Sarga 60

Verse 1

ततो भूतोपसृष्टेव वेपमाना पुनः पुनः ।धरण्यां गतसत्त्वेव कौसल्या सूतमब्रवीत् ॥१॥

Wtedy Kausalja, drżąca wciąż i wciąż, jakby opętana przez ducha, i jakby pozbawiona zmysłów na ziemi, przemówiła do woźnicy (Sumantry).

Verse 2

नय मां यत्र काकुत्स्थस्सीता यत्र च लक्ष्मणः ।तान्विना क्षणमप्यत्र जीवितुं नोत्सहेह्यहम् ॥२॥

Zabierz mnie tam, gdzie przebywa Rāma z rodu Kakutsthów, gdzie jest Sītā i gdzie jest Lakṣmaṇa. Bez nich nie pragnę żyć tu nawet przez jedną chwilę.

Verse 3

निवर्तय रथं शीघ्रं दण्डकान्नय मामपि ।अथ तान्नानुगच्छामि गमिष्यामि यमक्षयम् ॥३॥

Zawróć rydwan natychmiast i zabierz mnie również do lasu Dandaka. Jeśli nie będę podążać za nimi, to odejdę do siedziby Yamy, śmierci.

Verse 4

बाष्पवेगोपहतया स वाचा सज्जमानया ।इदमाश्वासयन्देवीं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥४॥

Wówczas woźnica, ze złożonymi dłońmi, przemówił, by pocieszyć królową; jego słowa się łamały, dławione przez napływ łez.

Verse 5

त्यज शोकं च मोहं च सम्भ्रमं दुःखजं तथा ।व्यवधूय च सन्तापं वने वत्स्यति राघवः ॥५॥

Porzuć żal, ułudę i zamęt zrodzony z cierpienia; odrzuć swą trwogę. Raghava będzie przebywać w lesie, odsuwając od siebie trudy.

Verse 6

लक्ष्मणश्चापि रामस्य पादौ परिचरन्वने ।आराधयति धर्मज्ञः परलोकं जितेन्द्रियः ॥६॥

A także Lakṣmaṇa, panujący nad zmysłami i znający dharmę, służy u stóp Rāmy w lesie, tym samym zyskując zasługę duchową dla świata zaświatów.

Verse 7

विजनेऽपि वने सीता वासं प्राप्य गृहेष्विव ।विस्रम्भं लभतेऽभीता रामे सन्न्यस्तमानसा ॥७॥

Nawet w opuszczonym lesie Sita, znajdując tam mieszkanie jak w własnym domu, czuje się bezpieczna i nieustraszona, gdyż jej umysł spoczywa całkowicie na Ramie.

Verse 8

नास्या दैन्यं कृतं किञ्चित्सुसूक्ष्ममपि लक्ष्यते ।उचितेव प्रवासानां वैदेही प्रतिभाति मा ॥८॥

W niej nie dostrzegam nawet najsubtelniejszego śladu przygnębienia; Vaidehī jawi mi się tak, jakby była już przyzwyczajona do życia z dala od domu.

Verse 9

नगरोपवनं गत्वा यथा स्मरमते पुरा ।तथैव रमते सीता निर्जनेषु वनेष्वपि ॥९॥

Tak jak niegdyś rozkoszowała się w miejskich ogrodach rozkoszy, tak samo Sītā teraz znajduje radość nawet w tych samotnych lasach.

Verse 10

बालेव रमते सीताऽबालचन्द्रनिभानना ।रामा रामे ह्यधीनात्मा विजनेऽपि वने सती ॥१०॥

Sita, urocza, o twarzy podobnej do młodego księżyca, trzyma całe swoje serce zależne od Ramy; i choć przebywa w samotnym lesie, raduje się nim jak dziecko, zawsze cnotliwa.

Verse 11

तद्गतं हृदयं ह्यस्यास्तदधीनं च जीवितम् ।अयोध्यापि भवेऽत्तस्या रामहीना तदा वनम् ॥११॥

Jej serce jest skierowane ku niemu, a samo jej życie zależy od niego; jeśli byłaby bez Ramy, nawet Ajodhja stałaby się dla niej wówczas lasem.

Verses 12-13

परिपृच्छति वैदेही ग्रामांश्च नगराणि च ।गतिं दृष्ट्वा नदीनां च पादपान्विविधानपि ॥१२॥रामं हि लक्ष्मणं वापि पृष्ट्वा जानाति जानकी ।अयोध्या क्रोशमात्रे तु विहारमिव संश्रिता ॥१३॥

Vaidehi, widząc wsie i miasta, biegi rzek oraz drzewa wielu rodzajów, wciąż pyta o nie; po zapytaniu Ramy lub Lakszmany, Dżanaki poznaje je, przebywając jakby w ogrodzie rozkoszy zaledwie kros od Ajodhji.

Verse 14

इदमेव स्मराम्यस्यास्सहसैवोपजल्पितम् ।कैकेयी संश्रितं वाक्यं नेदानीं प्रतिभाति मा ॥१४॥

Pamiętam tylko tyle, że ona nagle wypowiedziała pewne słowa dotyczące Kaikeyī; jednakże jakie one były, nie przychodzi mi teraz na myśl.

Verse 15

ध्वंसयित्वा तु तद्वाक्यं प्रमादात्पर्युपत्स्थितम् ।ह्लादनं वचनं सूतो देव्या मधुरमब्रवीत् ॥१५॥

Lecz odłożywszy tamte słowa, które wymknęły się przez nieostrożność, woźnica przemówił do królowej łagodną, słodką mową, mającą przynieść jej ukojenie.

Verse 16

अध्वना वातवेगेन सम्भ्रमेणाऽऽतपेन च ।न विगच्छति वैदेह्याश्चन्द्रांशु सदृशी प्रभा ॥१६॥

Blask Vaidehī, podobny do promieni księżyca, nie słabnie, ani od trudy drogi, ani od pędu wiatru, ani od pośpiechu podróży, ani nawet od skwaru słońca.

Verse 17

सदृशं शतपत्रस्य पूर्णचन्द्रोपमप्रभम् ।वदनं तद्वदान्याया वैदेह्या न विकम्पते ॥१७॥

Twarz Vaidehī, tej pełnej łaski pani, lśni jak pełnia księżyca i przypomina stulistny lotos; nie drży ani nie więdnie.

Verse 18

अलक्तरसरक्ताभावलक्तरसवर्जितौ ।अद्यापि चरणौ तस्याः पद्मकोशसमप्रभौ ॥१८॥

Choć już nie barwione czerwoną lakką, jej stopy wciąż zdają się zaczerwienione, lśniące blaskiem pąków lotosu.

Verse 19

नूपुरोद्घुष्टहेलेव खेलं गच्छति भामिनी ।इदानीमपि वैदेही तद्रागान्नयस्त भूषणा ॥१९॥

Nawet teraz Vaidehī, porzuciwszy swoje ozdoby z miłości do niego, kroczy z łagodną gracją, jakby w zabawie, podczas gdy jej bransoletki na kostkach cicho obwieszczają każdy krok.

Verse 20

गजं वा वीक्ष्य सिंहं वा व्याघ्रं वा वनमाश्रिता ।नाऽहारयति सन्त्रासं बाहू रामस्य संश्रिता ॥२०॥

Przebywając w lesie, nawet na widok słonia, lwa czy tygrysa, nie czuje ona lęku, gdyż znalazła schronienie w ramionach Rāmy.

Verse 21

न शोच्यास्ते न चात्मनश्शोच्यो नापि जनाधिपः ।इदं हि चरितं लोके प्रतिष्ठास्यति शाश्वतम् ॥२१॥

Oni nie zasługują na litość, ani ty nie zasługujesz na litość, ani nawet król; to bowiem postępowanie na zawsze zapisze się w świecie jako wieczyste.

Verse 22

विधूय शोकं परिहृष्टमानसा महर्षियाते पथि सुव्यवत्स्थिताः ।वनेरता वन्यफलाशनाः पितुश्शुभां प्रतिज्ञां परिपालयन्ति ते ॥२२॥

Odrzuciwszy smutek, z sercami pełnymi radości, mocno stąpając po ścieżce wyznaczonej przez wielkich mędrców, radując się lasem i żywiąc leśnymi owocami, wypełniają oni szlachetną przysięgę swego ojca.

Verse 23

तथापि सूतेन सुयुक्तवादिना निवार्यमाणा सुतशोककर्शिता ।न चैव देवी विरराम कूजितात्प्रियेति पुत्रेति च राघवेति च ॥२३॥

Jednakże, choć powstrzymywana przez woźnicę, który mówił słowa odpowiednie, królowa, przytłoczona żalem z powodu syna, nie przestawała wołać: Ukochany! Synu! O Rāghava!