Sarga 79
भरतस्य राज्यत्यागः तथा रामानयनप्रतिज्ञा (Bharata Rejects Kingship and Vows to Bring Rama Back)
अयोध्याकाण्ड
O świcie czternastego dnia królotwórcy, ci upoważnieni do obwołania i konsekracji władcy, gromadzą się i nakłaniają Bharatę, by natychmiast przyjął tron. Ostrzegają przed niebezpieczeństwem królestwa bez władcy po śmierci Daśarathy i zauważają, że materiały do abhiṣeki (namaszczenia i koronacji) są gotowe. Bharata, niezłomny w swojej przysiędze, z czcią okrąża przedmioty abhiṣeki i odrzuca ich propozycję, oświadczając, że zgodnie z prawowitym porządkiem dynastii królestwo należy się najstarszemu, Rāmie. Proponuje nawet odwrócenie ról: on zniesie życie w lesie przez czternaście lat, podczas gdy Rāma zostanie intronizowany jako król. Następnie rozkazuje poczynić praktyczne przygotowania, zebrać czteroczłonową armię, nieść przed nimi przybory konsekracyjne, a rzemieślnicy mają wyrównać i wytyczyć drogi, przy czym strażnicy biegli w ocenie trudnego terenu mają nadzorować prace. Lud i rada chwalą go pomyślnie, wzywając Lakṣmī na Bharatę za jego postanowienie przekazania królestwa prawowitemu dziedzicowi; łzy radości oznaczają wspólną ulgę. Tak sarga łączy legitymizację, gotowość rytualną i sztukę rządzenia w jednej deklaracji etycznej: autorytet dowodzony jest przez wyrzeczenie i wierność dharmie, nie przez okazję.
Shlokas
Verse 1
ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ चतुर्दशे ।समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यमब्रुवन् ॥१॥
Wtedy o świcie czternastego dnia ci, którzy mają władzę namaszczać króla, zebrali się i zwrócili się do Bharaty tymi słowami.
Verse 2
गतो दशरथस्स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः ।रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम् ॥२॥
Daśaratha, nasz najczcigodniejszy nauczyciel i pan, odszedł do nieba, po wygnaniu swego najstarszego syna Rāmy, wraz z potężnym Lakṣmaṇą.
Verse 3
त्वमद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः ।सङ्गत्या नापराध्नोति राज्यमेतदनायकम् ॥३॥
Bądź naszym królem dziś, o słynny księże; to królestwo, pozbawione władcy, nie wpadło jeszcze w chaos przez zgubne powiązania.
Verse 4
अभिषेचनिकं सर्वमिदमादाय राघव ।प्रतीक्षते त्वां स्वजनश्श्रेणयश्च नृपात्मज ॥४॥
O Raghavo, o księże, twoi bliscy oraz cechy rzemieślnicze przynieśli już wszystkie materiały do ceremonii namaszczenia i oczekują na ciebie.
Verse 5
राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं ध्रुवम् ।अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान्नरर्षभ ॥५॥
O Bharato, przyjmij to trwałe królestwo odziedziczone po przodkach, daj się namaścić, o najlepszy z ludzi, i chroń nas.
Verse 6
अभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम् ।भरतस्तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः ॥६॥
Bharata, niezłomny w swoich ślubach, przygotował wszystkie przedmioty do ceremonii namaszczenia i po obróceniu się wokół nich zgodnie z pomyślnym obrzędem, odpowiedział wtedy wszystkim tym ludziom.
Verse 7
ज्येष्ठस्य राजता नित्यमुचिता हि कुलस्य नः ।नैवं भवन्तो मां वक्तुमर्हन्ति कुशला जनाः ॥७॥
W naszym rodzie władza królewska zawsze słusznie przypada najstarszemu; ludzie tak zdolni jak wy nie powinni zwracać się do mnie w ten sposób.
Verse 8
रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः ।अहं त्वरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च ॥८॥
Rama, nasz najstarszy brat, zaprawdę stanie się władcą ziemi; co do mnie, będę przebywać w lesie przez czternaście lat.
Verse 9
युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला ।आनयिष्याम्यहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात् ॥९॥
Niech zostanie zgromadzona wielka, potężna czteroczłonowa armia; sprowadzę mojego najstarszego brata, Raghawę, z lasu.
Verse 10
अभिषेचनिकं चैव सर्वमेतदुपस्कृतम् ।पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर्वनं प्रति ॥१०॥
Wszystkie przedmioty do królewskiego namaszczenia zostały przygotowane; biorąc je przed siebie, wyruszę do lasu dla Ramy.
Verse 11
तत्रैवं तं नरव्याघ्रमभिषिच्य पुरस्कृतम् ।आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहमिवाध्वरात् ॥११॥
Tam, po namaszczeniu tego tygrysa wśród ludzi - Ramy - i stawiając go na czele, z pewnością przyprowadzę go z powrotem, jak święty ogień wydobyty z ofiary.
Verse 12
न सकामां करिष्यामि स्वामिमां मातृगन्धिनीम् ।वने वत्स्याम्यहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति ॥१२॥
Nie spełnię pragnienia tej kobiety, choć jest moja, która nosi jedynie imię matki. Będę przebywał w trudnodostępnym lesie; Rama będzie królem.
Verse 13
क्रियतां शिल्पिभिः पन्था स्समानि विषमाणि च ।रक्षिणश्चानुसम्यान्तु पथि दुर्गविचारकाः ॥१३॥
Niech rzemieślnicy przygotują drogę, wyrównując nierówności, a strażnicy biegli w ocenie trudnego terenu niech podążają za orszakiem wzdłuż trasy.
Verse 14
एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर्नृपात्मजम् ।प्रत्युवाच जनस्सर्व श्श्रीमद्वाक्यमनुत्तमम् ॥१४॥
Gdy książę tak przemawiał w imię Ramy, cały lud odpowiedział mu wzniosłymi i pomyślnymi słowami.
Verse 15
एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीरुपतिष्ठतात् ।यस्त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुमिच्छसि ॥१५॥
Niech Padma Śri, bogini pomyślności, będzie ci łaskawa, skoro tak mówisz, pragnąc przekazać ziemię, królestwo, najstarszemu synowi króla.
Verse 16
अनुत्तमं तद्वचनं नृपात्मजप्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च ।प्रहर्षजास्तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुरार्यानननेत्रसम्भवाः ॥१६॥
Usłyszawszy w swoim zasięgu te niezrównane słowa wypowiedziane przez księcia, łzy radości spływały ku niemu z oczu i twarzy szlachetnych ludzi.
Verse 17
ऊचुस्ते वचनमिदं निशम्य हृष्टा स्सामात्या स्सपरिषदो वियातशोकाः ।पन्थानं नरवर भक्तिमान् जनश्च व्यादिष्टस्तव वचनाच्च शिल्पिवर्गः ॥१७॥
Usłyszawszy twoje słowa, ministrowie i członkowie rady, uwolnieni od smutku, przemówili z radością: O najlepszy z ludzi, na twoje polecenie oddani obywatele oraz cechy rzemieślników zostały wezwane do przygotowania drogi.
Frequently Asked Questions
Bharata faces a legitimacy dilemma: accept a politically expedient coronation in a leaderless kingdom or uphold dynastic and moral law by insisting that the eldest, Rama, alone deserves kingship. He chooses refusal and commits to restoring Rama.
Authority is not merely positional but dharmic: Bharata’s renunciation, fidelity to tradition, and prioritization of rightful order show that moral restraint can be a higher form of sovereignty than immediate power.
The sarga emphasizes the forest as the exile-space to be traversed, and the cultural-ritual landmarks of kingship—abhiṣeka materials, processional precedence, and the sacrificial-fire simile (havyavāha from adhvara)—to frame Rama’s return as both political and sacred restoration.
Ask anything about Sarga 79 of the Valmiki Ramayana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.