
Sukta 2.33
Gṛtsamada
Rudra
Triṣṭubh (standard for RV 2.33)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਆਦਰ-ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਵਾਨ ਹੈ—ਜੋ ਇਕ ਪਾਸੇ ਭੈ-ਜਨਕ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਪਕਾਰਕ—ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ “ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ” ਤੋਂ ਵੰਞਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
आ ते पितर्मरुतां सुम्नमेतु मा नः सूर्यस्य संदृशो युयोथाः । अभि नो वीरो अर्वति क्षमेत प्र जायेमहि रुद्र प्रजाभिः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤੇਰਾ ਸੁਮ੍ਨ (ਕਿਰਪਾ) ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਦ੍ਰਿਸ਼ੋ (ਦਰਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਵੀਰ-ਬਲ ਫਲੇ-ਫੂਲੇ; ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਜਾਭਿਃ (ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ) ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਜਨਮੀਏ—ਸਾਡੀ ਸੱਚੀ ਵਧੋਤਰੀ ਹੋਵੇ।
Mantra 2
त्वादत्तेभी रुद्र शंतमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः । व्यस्मद्द्वेषो वितरं व्यंहो व्यमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭੇਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੌ ਹਿਮ (ਵਰ੍ਹੇ) ਜੀਵਾਂ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾਲ ਦੇ; ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ; ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਂਗਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛਿੱਤਰ ਦੇ।
Mantra 3
श्रेष्ठो जातस्य रुद्र श्रियासि तवस्तमस्तवसां वज्रबाहो । पर्षि णः पारमंहसः स्वस्ति विश्वा अभीती रपसो युयोधि ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਨਮੇ ਹੋਇਆਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੀ (ਤੇਜ) ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਹੇ ਵਜ੍ਰਬਾਹੋ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਹੈਂ। ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਸੰਕੋਚ/ਪਾਪ-ਕਲੇਸ਼) ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਪਾਰ ਲੰਘਾ; ਸਵਸਤੀ ਬਖ਼ਸ਼; ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 4
मा त्वा रुद्र चुक्रुधामा नमोभिर्मा दुःष्टुती वृषभ मा सहूती । उन्नो वीराँ अर्पय भेषजेभिर्भिषक्तमं त्वा भिषजां शृणोमि ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਮੰਦੀ ਸ্তুਤੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗਲਤ ਪੁਕਾਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇਂ। ਆਪਣੇ ਭੇਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੀਰ-ਬਲ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ; ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਿਸ਼ਕ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
हवीमभिर्हवते यो हविर्भिरव स्तोमेभी रुद्रं दिषीय । ऋदूदरः सुहवो मा नो अस्यै बभ्रुः सुशिप्रो रीरधन्मनायै ॥
ਜੋ ਹਵੀਆਂ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਉਦਰ, ਸੁਹਵ (ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਯੋਗ) ਰੁਦ੍ਰ ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਭਭ੍ਰੁ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ), ਸੁਸ਼ਿਪ੍ਰ (ਸੁੰਦਰ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲਾ) ਸਾਡੇ ਮਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਵੱਲ ਨਰਮ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।
Mantra 6
उन्मा ममन्द वृषभो मरुत्वान्त्वक्षीयसा वयसा नाधमानम् । घृणीव च्छायामरपा अशीया विवासेयं रुद्रस्य सुम्नम् ॥
ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਦ੍ਰ ਮੈਨੂੰ—ਜੋ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਹੋਰ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਅਜੇਯ ਛਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ; ਅਤੇ ਯੋਗ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾਮਈ ਅਨੁਗ੍ਰਹ) ਮੈਂ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂ।
Mantra 7
क्व स्य ते रुद्र मृळयाकुर्हस्तो यो अस्ति भेषजो जलाषः । अपभर्ता रपसो दैव्यस्याभी नु मा वृषभ चक्षमीथाः ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਹੱਥ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜੋ ਦਇਆ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ—ਜੋ ਭੇਸ਼ਜ (ਔਖਧੀ) ਹੈ, ਜਲਾਸ਼ (ਠੰਢਕ ਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਾਮ) ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਦੈਵੀ ਰਪਸ (ਆਕਰਮਣ, ਸੜਾਉਂਦਾ ਦਬਾਅ) ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖ।
Mantra 8
प्र बभ्रवे वृषभाय श्वितीचे महो महीं सुष्टुतिमीरयामि । नमस्या कल्मलीकिनं नमोभिर्गृणीमसि त्वेषं रुद्रस्य नाम ॥
ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾਵਾਨ, ਸੁਸਤੁਤੀ-ਰੂਪ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸਿਫ਼ਤ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ। ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਦੇ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਭਕਤੀ-ਭਰੇ ਨਮੋਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਤੀਖੇ ਨਾਮ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 9
स्थिरेभिरङ्गैः पुरुरूप उग्रो बभ्रुः शुक्रेभिः पिपिशे हिरण्यैः । ईशानादस्य भुवनस्य भूरेर्न वा उ योषद्रुद्रादसुर्यम् ॥
ਥਿਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਤੇ ਉਗ੍ਰ—ਉਹ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਵਨ ਦਾ ਈਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮ ਸ਼ਕਤੀ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਆਸੁਰ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਹਨੇਰਾ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
Mantra 10
अर्हन्बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन्निष्कं यजतं विश्वरूपम् । अर्हन्निदं दयसे विश्वमभ्वं न वा ओजीयो रुद्र त्वदस्ति ॥
ਅਰ੍ਹਨ, ਤੂੰ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਅਰ੍ਹਨ, ਤੂੰ ਯਜ੍ਯੋਗ੍ਯ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦਿਪਤ ਨਿਸ਼ਕ ਨੂੰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈਂ। ਅਰ੍ਹਨ, ਤੂੰ ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਵ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਬਲਵਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
Mantra 11
स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम् । मृळा जरित्रे रुद्र स्तवानोऽन्यं ते अस्मन्नि वपन्तु सेनाः ॥
ਗਹਿਰੇ ਗਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜਵਾਨ, ਜੰਗਲੀ ਮ੍ਰਿਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਗ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਸਤੁਤ ਕਰ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਜਰਿਤ੍ਰ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ; ਤੇਰੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ—ਹੋਰ ਥਾਂ ਹੀ ਪੈ ਜਾਣ।
Mantra 12
कुमारश्चित्पितरं वन्दमानं प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् । भूरेर्दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ॥
ਜਿਵੇਂ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੰਦਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸਤਪਤੀ (ਸੱਚ ਦੇ ਸੁਆਮੀ) ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਤੁਤ, ਸਾਨੂੰ ਭੇਸ਼ਜ—ਚੰਗਿਆਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਬਖ਼ਸ਼।
Mantra 13
या वो भेषजा मरुतः शुचीनि या शंतमा वृषणो या मयोभु । यानि मनुरवृणीता पिता नस्ता शं च योश्च रुद्रस्य वश्मि ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਸ਼ਜ—ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਿ-ਦਾਇਕ, ਆਨੰਦ-ਦਾਇਕ—ਉਹ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਮਨੂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਵਰ ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 14
परि णो हेती रुद्रस्य वृज्याः परि त्वेषस्य दुर्मतिर्मही गात् । अव स्थिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृळ ॥
ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਹੇਤੀ (ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੋੜ ਦੇ; ਤੀਖੇ (ਤ੍ਵੇਸ਼) ਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੁੁਰਮਤਿ ਵੀ ਦੂਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਮੀਢ੍ਵਸਤ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ) ਰੁਦ੍ਰ, ਮਘਵਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ (ਦਾਨਸ਼ੀਲਾਂ) ਲਈ ਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਫੈਲਾ; ਸਾਡੇ ਤੋਕ (ਬੱਚੇ) ਅਤੇ ਤਨਯ (ਸੰਤਾਨ) ਲਈ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਰਮ ਦੀ ਅਵਿਛਿੰਨਤਾ ਲਈ—ਮ੍ਰੁਲ਼ (ਕਿਰਪਾਲ ਹੋ)।
Mantra 15
एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि । हवनश्रुन्नो रुद्रेह बोधि बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ਹੇ ਬਭ੍ਰੁ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਚੇਕਿਤਾਨ (ਜਾਗਰੂਕ-ਜਾਣਨਹਾਰ), ਹੇ ਦੇਵ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਐਸਾ ਹੋ ਕਿ ਨਾ ਤੂੰ ਰੁੱਸੇਂ, ਨਾ ਤੂੰ ਮਾਰੇਂ। ਹਵਨਸ਼੍ਰੁਤ (ਆਹਵਾਨ ਸੁਣਨਹਾਰ) ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬੋਧਿ (ਜਾਗ); ਸੁਵੀਰਾਃ (ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਅਸੀਂ ਵਿਦਥ (ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਤ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੱਤ) ਬੋਲੀਂਏ।
It asks for Rudra’s grace and protection—health, strength, progeny, and safety—while requesting that his fierce power not turn into harm.
The “Sun’s vision” points to life, order (ṛta), clarity, and well-being. The prayer asks to remain in that life-giving, truthful sphere and not fall into darkness, illness, or misfortune.
No. The hymn openly acknowledges his fierceness, but it also praises him as a purifier and healer who becomes beneficent when approached with sincere praise and salutations.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.