
Sukta 1.151
Ten hymn wychwala Mitrę i Varunę jako umiłowanych bliźniaczych władców, którzy podtrzymują rtę (porządek kosmiczny) i strzegą istot od urodzenia, odpowiadając na słowo wieszcza ochroną i wzrostem. Przedstawia ich moc jako otwierającą "szerokie bramy", uwalniającą czyste, pożywne strumienie, i wprowadzającą świt oraz światło słoneczne w manifestację, co kończy się proklamacją ich niezrównanego bóstwa i hojnego obdarowywania.
Mantra 1
मित्रं न यं शिम्या गोषु गव्यवः स्वाध्यो विदथे अप्सु जीजनन् । अरेजेतां रोदसी पाजसा गिरा प्रति प्रियं यजतं जनुषामवः ॥
Jak Przyjaciela, którego szukający świetlistych trzód rodzą przez swoje starania, przez własne prawo w zgromadzeniu, w Wodach, tak oba Światy drżą przed ich siłą. Słowem odpowiadają umiłowanej i czcigodnej parze, opiece istot od narodzin onwards.
Mantra 2
यद्ध त्यद्वां पुरुमीळ्हस्य सोमिनः प्र मित्रासो न दधिरे स्वाभुवः । अध क्रतुं विदतं गातुमर्चत उत श्रुतं वृषणा पस्त्यावतः ॥
Gdy zaprawde ci, którzy tłoczą Somę, szukając obfitej łaski, wysuwają wasze działanie jak przyjaciele, samoskuteczni, wtedy hymnują waszą wolę i znajdują ścieżkę. A wy, o dwaj potężni, sprawiacie, że są słyszani i ugruntowani w domu ich istnienia.
Mantra 3
आ वां भूषन्क्षितयो जन्म रोदस्योः प्रवाच्यं वृषणा दक्षसे महे । यदीमृताय भरथो यदर्वते प्र होत्रया शिम्या वीथो अध्वरम् ॥
Do was obojga, o potężni, ludy od narodzin w obu światach przychodzą z ozdobą i słowem, które musi być wypowiedziane, dla waszej wielkiej umiejętności i mocy. Gdy niesiecie to dla Prawdy, gdy dla szybkiego poruszającego się, wtedy przez kapłańskie działanie i przez staranie prowadzicie ofiarę naprzód.
Mantra 4
प्र सा क्षितिरसुर या महि प्रिय ऋतावानावृतमा घोषथो बृहत् । युवं दिवो बृहतो दक्षमाभुवं गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः ॥
To wielkie i umiłowane zwierzchnictwo, o moce Asury, głosicie jako Rozległą Prawdę, wy, którzy posiadacie ṛtę. Wy dwaj staliście się potężną umiejętnością szerokiego nieba; i zaprzęgacie Wody jak krowę pociągową do jarzma, czyniąc prądy służącymi dziełu.
Mantra 5
मही अत्र महिना वारमृण्वथोऽरेणवस्तुज आ सद्मन्धेनवः । स्वरन्ति ता उपरताति सूर्यमा निम्रुच उषसस्तक्ववीरिव ॥
Tu, przez waszą wielkość, otwieracie szeroką bramę; bezskazne, pędzące strumienie przychodzą do siedziby jak karmiące krowy. Dźwięczą w górę ku Słońcu; a Jutrenki zstępują w manifestację jak szybko latające, przynosząc zejście światła w naszą sferę.
Mantra 6
आ वामृताय केशिनीरनूषत मित्र यत्र वरुण गातुमर्चथः । अव त्मना सृजतं पिन्वतं धियो युवं विप्रस्य मन्मनामिरज्यथः ॥
Ku wam, dla Prawa Prawdy, jasnogrzywe moce natchnienia śpiewały, o Mitro, gdzie, o Waruno, wychwalacie ścieżkę. Przez własne istnienie uwalniajcie i wzmacniajcie nasze myśli; wy dwaj radujecie się w wewnętrznych formacjach umysłu natchnionego widzącego.
Mantra 7
यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति कविर्होता यजति मन्मसाधनः । उपाह तं गच्छथो वीथो अध्वरमच्छा गिरः सुमतिं गन्तमस्मयू ॥
Ktokolwiek, wzrastając w sile przez ofiary, daje wam, on, widzący i hotar, składa ofiarę jako ten, kto dokonuje wewnętrznego słowa. Do niego zaprawde zdążacie; przybywajcie na drogę obrzędu, do hymnów, przybyńcie z waszą świetlistą dobrą wolą dla nas, którzy was szukamy.
Mantra 8
युवां यज्ञैः प्रथमा गोभिरञ्जत ऋतावाना मनसो न प्रयुक्तिषु । भरन्ति वां मन्मना संयता गिरोऽदृप्यता मनसा रेवदाशाथे ॥
Wy dwaj, pierwsi, jesteście namaszczeni przez ofiary i przez promienie oświecenia, podtrzymujący ṛtę, jak umysł w swoich właściwych zaprzęgach. Kontrolowane hymny niosą do was wewnętrzne formacje; z umysłem wolnym od odurzenia i błędu udzielacie pełni, która jest bogata i świetlista.
Mantra 9
रेवद्वयो दधाथे रेवदाशाथे नरा मायाभिरितऊति माहिनम् । न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम् ॥
Ustanawiacie bogatą siłę życiową; udzielacie bogatego wypełnienia, o dwaj władcy, przez wasze moce mądrej formacji i waszą pomoc z bliska. Ani niebiosa ze swoimi dniami, ani rzeki nie osiągnęły waszego bóstwa; ani handlarze ciemności nie zdobyli waszej hojności.
The hymn opens by likening the deity to a ‘friend’ brought forth by seekers of luminous herds, establishing Mitra-Varuṇa as beloved guardians whose force makes the worlds tremble.
Imagery expands into cosmic operations: the lords open the wide gate, release spotless streams, and orchestrate the ascent toward the sun and the descent of dawn’s manifestation.
A peak assertion of their life-giving bounty and sovereign power—granting rich vitality and fulfillment through their māyā (wise formative power) and near help.
It closes by declaring their godhead unsurpassed by heavens, days, or rivers, and by denying the ‘paṇis’ (dark traffickers) any share in their largesse, reinforcing protection and moral victory.
mitraṃ na
mahī ... vāram ṛṇvatho
revat vayo dadhāthe
They are twin Vedic lords invoked together: Mitra represents friendship and agreement, and Varuṇa represents vast moral law and restraint. Together they protect beings and uphold cosmic order (ṛta).
It is a poetic image for removing obstruction and allowing the flow of life and light—pure streams, dawn, and the sun’s radiance—into the world and into the worshipper’s path.
The paṇis symbolize forces that hoard, obscure, or oppose the right order. The hymn declares that such forces cannot obtain Mitra-Varuṇa’s divine status or their generous gifts.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.