Sukta 151
Sukta 1.151
Mitra-Varuṇa (dual) (probable from dual forms and Mitra mention)
अयं सूक्तः मित्रावरुणौ प्रियौ यमलौ प्रभू स्तौति, यौ ऋतं धारयतः, जात्याः प्रभृति भूतानि पालयतः, द्रष्टुः वचनेन प्रेरितौ रक्षां वर्धनं च ददातः। तयोः शक्तिः ‘विपुलानि द्वाराणि’ उद्घाटयति, शुद्धाः पोषकाः स्रवांसि विमुञ्चति, उषसं सूर्यप्रभां च प्रकाशे आविर्भावयति; अन्ते तयोः अनुपमं देवत्वं उदारं च दानं घोष्यते।
Mantras
Mantra 1
मित्रं न यं शिम्या गोषु गव्यवः स्वाध्यो विदथे अप्सु जीजनन् । अरेजेतां रोदसी पाजसा गिरा प्रति प्रियं यजतं जनुषामवः ॥
मित्रं न यं शिम्या गोषु गव्यवः स्वाध्यः विदथे अप्सु जीजनन्; पाजसा गिरा रोदसी अरेजेताम्। प्रियम् यजतं युगलं प्रति गिरा प्रत्यवदन्—जनुषाम् अवः, जन्मतः रक्षणम्।
Mantra 2
यद्ध त्यद्वां पुरुमीळ्हस्य सोमिनः प्र मित्रासो न दधिरे स्वाभुवः । अध क्रतुं विदतं गातुमर्चत उत श्रुतं वृषणा पस्त्यावतः ॥
यदा हि तौ वां पुरुमीळ्हस्य सोमिनः स्वाभुवो मित्रास इव कर्म प्रादधिरे, तदा वां क्रतुं स्तुवन्तो गातुं विदन्ति। उभौ वृषणौ तान् श्रावयतम्, पस्त्यावति च स्वगृहे तान् प्रतिष्ठापयतम्।
Mantra 3
आ वां भूषन्क्षितयो जन्म रोदस्योः प्रवाच्यं वृषणा दक्षसे महे । यदीमृताय भरथो यदर्वते प्र होत्रया शिम्या वीथो अध्वरम् ॥
आ वां भूषन् क्षितयो जन्म रोदस्योः प्रवाच्यं वृषणा दक्षसे महे। यदीम् ऋताय भरथो यदर्वते, प्र होत्रया शिम्या वीथो अध्वरम्।
Mantra 4
प्र सा क्षितिरसुर या महि प्रिय ऋतावानावृतमा घोषथो बृहत् । युवं दिवो बृहतो दक्षमाभुवं गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः ॥
प्र सा क्षितिरसुरा या महि प्रिय, ऋतावानावृतमा घोषथो बृहत्। युवं दिवो बृहतो दक्षमाभुवं, गां न धुर्युप युञ्जाथे अपः।
Mantra 5
मही अत्र महिना वारमृण्वथोऽरेणवस्तुज आ सद्मन्धेनवः । स्वरन्ति ता उपरताति सूर्यमा निम्रुच उषसस्तक्ववीरिव ॥
अत्र वां महिना महद् वारम् ऋण्वथः; अरेणवः तुजः धेनव इव सद्म आ यान्ति। ता उपरताति सूर्यं स्वरन्ति; उषसः निम्रुचः अवतरन्ति तक्ववीरिव—अस्माकं क्षेत्रे ज्योतिषोऽवतरणं वहन्त्यः।
Mantra 6
आ वामृताय केशिनीरनूषत मित्र यत्र वरुण गातुमर्चथः । अव त्मना सृजतं पिन्वतं धियो युवं विप्रस्य मन्मनामिरज्यथः ॥
ऋताय वाम् केशिनीरनूषत, मित्र; यत्र वरुण गातुमर्चथः। अव त्मना सृजतं पिन्वतं धियः; युवं विप्रस्य मन्मनामि रज्यथः।
Mantra 7
यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति कविर्होता यजति मन्मसाधनः । उपाह तं गच्छथो वीथो अध्वरमच्छा गिरः सुमतिं गन्तमस्मयू ॥
यो वां यज्ञैः शशमानो ह दाशति, कविर्होता यजति मन्मसाधनः। उपाह तं गच्छथो, वीथो अध्वरम् अच्छाऽऽ गिरः; सुमतिं गन्तम् अस्मयू।
Mantra 8
युवां यज्ञैः प्रथमा गोभिरञ्जत ऋतावाना मनसो न प्रयुक्तिषु । भरन्ति वां मन्मना संयता गिरोऽदृप्यता मनसा रेवदाशाथे ॥
युवां यज्ञैर्गोभिश्च प्रथममभ्यञ्ज्येथे—ऋतावानौ—यथा मनः सम्यक्प्रयुक्तिषु युक्तम्। संयताः गिरो वां मन्मना अन्तरङ्गान् भावसंस्कारान् वहन्ति; अमत्तेनाविपर्यस्तेन मनसा युवां रेवद्-बहुलां दीप्तिमतीं पूर्णतां ददाथे।
Mantra 9
रेवद्वयो दधाथे रेवदाशाथे नरा मायाभिरितऊति माहिनम् । न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम् ॥
रेवद्वयः प्राणबलं युवां दधाथे; हे नरा, मायाभिः प्राज्ञ-रचनाशक्तिभिः समीपोत्या च रेवद्-समृद्धिं ददाथे। न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो देवत्वं प्राप्तवन्तः; न च तमसो वणिजः पणयो वां मघं नानशुः।
Frequently Asked Questions
They are twin Vedic lords invoked together: Mitra represents friendship and agreement, and Varuṇa represents vast moral law and restraint. Together they protect beings and uphold cosmic order (ṛta).
It is a poetic image for removing obstruction and allowing the flow of life and light—pure streams, dawn, and the sun’s radiance—into the world and into the worshipper’s path.
The paṇis symbolize forces that hoard, obscure, or oppose the right order. The hymn declares that such forces cannot obtain Mitra-Varuṇa’s divine status or their generous gifts.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.