
Sukta 1.152
Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster)
Mitra-Varuṇa (dual)
Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)
Ten hymn wychwala Mitrę-Varunę jako doskonale zharmonizowanych strażników rty (porządku kosmicznego), których nienaruszone moce i prawdziwe rządy prowadzą czciciela poza anrtę (fałsz). Poprzez paradoksy i obrazy tajemnicy („beznożni”, którzy poprzedzają tych z nogami; ukryty embrion, który niesie brzemię), wskazuje na niewidoczną inteligencję porządkującą, podtrzymującą światy. Zwraca się również ku rytualnemu pożywieniu i natchnionej mowie, prosząc o vayunāni (rozeznanie) i rozszerzającą się ochronę całości Aditi.
Mantra 1
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे ॥
Wy dwaj przyodziewacie się w pełną obfitość; wasze są nienaruszone ruchy i wylania myśli. Przekraczacie wszelkie fałsze; przez ṛtę, o Mitro-Waruno, poruszacie się razem w jednej zgodzie.
Mantra 2
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥
To zaprawdę, obyś to jasno pojął: pośród nich, prawdziwa mantra, chwalona przez widzącego i pędzona przez siłę prostego ruchu, staje się groźną czworościenną mocą, która powala trójscienną; a pierwsi zaprzeczający bogom są rozbici i nie trwają.
Mantra 3
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥
Beznożna porusza się, pierwsza wśród wszystkich, które mają stopy, kto zrozumiał to o was, o Mitro i Waruno? Ukryty embrion niesie swój ciężar; ona wypełnia Prawdę i spycha w dół Nieprawdę.
Mantra 4
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ॥
Widzimy kochanka poruszającego się wokół panien, jednak nie zapada się w nie; nieprzerwany, rozpostarty szeroko jak szata, przywdziewa umiłowane mieszkanie Mitry i Waruny.
Mantra 5
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः ॥
Zrodzony bez konia, bez uzdy, rumak rży i leci z uniesionym grzebieniem. Młodzi przyjmują niepomyślaną (a jednak potężną) brahman, śpiewając mieszkanie w Mitrze i w Warunie.
Mantra 6
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्त्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत् ॥
Karmiące krowy przychodzą, pomagając synowi Mamaty, napełniając w tym wymieniu miłośnika brahman. Po napiciu się, znający powinien prosić o rozeznania; z ustami w uwielbieniu, powinien rozszerzać i chronić Aditi (nieskończoną całość).
Mantra 7
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा ॥
O Mitro i Waruno, zwracam się ku wam z czcią, ku rozkoszy ofiary, przez waszą zbawczą moc. Niech nasze natchnione słowo zwycięża w wewnętrznych walkach; niech nasz niebiański Deszcz łaski będzie łatwy do przekroczenia i bezpiecznie przeprowadzi nas na drugą stronę.
They are a paired deity of sovereignty: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents vast moral-cosmic oversight. Together they uphold ṛta (truthful order).
Ṛta is the right pattern—cosmic order, truth, and lawful harmony. Anṛta is its opposite: falsehood, disorder, and what breaks alignment in thought, speech, and action.
It is a Vedic riddle pointing to unseen forces that precede visible movement and growth—an inner or hidden principle that carries the world’s burden, strengthens ṛta, and pushes down anṛta.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.