Sarga 79

Verse 1

ततः प्रभातसमये दिवसेऽथ चतुर्दशे।समेत्य राजकर्तारो भरतं वाक्यमब्रुवन्।।2.79.1।।

అనంతరం పద్నాలుగవ దినపు ప్రాతఃకాలంలో రాజాభిషేక కార్యాధికారులు సమవేతులై భరతునితో ఈ వాక్యములు పలికిరి।

Verse 2

गतो दशरथस्स्वर्गं यो नो गुरुतरो गुरुः।रामं प्रव्राज्य वै ज्येष्ठं लक्ष्मणं च महाबलम्।।2.79.2।।

మనకు అత్యంత పూజ్యుడైన గురుస్వరూపుడు దశరథుడు స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు; జ్యేష్ఠుడు శ్రీరాముణ్ణి వనవాసానికి పంపి, మహాబలుడైన లక్ష్మణుణ్ణి కూడా తోడుగా పంపాడు।

Verse 3

त्वमद्य भव नो राजा राजपुत्र महायशः।सङ्गत्या नापराध्नोति राज्यमेतदनायकम्।।2.79.3।।

హే మహాయశస్సు గల రాజకుమారా! నేడు నీవే మా రాజవు కావాలి; నాయకుడు లేని ఈ రాజ్యం ఇప్పటివరకు కుసంగతివల్ల దోషానికి లోనుకాలేదు।

Verse 4

अभिषेचनिकं सर्वमिदमादाय राघव।प्रतीक्षते त्वां स्वजनश्श्रेणयश्च नृपात्मज।।2.79.4।।

హే రాఘవా, హే నృపాత్మజా! అభిషేకానికి కావలసిన సమస్త సామగ్రిని తీసుకొని నీ స్వజనులు, శ్రేణులు కూడా నిన్ను ఎదురుచూస్తున్నారు।

Verse 5

राज्यं गृहाण भरत पितृपैतामहं ध्रुवम्।अभिषेचय चात्मानं पाहि चास्मान्नरर्षभ।।2.79.5।।

హే భరతా! పితృపైతామహమైన ఈ ధృఢ రాజ్యాన్ని స్వీకరించు; హే నరర్షభా! నిన్ను నీవు అభిషేకించుకొని మమ్మల్ని రక్షించు।

Verse 6

अभिषेचनिकं भाण्डं कृत्वा सर्वं प्रदक्षिणम्।भरतस्तं जनं सर्वं प्रत्युवाच धृतव्रतः।।2.79.6।।

ధృతవ్రతుడైన భరతుడు అభిషేక సామగ్రి పాత్రాదులను సమస్తంగా ప్రదక్షిణ చేసి, ఆ ప్రజలందరితో ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు।

Verse 7

ज्येष्ठस्य राजता नित्यमुचिता हि कुलस्य नः।नैवं भवन्तो मां वक्तुमर्हन्ति कुशला जनाः।।2.79.7।।

మా వంశపరంపరలో రాజ్యం నిత్యము జ్యేష్ఠునికే యోగ్యము; మీ వంటి కుశలులైన జనులు నాతో ఈ విధంగా పలకరాదు।

Verse 8

रामः पूर्वो हि नो भ्राता भविष्यति महीपतिः।अहं त्वरण्ये वत्स्यामि वर्षाणि नव पञ्च च।।2.79.8।।

మన జ్యేష్ఠ భ్రాత శ్రీరాముడు నిశ్చయంగా రాజు అవుతాడు. నేను మాత్రం అరణ్యంలో పద్నాలుగు సంవత్సరాలు నివసిస్తాను.

Verse 9

युज्यतां महती सेना चतुरङ्गमहाबला।आनयिष्याम्यहं ज्येष्ठं भ्रातरं राघवं वनात्।।2.79.9।।

మహాబలమైన చతురంగ సేనను సిద్ధం చేయండి. నేను నా జ్యేష్ఠ భ్రాత రాఘవుడిని వనమునుండి తీసుకొని వస్తాను.

Verse 10

अभिषेचनिकं चैव सर्वमेतदुपस्कृतम्।पुरस्कृत्य गमिष्यामि रामहेतोर्वनं प्रति।।2.79.10।।

అభిషేకానికి సంబంధించిన సమస్త సామగ్రిని సిద్ధం చేసి ముందుంచి, రాముని హేతువుగా నేను వనమునకు వెళ్లుదును।

Verse 11

तत्रैवं तं नरव्याघ्रमभिषिच्य पुरस्कृतम्।आनेष्यामि तु वै रामं हव्यवाहमिवाध्वरात्।।2.79.11।

అక్కడ ఆ నరవ్యాఘ్రమైన రామునకు అభిషేకము చేసి ఆయనను ముందుంచి, యజ్ఞమునుండి ఆహుతమైన హవ్యవాహునివలె రాముని నిశ్చయంగా తిరిగి తీసికొనివచ్చెదను।

Verse 12

न सकामां करिष्यामि स्वामिमां मातृगन्धिनीम्।वने वत्स्याम्यहं दुर्गे रामो राजा भविष्यति।।2.79.12।।

‘మాత’ అనే పేరుగంధమాత్రముగల నా స్వామినీ అయిన ఆమె కోరికను నేను నెరవేర్చను। నేను దుర్గమమైన వనములో నివసించెదను; రాముడే రాజు అవుతాడు।

Verse 13

क्रियतां शिल्पिभिः पन्था स्समानि विषमाणि च।रक्षिणश्चानुसम्यान्तु पथि दुर्गविचारकाः।।2.79.13।।

శిల్పులు మార్గమును సిద్ధం చేయుదురు—విషమ భాగములను సమం చేయుదురు—మరియు దుర్గమభూమి పరిశీలనలో నిపుణులైన రక్షకులు మార్గమున వెంట వచ్చెదరు।

Verse 14

एवं सम्भाषमाणं तं रामहेतोर्नृपात्मजम्।प्रत्युवाच जनस्सर्व श्श्रीमद्वाक्यमनुत्तमम्।।2.79.14।।

రాముని హితార్థముగా ఈ విధంగా పలుకుచున్న ఆ రాజకుమారునికి సమస్త ప్రజలు శ్రీమంతమైన, అనుత్తమమైన వాక్యములతో ప్రత్యుత్తరమిచ్చిరి।

Verse 15

एवं ते भाषमाणस्य पद्मा श्रीरुपतिष्ठतात्।यस्त्वं ज्येष्ठे नृपसुते पृथिवीं दातुमिच्छसि।।2.79.15।।

నీవు ఈ విధంగా పలుకుచున్నందున పద్మాశ్రీ (లక్ష్మీ) నీకు అనుగ్రహించుగాక; ఎందుకంటే నీవు రాజుని జ్యేష్ఠపుత్రునికి ఈ భూమి (రాజ్యం) అప్పగించదలచితివి।

Verse 16

अनुत्तमं तद्वचनं नृपात्मजप्रभाषितं संश्रवणे निशम्य च।प्रहर्षजास्तं प्रति बाष्पबिन्दवो निपेतुरार्यानननेत्रसम्भवाः।।2.79.16।।

ఆ రాజకుమారుడు పలికిన ఆ అనుత్తమ వచనమును చెవులారా విని, ఆర్యుల ముఖనేత్రాల నుండి హర్షజన్యమైన కన్నీటి బిందువులు అతనివైపు జారిపడ్డవి।

Verse 17

ऊचुस्ते वचनमिदं निशम्य हृष्टा स्सामात्या स्सपरिषदो वियातशोकाः।पन्थानं नरवर भक्तिमान् जनश्च व्यादिष्टस्तव वचनाच्च शिल्पिवर्गः।।2.79.17।

నీ వచనమును విని శోకరహితులైన మంత్రులు, పరిషత్తుతో కూడినవారు హర్షించి ఇలా పలికిరి— “హే నరశ్రేష్ఠా! నీ ఆజ్ఞచేత భక్తిమంతులైన ప్రజలును, శిల్పివర్గమును మార్గము సిద్ధపరచుటకు నియమించితిమి।”