) గల వృషభుడు; అలసటలేని వత్సుడు, ఉత్సాహబలంతో, గట్టిగా అరవాడు. దేవగణం వైపు ఉద్ధృత కదలికలను సృష్టిస్తూ, తన స్వంత క్షయాలలో (ధామాలు/నివాసాలు) ముందుగా ప్రవేశిస్తాడు—మన అంతరంలో దేవులకు మార్గదర్శి అగ్నియే.

Mantra 3

आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध न्यध्वरे दधिरे सूरो अर्णः । अस्य पत्मन्नरुषीरश्वबुध्ना ऋतस्य योनौ तन्वो जुषन्त ॥

రెండు పితృలు (ద్యావా-పృథివీ) యొక్క మూర్ధానం (శిరో-శిఖరం)ను గ్రహించి యజ్ఞంలో స్థాపించువాడు—అతడు సూర్యదీప్తమైన అర్ణః (ప్రవాహం/జలరాశి). అతని ముందుకు సాగే పథంలో అరుషీ (ఎర్రటి) శక్తులు, అశ్వ-బుధ్న (అశ్వ-ఆధార)మై, ఋతస్య యోనిలో, తమ తమ తనువుల (దేహరూపాల)తో ఆనందిస్తాయి.

Mantra 4

उषौषो हि वसो अग्रमेषि त्वं यमयोरभवो विभावा । ऋताय सप्त दधिषे पदानि जनयन्मित्रं तन्वे स्वायै ॥

హే వసూ! ఉషస్సు తరువాత ఉషస్సుగా నీవు ముందుగా ముందుగా సాగుతావు; యమ-యుగళ శక్తుల మధ్య నీవు విస్తారంగా ప్రకాశించేవాడవయ్యావు. ఋత కోసం నీవు ఏడు పదాలను స్థాపించావు; నీ స్వంత దేహధారిత సత్త్వార్థం మిత్రుని జన్మింపజేస్తున్నావు.

Mantra 5

भुवश्चक्षुर्मह ऋतस्य गोपा भुवो वरुणो यदृताय वेषि । भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्य हव्यं जुजोषः ॥

నీవు విశాల జగత్తు యొక్క కన్నుగా అవుతావు, ఋత యొక్క మహా రక్షకుడవు; ఋత నియమంలో నిన్ను నీవే ఆవరించి ఆచ్ఛాదించుకున్నప్పుడు నీవు వరుణుడవు. హే జాతవేదసు! నీవు అపాం నపాత్ అవుతావు; తన హవ్యాన్ని ఆనందంగా స్వీకరించే దూతవు అవుతావు.

Mantra 6

भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥

నీవు యజ్ఞానికి, రజస్-లోకాలకు నాయకుడవు అవుతావు; అక్కడ శుభమైన నియుత్-శక్తులతో నీవు నిన్ను నీవే సంయోగం చేసుకుంటావు. దివిలో నీవు నీ శిరస్సును స్థాపిస్తావు; హే అగ్నీ! స్వర్-లోకాలను జయించే జిహ్వను—అదే నీవు హవ్యవాహకంగా నిర్మించావు.

Mantra 7

अस्य त्रितः क्रतुना वव्रे अन्तरिच्छन्धीतिं पितुरेवैः परस्य । सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि ब्रुवाण आयुधानि वेति ॥

ఈ కార్యంలో త్రితుడు తన క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) చేత అంతరిక్షంలోని అంతర్మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు; తన గమనాలతో పరమ పితృ యొక్క ధీతి (దివ్య ప్రేరణ/చింతన) ను అన్వేషించాడు. పితృ యొక్క విశాల ఒడిలో సఖ్యంగా సంచరిస్తూ, బంధువులా పలుకుతూ, పితృ-ఆత్మ యొక్క ఆయుధ-శక్తులతో అతడు ముందుకు సాగుతాడు.

Mantra 8

स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः ॥

అతడు ఆప్త్యుడు; పితృ-సంబంధ ఆయుధ-శక్తులను ఆయుధాలుగా తెలిసికొని, ఇంద్రుని ప్రేరణతో యుద్ధానికి ఎదురుగా నిలిచాడు. త్రిశీర్ష, సప్తరశ్మి (అవరోధకుడు) ను సంహరించి, త్రితుడు—అవును, త్వష్టృ యొక్క నిర్మాణం నుండికూడా—గావులను, అనగా వెలుగు మరియు జ్ఞాన కిరణాలను, విడుదల చేశాడు.

Mantra 9

भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क् ॥

బహు బలవంతుడైన ఇంద్రుడు, తానే సర్వమని భావించిన అహంకారాధిపతి యొక్క ఉబ్బిన శక్తిని కూల్చివేశాడు. త్వష్టృ యొక్క విశ్వరూపుని విషయంలోనూ—అతడు గావులను (కిరణాలను) నిర్మిస్తున్న వేళకూడా—ఇంద్రుడు అతని మూడు తలలను నరికి దూరంగా విసిరివేశాడు.