
Sukta 2.33
Gṛtsamada
Triṣṭubh (standard for RV 2.33)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ, ସାବଧାନ ଭାବେ ସମତୁଳିତ ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ସେ ଏକାଧାରେ ଭୟଜନକ ଓ ଉପକାରୀ; ତାଙ୍କ କୃପା ଚାହାଯାଏ, କ୍ରୋଧ ନୁହେଁ। ଗୃତ୍ସମଦ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦର୍ଶନ’ରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି, ସନ୍ତାନ ଓ ଅହିତରୁ ସୁରକ୍ଷା ମାଗନ୍ତି, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ରକାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଭୟଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
Mantra 1
आ ते पितर्मरुतां सुम्नमेतु मा नः सूर्यस्य संदृशो युयोथाः । अभि नो वीरो अर्वति क्षमेत प्र जायेमहि रुद्र प्रजाभिः ॥
ହେ ମରୁତମାନଙ୍କ ପିତା, ତୁମ ସୁମ୍ନ (କୃପା) ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ସନ୍ଦୃଶଃ (ଦର୍ଶନ) ଠାରୁ ଆମକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦିଅନି। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବୀରବଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ; ହେ ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଜାଭିଃ (ସନ୍ତତିସହ) ଆମେ ଆଗକୁ ଜନ୍ମ ନେବା—ଆମର ସତ୍ୟ ବିକାଶ ହେଉ।
Mantra 2
त्वादत्तेभी रुद्र शंतमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः । व्यस्मद्द्वेषो वितरं व्यंहो व्यमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ॥
ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମ ନିଜ ଦାନରୂପ ଅତି ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଭେଷଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶତ ହିମ (ବର୍ଷ) ଜୀବିତ ରହୁ। ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦିଅ; କ୍ଲେଶକୁ ଅପସାରଣ କର; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ସରିସୃପ-ସଦୃଶ ବ୍ୟାଧିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ତରିତ କର।
Mantra 3
श्रेष्ठो जातस्य रुद्र श्रियासि तवस्तमस्तवसां वज्रबाहो । पर्षि णः पारमंहसः स्वस्ति विश्वा अभीती रपसो युयोधि ॥
ହେ ରୁଦ୍ର, ଜାତ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରୀ (ତେଜ)ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ହେ ବଜ୍ରବାହୋ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅତିବଳବାନ। ଆମକୁ ଅଂହସ (ସଙ୍କୋଚ/ପାପ-କ୍ଲେଶ)ର ପାର ତଟକୁ ପାର କରାଅ; ସ୍ୱସ୍ତି ଦିଅ; ଏବଂ ହିଂସ୍ର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କର।
Mantra 4
मा त्वा रुद्र चुक्रुधामा नमोभिर्मा दुःष्टुती वृषभ मा सहूती । उन्नो वीराँ अर्पय भेषजेभिर्भिषक्तमं त्वा भिषजां शृणोमि ॥
ହେ ରୁଦ୍ର, ନମସ୍କାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଆମେ ତୁମକୁ କ୍ରୋଧିତ ନ କରୁ; ହେ ବୃଷଭ, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା ଭୁଲ ଡାକରେ ତୁମେ ଉତ୍ତେଜିତ ନ ହେଅ। ତୁମ ଭେଷଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମର ବୀର-ଶକ୍ତିକୁ ଉନ୍ନତ କର; ଭିଷଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭିଷକ ତୁମକୁ ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ ଏବଂ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛୁ।
Mantra 5
हवीमभिर्हवते यो हविर्भिरव स्तोमेभी रुद्रं दिषीय । ऋदूदरः सुहवो मा नो अस्यै बभ्रुः सुशिप्रो रीरधन्मनायै ॥
ଯେ ହବିଷ୍ୟଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯେ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସେବେ—ସେ ଦୃଢ଼ୋଦର, ସୁହବ (ସହଜେ ଆହ୍ୱାନ୍ୟ) ରୁଦ୍ର ଏହି ବିଷୟରେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁନ୍ତୁ। ଭଭ୍ରୁ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ), ସୁଶିପ୍ର (ସୁନ୍ଦର ଓଠଯୁକ୍ତ) ଆମ ମନ ଓ ସଙ୍କଳ୍ପ ପ୍ରତି ମୃଦୁ ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 6
उन्मा ममन्द वृषभो मरुत्वान्त्वक्षीयसा वयसा नाधमानम् । घृणीव च्छायामरपा अशीया विवासेयं रुद्रस्य सुम्नम् ॥
ମରୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ବୃଷଭ-ଶକ୍ତି ରୁଦ୍ର ମୋତେ—ପ୍ରୟାସୀ ମୋତେ—ଅଧିକ ପ୍ରବଳ ପ୍ରାଣବଳରେ ଉନ୍ନତ କରି ଆନନ୍ଦିତ କରୁନ୍ତୁ। ରକ୍ଷାର ଉଷ୍ମତା ପରି ତାଙ୍କର ଅଜେୟ ଛାୟାକୁ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ; ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଉପାସନାଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୁମ୍ନ (କୃପାମୟ ଅନୁଗ୍ରହ) ମୁଁ ଲାଭ କରୁ।
Mantra 7
क्व स्य ते रुद्र मृळयाकुर्हस्तो यो अस्ति भेषजो जलाषः । अपभर्ता रपसो दैव्यस्याभी नु मा वृषभ चक्षमीथाः ॥
ହେ ରୁଦ୍ର, କରୁଣା କରିବାକୁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ତୁମ ସେଇ ହାତ କେଉଁଠି—ଯେ ହାତ ଭେଷଜ (ଔଷଧ) ଅଟେ, ଜଲାଷ (ଶୀତଳ, ତାଜାକର ବାମ) ଆଣେ? ହେ ବୃଷଭ, ଦୈବ୍ୟ ରପସ (ଆକ୍ରମଣ, ଦାହକ ଚାପ) ଅପହରଣକାରୀ, ଏବେ ମୋତେ ରକ୍ଷାକାରୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତୁ।
Mantra 8
प्र बभ्रवे वृषभाय श्वितीचे महो महीं सुष्टुतिमीरयामि । नमस्या कल्मलीकिनं नमोभिर्गृणीमसि त्वेषं रुद्रस्य नाम ॥
ଭୂରାବର୍ଣ୍ଣ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବୃଷଭଙ୍କୁ ମୁଁ ମହାନ ଓ ମହିମାମୟ, ସୁସ୍ତୁତିରୂପ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୋତ୍ର ପ୍ରେରଣ କରୁଛି। ନମସ୍କାର ସହିତ ଅନ୍ତର୍ମଳିନତା ନିବାରକଙ୍କୁ ଆମେ ନମୁଛୁ; ଏବଂ ଭକ୍ତିଭରା ନମୋବାକ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉଗ୍ର ନାମକୁ ଗାନ କରୁଛୁ।
Mantra 9
स्थिरेभिरङ्गैः पुरुरूप उग्रो बभ्रुः शुक्रेभिः पिपिशे हिरण्यैः । ईशानादस्य भुवनस्य भूरेर्न वा उ योषद्रुद्रादसुर्यम् ॥
ସ୍ଥିର ଅଙ୍ଗସହିତ, ବହୁରୂପୀ ଓ ଉଗ୍ର—ସେ ଭୂରାବର୍ଣ୍ଣ ଦେବ ଦୀପ୍ତିମାନ ହିରଣ୍ୟରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ଏହି ବିଶାଳ ଭୁବନର ଈଶାନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅଧିପତ୍ୟଶକ୍ତିକୁ କେହି ରୋକିପାରେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଆସୁର୍ୟ ଶକ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ କୌଣସି ଅନ୍ଧକାର ଟିକି ରହେ ନାହିଁ।
Mantra 10
अर्हन्बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन्निष्कं यजतं विश्वरूपम् । अर्हन्निदं दयसे विश्वमभ्वं न वा ओजीयो रुद्र त्वदस्ति ॥
ଅର୍ହନ୍, ତୁମେ ବାଣ ଓ ଧନୁଷ ଧାରଣ କର; ଅର୍ହନ୍, ତୁମେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଦୀପ୍ତ ନିଷ୍କକୁ ଧାରଣ କର। ଅର୍ହନ୍, ତୁମେ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶାଳ ଭବକୁ ଦୟା ଦେଖାଅ; ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ କେହି ନାହିଁ।
Mantra 11
स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम् । मृळा जरित्रे रुद्र स्तवानोऽन्यं ते अस्मन्नि वपन्तु सेनाः ॥
ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତରେ ଆସୀନ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯୁବା, ବନ୍ୟ ମୃଗ ପରି ଭୀଷଣ, ପ୍ରହାରକ ଉଗ୍ର ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କର। ହେ ରୁଦ୍ର, ସ୍ତୁତି ପାଇ ଜରିତ୍ର (ସ୍ତୋତ୍ରକାର) ପ୍ରତି କୃପା କର; ତୁମ ଆକ୍ରମଣ ଓ ବୈରର ସେନାମାନେ ଆମ ଉପରେ ନୁହେଁ—ଅନ୍ୟତ୍ର ହିଁ ପଡ଼ୁନ୍ତୁ।
Mantra 12
कुमारश्चित्पितरं वन्दमानं प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् । भूरेर्दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ॥
କୁମାର ମଧ୍ୟ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ପିତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ; ସେପରି ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଭୂରିର ଦାତା, ସତ୍ପତି (ସତ୍ୟର ସ୍ୱାମୀ) ଭାବେ ତୁମକୁ ମୁଁ ଗାଉଛି; ହେ ସ୍ତୁତ, ଆମକୁ ଭେଷଜ—ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତି—ଦିଅ।
Mantra 13
या वो भेषजा मरुतः शुचीनि या शंतमा वृषणो या मयोभु । यानि मनुरवृणीता पिता नस्ता शं च योश्च रुद्रस्य वश्मि ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ଭେଷଜ—ଶୁଚି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତିଦାୟକ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ—ସେଗୁଡ଼ିକ; ଯାହାକୁ ଆମ ପିତା ମନୁ ବାଛିଥିଲେ। ସେଇ ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣର ବରଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିକଟେ ଯାଚୁଛି।
Mantra 14
परि णो हेती रुद्रस्य वृज्याः परि त्वेषस्य दुर्मतिर्मही गात् । अव स्थिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृळ ॥
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହେତି (ଶସ୍ତ୍ର) ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଫେରିଯାଉ; ତ୍ୱେଷ (ତୀବ୍ର) ଦେବଙ୍କ ମହା ଦୁର୍ମତି ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଉ। ହେ ମୀଢ୍ୱସ୍ତ (ଉଦାର ଦାତା) ରୁଦ୍ର, ମଘବଦ୍ଭ୍ୟଃ (ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କ) ପାଇଁ ସ୍ଥିର ରକ୍ଷା ପ୍ରସାର କର; ଆମ ତୋକ (ଶିଶୁ) ଓ ତନୟ (ସନ୍ତାନ) ପାଇଁ—ଅନ୍ତଃକର୍ମର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ପାଇଁ—ମୃଳ (କୃପା କର)।
Mantra 15
एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि । हवनश्रुन्नो रुद्रेह बोधि बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ହେ ବଭ୍ରୁ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ବୃଷଭ, ଚେକିତାନ (ଜାଗୃତ-ଜ୍ଞାନୀ), ହେ ଦେବ, ଆମ ପ୍ରତି ଏମିତି ହେଉ—ନ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେବ, ନ ଆଘାତ କରିବ। ହବନଶ୍ରୁତ୍ (ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣୁଥିବା) ହେ ରୁଦ୍ର, ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ବୋଧି (ଜାଗ୍ରତ ହେଉ); ସୁବୀରାଃ (ବୀରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ) ଆମେ ବିଦଥ (ସଭା)ରେ ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ ତତ୍ତ୍ୱ) କଥା କହିବାକୁ ପାରୁ।
A petition to the Father of the Maruts for grace, asking not to be driven away from the Sun’s vision and for thriving heroic force and progeny.
Praise intensifies: Rudra is named as tawny, bull-like, brilliant, and mighty; salutations multiply as the hymn seeks to turn fierce power into protective, purifying favor.
The hymn openly proclaims Rudra’s “fierce Name” while simultaneously bowing to him as the remover of inner defilement—uniting dread and devotion in a single act of surrender.
A final plea: may Rudra not be angered nor strike; may he hear the call, awaken here, and grant the community vast speech and heroic strength in the assembly.
mā naḥ sūryasya saṃdṛśo yuyothāḥ
tveṣaṃ rudrasya nāma
na hṛṇīṣe na haṃsi
It asks for Rudra’s grace and protection—health, strength, progeny, and safety—while requesting that his fierce power not turn into harm.
The “Sun’s vision” points to life, order (ṛta), clarity, and well-being. The prayer asks to remain in that life-giving, truthful sphere and not fall into darkness, illness, or misfortune.
No. The hymn openly acknowledges his fierceness, but it also praises him as a purifier and healer who becomes beneficent when approached with sincere praise and salutations.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.