Opening the text

भरतस्य राज्यत्यागः तथा रामानयनप्रतिज्ञा (Bharata Rejects Kingship and Vows to Bring Rama Back)
अयोध्याकाण्ड
பதினான்காம் நாளின் விடியற்காலையில், அரசனை அறிவித்து அபிஷேகம் நடத்த அதிகாரமுள்ளோர் கூடிவந்து, தசரதன் மறைவுக்குப் பின் தலைவரற்ற நாடு ஆபத்தெனவும், அபிஷேகப் பொருட்கள் அனைத்தும் தயார் எனவும் கூறி, பரதனை உடனே அரசாட்சியை ஏற்குமாறு வேண்டுகின்றனர். ஆனால் பரதன் உறுதியான விரதத்துடன் அபிஷேகத் திரவியங்களைப் பிரதட்சிணம் செய்து, குலநெறியை முன்வைத்து மறுக்கிறான்—அரசுரிமை மூத்தவன் ராமனுக்கே உரியது. அவன் பாத்திரமாற்றத்தை முன்வைக்கிறான்—தான் பதினான்கு ஆண்டுகள் வனவாசத்தைத் தாங்குவேன்; ராமனை அயோத்தியில் அரசனாக நிறுவுங்கள் என்று. பின்னர் நடைமுறை ஏற்பாடுகளை ஆணையிடுகிறான்: நால்வகை சேனையைத் திரட்டுதல், அபிஷேக உபகரணங்களை முன்னே எடுத்துச் செல்லுதல், கலைஞர்களால் பாதைகளை சமப்படுத்தி நேராக்குதல், கடின நிலப்பரப்பை மதிப்பிடத் திறமையான காவலர்களுடன் வழியை ஆய்வு செய்தல். சபையும் மக்களும் பரதனின் தர்மநிலையை கேட்டு மங்கள ஒலியெழுப்பி, உரிய வாரிசுக்கு அரசை அளிக்க விரும்பும் பரதனுக்கு லக்ஷ்மி நிலைத்திருப்பாளாக என்று ஆசீர்வதிக்கின்றனர். ஆனந்தக் கண்ணீர் பொழிகிறது; இந்தச் சர்க்கம் அரசியல் நியாயம், அபிஷேகத் தயார்நிலை, மற்றும் அரச நிர்வாகத் திறன் ஆகியவற்றை ஒரே அறநெறி அறிவிப்பாக இணைத்து—அதிகாரம் வாய்ப்பால் அல்ல, துறவாலும் தர்மநம்பிக்கையாலும் உறுதிப்படுகிறது என்று உரைக்கிறது।
Verse 1
ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ चतुर्दशे।समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यमब्रुवन्।।2.79.1।।
பதினான்காம் நாளின் விடியற்காலத்தில் அரசாபிஷேகத்தை நடத்தும் அதிகாரிகள் அனைவரும் கூடிவந்து பரதனிடம் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தனர்.
Verse 2
गतो दशरथस्स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः।रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम्।।2.79.2।।
எங்களுக்குப் பரமப் பூஜ்யமான குருவெனத் திகழ்ந்த தசரதன் ஸ்வர்க்கம் சென்றான்; மூத்தவன் ஸ்ரீராமனை வனவாசத்திற்கு அனுப்பி, மகாபலன் லக்ஷ்மணனையும் உடனே அனுப்பினான்।
Verse 3
त्वमद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः।सङ्गत्या नापराध्नोति राज्यमेतदनायकम्।।2.79.3।।
மிகப் புகழ்மிக்க அரசகுமாரனே! இன்று நீயே எங்கள் அரசனாகு; தலைவன் இன்றியும் இந்த நாடு இன்னும் தீய சங்கத்தால் சீர்கெடவில்லை।
Verse 4
अभिषेचनिकं सर्वमिदमादाय राघव।प्रतीक्षते त्वां स्वजनश्श्रेणयश्च नृपात्मज।।2.79.4।।
ராகவனே, அரசபுத்ரனே! அபிஷேகத்திற்கான அனைத்துப் பொருட்களையும் எடுத்துக்கொண்டு உன் சொந்த மக்கள் மற்றும் தொழிற்சங்கங்களும் உன்னை எதிர்நோக்கி நிற்கின்றனர்।
Verse 5
राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं ध्रुवम्।अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान्नरर्षभ।।2.79.5।।
பரதனே! தந்தை-தாத்தையரிடமிருந்து வந்த உறுதியான இந்த அரசை ஏற்றுக்கொள்; மனிதர்களில் சிறந்தவனே! உன்னை அபிஷேகம் செய்து எங்களைப் பாதுகாப்பாயாக।
Verse 6
अभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम्।भरतस्तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः।।2.79.6।।
விரதத்தில் உறுதியான பரதன் அபிஷேகப் பொருட்களையெல்லாம் வலம் வந்து, பின்னர் அங்கு கூடிய அனைவருக்கும் பதிலளித்தான்।
Verse 7
ज्येष्ठस्य राजता नित्यमुचिता हि कुलस्य नः।नैवं भवन्तो मां वक्तुमर्हन्ति कुशला जनाः।।2.79.7।।
எங்கள் குலப் பரம்பரையில் அரசாட்சி எப்போதும் மூத்தவருக்கே உரியது; உம்மைப் போன்ற திறமைமிக்கோர் என்னிடம் இவ்வாறு பேசுதல் உரியதன்று।
Verse 8
रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः।अहं त्वरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च।।2.79.8।।
எங்கள் மூத்த அண்ணன் ஸ்ரீராமர் நிச்சயமாக அரசனாவார். நான் மட்டும் வனத்தில் பதினான்கு ஆண்டுகள் வாசம் செய்வேன்.
Verse 9
युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला।आनयिष्याम्यहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात्।।2.79.9।।
மிகுந்த வலமுடைய நான்கு அங்கங்களைக் கொண்ட பெரும் சேனையைத் தயாராக்குங்கள். நான் என் மூத்த அண்ணன் ராகவனை வனத்திலிருந்து அழைத்து வருவேன்.
Verse 10
अभिषेचनिकं चैव सर्वमेतदुपस्कृतम्।पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर्वनं प्रति।।2.79.10।।
அபிஷேகத்திற்கான அனைத்துப் பொருட்களையும் தயார் செய்து முன்னே வைத்துக் கொண்டு, ராமனின் பொருட்டு நான் வனத்திற்குச் செல்வேன்.
Verse 11
तत्रैवं तं नरव्याघ्रमभिषिच्य पुरस्कृतम्।आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहमिवाध्वरात्।।2.79.11।
அங்கே அந்த நரப்புலியான ராமனை அபிஷேகம் செய்து முன்னணியில் நிறுத்தி, யாகத்திலிருந்து வெளிப்படும் புனித அக்னியைப் போல நிச்சயமாக ராமனை மீண்டும் அழைத்து வருவேன்.
Verse 12
न सकामां करिष्यामि स्वामिमां मातृगन्धिनीम्।वने वत्स्याम्यहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति।।2.79.12।।
‘தாய்’ என்ற பெயரின் மணம் மட்டுமே உடைய என் சொந்தவளான அவளின் ஆசையை நான் நிறைவேற்றமாட்டேன். நான் எட்டரிய வனத்தில் வாழ்வேன்; ராமனே அரசனாவான்.
Verse 13
क्रियतां शिल्पिभिः पन्था स्समानि विषमाणि च।रक्षिणश्चानुसम्यान्तु पथि दुर्गविचारकाः।।2.79.13।।
கலைஞர்கள் பாதையை அமைக்கட்டும்—சமமற்ற இடங்களைச் சமப்படுத்தட்டும்—மேலும் கடின நிலத்தை ஆராய்வதில் தேர்ந்த காவலர்கள் வழியெங்கும் உடன் செல்லட்டும்.
Verse 14
एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर्नृपात्मजम्।प्रत्युवाच जनस्सर्व श्श्रीमद्वाक्यमनुत्तमम्।।2.79.14।।
ராமனின் நலனுக்காக இவ்வாறு உரைத்த அந்த அரசகுமாரனை, எல்லா மக்களும் மங்களமும் சிறப்பும் நிறைந்த, ஒப்பற்ற சொற்களால் பதிலுரைத்தனர்।
Verse 15
एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीरुपतिष्ठतात्।यस्त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुमिच्छसि।।2.79.15।।
நீ இவ்வாறு உரைப்பதனால் பத்மா ஸ்ரீ (லக்ஷ்மி) உனக்கு அருள் புரிவாளாக; ஏனெனில் அரசனின் மூத்த மகனுக்கு இந்தப் பூமி (அரசாட்சி) அளிக்க விரும்புகிறாய்।
Verse 16
अनुत्तमं तद्वचनं नृपात्मजप्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च।प्रहर्षजास्तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुरार्यानननेत्रसम्भवाः।।2.79.16।।
அரசகுமாரன் உரைத்த ஒப்பற்ற சொற்களைச் செவியுற்றதும், உயர்ந்தோரின் முகமும் கண்களும் தோன்றிய ஆனந்தக் கண்ணீர் துளிகள் அவனை நோக்கி விழுந்தன।
Verse 17
ऊचुस्ते वचनमिदं निशम्य हृष्टा स्सामात्या स्सपरिषदो वियातशोकाः।पन्थानं नरवर भक्तिमान् जनश्च व्यादिष्टस्तव वचनाच्च शिल्पिवर्गः।।2.79.17।
உமது சொற்களைச் செவியுற்றதும், துயர்நீங்கிய அமைச்சர்களும் அவையினரும் மகிழ்ந்து கூறினர்— “மனிதர்களில் சிறந்தவரே! உமது ஆணையின்படி பக்தியுள்ள குடிமக்களும் கலைஞர் குழுக்களும் பாதையை அமைக்குமாறு நியமிக்கப்பட்டுள்ளனர்।”
Bharata faces a legitimacy dilemma: accept a politically expedient coronation in a leaderless kingdom or uphold dynastic and moral law by insisting that the eldest, Rama, alone deserves kingship. He chooses refusal and commits to restoring Rama.
Authority is not merely positional but dharmic: Bharata’s renunciation, fidelity to tradition, and prioritization of rightful order show that moral restraint can be a higher form of sovereignty than immediate power.
The sarga emphasizes the forest as the exile-space to be traversed, and the cultural-ritual landmarks of kingship—abhiṣeka materials, processional precedence, and the sacrificial-fire simile (havyavāha from adhvara)—to frame Rama’s return as both political and sacred restoration.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.