
Sukta 2.33
Gṛtsamada
Triṣṭubh (standard for RV 2.33)
ఈ సూక్తం రుద్రుని పట్ల భక్తితో, జాగ్రత్తగా సమతుల్యంగా చేసిన ఆహ్వానం—ఆయన ఒకవైపు భయంకరుడు, మరోవైపు ఉపకారకుడు—ఆయన కోపం కాక, కృపను కోరుతుంది. గృత్సమదుడు “సూర్య దర్శనం” నుండి తాను దూరం కాకుండా ఉండాలని, వర్ధిల్లే బలం, సంతానం, హానినుండి రక్షణ లభించాలని ప్రార్థిస్తాడు; అలాగే రుద్రుని శుద్ధికర శక్తిని స్తుతిస్తూ, ఉగ్ర దేవుని శాంతింపజేయడానికి పునఃపునః నమస్కారాలు అర్పిస్తాడు.
Mantra 1
आ ते पितर्मरुतां सुम्नमेतु मा नः सूर्यस्य संदृशो युयोथाः । अभि नो वीरो अर्वति क्षमेत प्र जायेमहि रुद्र प्रजाभिः ॥
మరుతుల పితా, నీ సుమ్నం (అనుగ్రహం) మా వద్దకు రానివ్వు; సూర్య దర్శనం నుండి మమ్మల్ని దూరం చేయకు. మా మధ్య వీరబలం వికసించుగాక; ఓ రుద్రా, మా ప్రజలతో కలిసి మేము ముందుకు ముందుకు జన్మించి విస్తరించుదాం—సత్యమైన వికాసంలో.
Mantra 2
त्वादत्तेभी रुद्र शंतमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः । व्यस्मद्द्वेषो वितरं व्यंहो व्यमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ॥
ఓ రుద్రా! నీ స్వయందత్తమైన, అత్యంత శాంతినిచ్చే భేషజములతో (ఔషధ-ఉపచారములతో) నేను నూరు శీతకాలాలను (సంవత్సరాలను) దాటుదును. మా నుండి ద్వేషాన్ని దూరంగా తరిమివేయి; కష్టాన్ని తొలగించు; అలాగే అన్ని దిక్కుల నుండీ దాడిచేసే పాకే వ్యాధులను కూడా చెదరగొట్టు.
Mantra 3
श्रेष्ठो जातस्य रुद्र श्रियासि तवस्तमस्तवसां वज्रबाहो । पर्षि णः पारमंहसः स्वस्ति विश्वा अभीती रपसो युयोधि ॥
ఓ రుద్రా! జన్మించిన వారందరిలో నీవు నీ శ్రీ-దీప్తితో శ్రేష్ఠుడవు; ఓ వజ్రబాహో! బలవంతులలో నీవే పరమ బలవంతుడు. మమ్మల్ని అంహస్ (సంకోచం/పాపపీడ) యొక్క ఆపార తీరానికి చేర్చు; మాకు స్వస్తి ప్రసాదించు; హింసక శక్తుల అన్ని దాడులను తిప్పికొట్టు.
Mantra 4
मा त्वा रुद्र चुक्रुधामा नमोभिर्मा दुःष्टुती वृषभ मा सहूती । उन्नो वीराँ अर्पय भेषजेभिर्भिषक्तमं त्वा भिषजां शृणोमि ॥
ఓ రుద్రా! మా నమస్కారాలతో నిన్ను కోపపెట్టకుందుము; ఓ వృషభా! దుష్టస్తుతితో గానీ, తప్పు పిలుపుతో గానీ నిన్ను రెచ్చగొట్టకుందుము. నీ భేషజములతో మా వీరశక్తిని పైకి లేపి స్థాపించు; ఓ భిషక్తమ! భిషజులలో పరమ భిషక్—నిన్నే మేము విని అంగీకరిస్తాము.
Mantra 5
हवीमभिर्हवते यो हविर्भिरव स्तोमेभी रुद्रं दिषीय । ऋदूदरः सुहवो मा नो अस्यै बभ्रुः सुशिप्रो रीरधन्मनायै ॥
హవి (ఆహుతి)లతో రుద్రుని ఆహ్వానించేవాడు, స్తోత్రాలు మరియు హవులతో ఆయనను సేవించదలచినవాడు—ఆ దృఢోదరుడు, సుహవుడు (సులభంగా పిలువదగినవాడు) అయిన రుద్రుడు ఈ విషయంలో మాకు హాని చేయకూడదు. తామ్రవర్ణుడు (భభ్రు), సుందర ఓష్ఠములు గలవాడు (సుశిప్ర) మా మనస్సు మరియు సంకల్పం పట్ల మృదువుగా ఉండుగాక.
Mantra 6
उन्मा ममन्द वृषभो मरुत्वान्त्वक्षीयसा वयसा नाधमानम् । घृणीव च्छायामरपा अशीया विवासेयं रुद्रस्य सुम्नम् ॥
మరుతులతో కూడిన వృషభ-శక్తి రుద్రుడు, సాధనలో శ్రమిస్తున్న నన్ను, మరింత బలమైన ప్రాణబలంతో పైకి లేపి ఆనందింపజేయుగాక. నేను ఆయన అజేయ ఛాయను—రక్షణ యొక్క ఉష్ణత వలె—అందుకొనుగాక; సమ్యక్ ఉపాసనచేత రుద్రుని సుమ్నం (అనుగ్రహం) నేను పొందుగాక.
Mantra 7
क्व स्य ते रुद्र मृळयाकुर्हस्तो यो अस्ति भेषजो जलाषः । अपभर्ता रपसो दैव्यस्याभी नु मा वृषभ चक्षमीथाः ॥
ఓ రుద్రా, కరుణ చూపుటకు సిద్ధమైన నీ ఆ చేయి ఎక్కడ—భేషజహస్తం, జలాష (శీతలత, తృప్తినిచ్చే ఉపశమనం)ను అందించేది? దైవిక దాడి మరియు దహించే ఒత్తిడిని తొలగించేవాడా—ఓ వృషభా, ఇప్పుడు నన్ను రక్షక దృష్టితో చూడు.
Mantra 8
प्र बभ्रवे वृषभाय श्वितीचे महो महीं सुष्टुतिमीरयामि । नमस्या कल्मलीकिनं नमोभिर्गृणीमसि त्वेषं रुद्रस्य नाम ॥
తామ్రవర్ణ వృషభుడైన, ప్రకాశమానుడైన ఆయనకు నేను మహత్తరమైన, మహిమగల సుస్తుతి గీతాన్ని ఉద్ఘాటిస్తున్నాను. నమస్కారాలతో అంతర్మలము (కల్మలం) తొలగించువానిని వందిస్తున్నాము; భక్తితో రుద్రుని ఆ తేజోమయమైన, ఉగ్ర నామాన్ని గానము చేస్తున్నాము.
Mantra 9
स्थिरेभिरङ्गैः पुरुरूप उग्रो बभ्रुः शुक्रेभिः पिपिशे हिरण्यैः । ईशानादस्य भुवनस्य भूरेर्न वा उ योषद्रुद्रादसुर्यम् ॥
స్థిరమైన అంగాలతో, బహురూపుడై, ఉగ్రుడై ఉన్న ఆ తామ్రవర్ణుడు ప్రకాశించే స్వర్ణంతో అలంకరింపబడుతున్నాడు. ఈ విస్తారమైన లోకానికి ఈశానుడైన రుద్రుని అధిపత్యశక్తిని ఎవరూ ఆపలేరు; ఆయన అసుర్య (ఆసుర) సామర్థ్యానికి ఎదుట ఏ అంధకారమూ నిలువదు.
Mantra 10
अर्हन्बिभर्षि सायकानि धन्वार्हन्निष्कं यजतं विश्वरूपम् । अर्हन्निदं दयसे विश्वमभ्वं न वा ओजीयो रुद्र त्वदस्ति ॥
అర్హన్ (పూజ్యుడా), నీవు బాణాలను, ధనుస్సును ధరించుచున్నావు; అర్హన్, యజ్యమైన, విశ్వరూపమైన తేజోమయ ఆభరణం (నిష్కం)ను ధరించుచున్నావు. అర్హన్, ఈ సమస్త విస్తారమైన జగత్-భవం (అభ్వం) పట్ల నీవు దయ చూపుచున్నావు; ఓ రుద్రా, నీకన్నా బలవంతుడు ఎవడూ లేడు.
Mantra 11
स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम् । मृळा जरित्रे रुद्र स्तवानोऽन्यं ते अस्मन्नि वपन्तु सेनाः ॥
శ్రుతి-ప్రసిద్ధుడు, గర్తంలో ఆసీనుడైనవాడు, యువకుడు, మృగంలా భయంకరుడు, ప్రహారకుడు, ఉగ్రుడు—అతనిని స్తుతించండి. హే రుద్రా, స్తుతింపబడినప్పుడు జరిత్ర (స్తుతికర్త) పట్ల కృప చూపుము; నీ సేనలూ దాడులూ మా మీద కాక, ఇతరత్రా పడుగాక.
Mantra 12
कुमारश्चित्पितरं वन्दमानं प्रति नानाम रुद्रोपयन्तम् । भूरेर्दातारं सत्पतिं गृणीषे स्तुतस्त्वं भेषजा रास्यस्मे ॥
కుమారుడైనా సమీపించే తండ్రిని వందిస్తాడు; అలాగే సమీపంగా వచ్చే రుద్రునికి నేను నమస్కరిస్తాను. నిన్ను ‘భూరి’ (విశాల సమృద్ధి) దాతగా, సత్పతి (సత్ యొక్క అధిపతి)గా గానంచేస్తాను; హే స్తుత్యా, మాకు భేషజ (ఆరోగ్య-శక్తులు) ప్రసాదించుము.
Mantra 13
या वो भेषजा मरुतः शुचीनि या शंतमा वृषणो या मयोभु । यानि मनुरवृणीता पिता नस्ता शं च योश्च रुद्रस्य वश्मि ॥
హే మరుతులారా, మీ భేషజాలు—శుచియైనవి, అత్యంత శాంతిదాయకమైనవి, వృషణో, మయోభు—మరియు మా తండ్రి మనువు ఎన్నుకున్నవే; రుద్రుని నుండి ఆ శాంతి, క్షేమ వరాలనే నేను యాచిస్తున్నాను.
Mantra 14
परि णो हेती रुद्रस्य वृज्याः परि त्वेषस्य दुर्मतिर्मही गात् । अव स्थिरा मघवद्भ्यस्तनुष्व मीढ्वस्तोकाय तनयाय मृळ ॥
ఓ రుద్రా! నీ హేతి (బాణం/ప్రహారం) మమ్మల్ని విడిచి దూరంగా మళ్లించు; ఉగ్రుని మహా దుర్మతి (దుష్టభావం) కూడా దూరమై పోవుగాక. ఓ మీఢ్వస్ (ఉదార దాత), దానశీలులకు స్థిరమైన రక్షణను విస్తరించు; మా బాలుడికీ సంతానానికీ మృళ్—కృప చూపు.
Mantra 15
एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि । हवनश्रुन्नो रुद्रेह बोधि बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ఓ బభ్రు (తామ్రవర్ణ) వృషభా, చేకితాన్ (జాగ్రత జ్ఞాని)! ఓ దేవా, మా పట్ల నీవు కోపపడక, దెబ్బతీయక ఉండునట్లు అవు. ఓ హవన-శ్రుత్ (ఆహ్వాన శ్రోత) రుద్రా, ఇక్కడ మా కోసం జాగ్రతమవు; విదథ (సభ)లో మేము బృహత్ (మహత్తర/విస్తృత) వాక్యాన్ని పలుకుదుము; సువీరాః (వీరశక్తి సమృద్ధులు) కావుదుము.
A petition to the Father of the Maruts for grace, asking not to be driven away from the Sun’s vision and for thriving heroic force and progeny.
Praise intensifies: Rudra is named as tawny, bull-like, brilliant, and mighty; salutations multiply as the hymn seeks to turn fierce power into protective, purifying favor.
The hymn openly proclaims Rudra’s “fierce Name” while simultaneously bowing to him as the remover of inner defilement—uniting dread and devotion in a single act of surrender.
A final plea: may Rudra not be angered nor strike; may he hear the call, awaken here, and grant the community vast speech and heroic strength in the assembly.
mā naḥ sūryasya saṃdṛśo yuyothāḥ
tveṣaṃ rudrasya nāma
na hṛṇīṣe na haṃsi
It asks for Rudra’s grace and protection—health, strength, progeny, and safety—while requesting that his fierce power not turn into harm.
The “Sun’s vision” points to life, order (ṛta), clarity, and well-being. The prayer asks to remain in that life-giving, truthful sphere and not fall into darkness, illness, or misfortune.
No. The hymn openly acknowledges his fierceness, but it also praises him as a purifier and healer who becomes beneficent when approached with sincere praise and salutations.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.