Adhyaya 5

Verse 1

नारद उवाच । ततोऽहं धर्मवर्माणं प्रोच्य तिष्ठेद्धनं त्वयि । कृत्यकाले ग्रहीष्यामीत्यागमं रैवतं गिरिम्

နာရဒာက ဆိုသည်—ထို့နောက် ငါသည် ဓမ္မဝರ್ಮာကို သင်ကြားကာ “ဥစ္စာကို သင်ထံတွင်ပင် ထားထားလော့၊ လိုအပ်သည့် အချိန်တွင် ငါယူမည်” ဟု ပြောပြီး ရဲဝတ တောင်သို့ သွားရောက်하였다။

Verse 2

आसं प्रमुदितश्चाहं पश्यंस्तं गिरिसत्तमम् । आह्वयानं नरान्साधून्भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्

အဲဒီတောင်မြတ်ကို ကြည့်မြင်နေစဉ် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ပျော်ရွှင်လန်းဆန်းခဲ့သည်—မြေကြီး၏ လက်မောင်းကို မြှောက်တင်ထားသကဲ့သို့ မြင့်တက်ကာ သာဓုသဘောရှိသူများကို ခေါ်ဆောင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 3

यस्मिन्नानाविधा वृक्षाः प्रकाशंते समंततः । साधुं गृहपतिं प्राप्य पुत्रभार्यादयो यथा

အဲဒီတောင်ပေါ်တွင် အမျိုးမျိုးသော သစ်ပင်များသည် အရပ်ရပ်တွင် ပွင့်လန်းတောက်ပနေသည်—သီလရှိသော အိမ်ထောင်ရှင်ကောင်းကို ရရှိသကဲ့သို့ သားသမီး၊ ဇနီးနှင့် အခြားမှီခိုသူတို့ ပွားမြောက်တိုးတက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 4

मुदिता यत्र संतृप्ता वाशंते कोकिलादयः । सद्गुरोर्ज्ञानसंपन्ना यथा शिष्यगणा भुवि

အဲဒီနေရာတွင် ကိုကီလာတို့နှင့် အခြားငှက်များသည် ပျော်ရွှင်ကျေနပ်စွာ သီချင်းဆိုကြသည်—လောက၌ စစ်မှန်သော ဆရာတော်ထံမှ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝလာသော တပည့်အုပ်စုများကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 5

यत्र तप्त्वा तपो मर्त्या यथेप्सितमवाप्नुयुः । श्रीमहादेवमासाद्य भक्तो यद्वन्मनोरथम्

အဲဒီနေရာတွင် လူသားတို့သည် တပသ (အတင်းအကျပ် သာသနာရေး အကျင့်) ကို ကျင့်ပြီး မိမိလိုချင်သမျှကို ရရှိနိုင်ကြသည်—သရီး မဟာဒေဝကို ချဉ်းကပ်သော ဘက္တ (သဒ္ဓါရှင်) သည် စိတ်အလိုဆန္ဒကို ရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 6

तस्याहं च गिरेः पार्थ समासाद्य महाशिलाम् । शीतसौरभ्यमंदेन प्रीणीतोऽचिंतयं हृदि

ထို့နောက်၊ ပೃഥာ၏သားတော်ရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် အဲဒီတောင်၏ ကျောက်ပြားကြီးတစ်ချပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အေးမြ၍ နူးညံ့သင်းပျံ့သော လေညင်းကြောင့် စိတ်နှလုံးသက်သာလာကာ အတွင်းစိတ်၌ စဉ်းစားဆင်ခြင်ခဲ့သည်။

Verse 7

तावन्मया स्थानमाप्तं यदतीव सुदुर्लभम् । इदानीं ब्राह्मणार्थेऽहं कुर्वे तावदुपक्रमम्

ဤသို့ဖြင့် အလွန်ရခဲသော အနေအထားတစ်ရပ်ကို ငါရရှိခဲ့၏။ ယခုမူ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးအတွက် လိုအပ်သော အလုပ်ကို စတင်မည်။

Verse 8

ब्राह्मणाश्च विलोक्य मे ये हि पात्रतमा मताः । तथा हि चात्र श्रूयंते वचांसि श्रुतिवादिनाम्

ငါသည် စူးစမ်းကြည့်ရှုပြီး ထိုဗြာဟ္မဏတို့ကို အလှူခံထိုက်သူအဖြစ် အထူးသင့်တော်ဆုံးဟု သတ်မှတ်하였다။ အမှန်တကယ်ပင် ဤကိစ္စ၌ ဝေဒကိုဟောပြောသော ဆရာတို့၏ စကားလည်း ကြားရ၏။

Verse 9

न जलोत्तरणे शक्ता यद्वन्नौः कर्णवर्जिता । तद्वच्छ्रेष्ठोऽप्यनाचारो विप्रो नोद्धरणक्षमः

ရေကိုကူးလွန်ရန် မစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့ လှေသည် လှေဦးမရှိလျှင် မဖြတ်နိုင်။ ထိုနည်းတူ ထင်ရှားမြင့်မြတ်သော်လည်း အကျင့်သီလမရှိသော ဗြာဟ္မဏသည် အခြားသူတို့ကို ကယ်တင်မစွမ်း။

Verse 10

ब्राह्मणो ह्यनधीयानस्तृणाग्निरिव शाम्यति । तस्मै हव्यं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते

ဝေဒကို မသင်ကြားသော ဗြာဟ္မဏသည် မြက်မီးကဲ့သို့ ငြိမ်းသက်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသူအား ဟဗျ (ယဇ္ဉအလှူ) မပေးသင့်၊ အကြောင်းမူ အမှုန်အခဲထဲသို့ ဟောမ မလောင်းကြသကဲ့သို့ပင်။

Verse 11

दानपात्रमतिक्रम्य यदपात्रे प्रदीयते । तद्दत्तं गामतिक्रम्य गर्दभस्य गवाह्निकम्

အလှူခံထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကျော်လွန်၍ မထိုက်သူထံ ပေးအပ်သမျှသည် နွားကို လျစ်လျူရှုကာ နို့ပေးသောနွားကို မစောင့်ရှောက်ဘဲ မြည်းကိုသာ ကျွေးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 12

ऊषरे वापितं बीजं भिन्नभांडे च गोदुहम् । भस्मनीव हुतं हव्यं मूर्खे दानमशाश्वतम्

မြေမပေါက်သော အပင်မထွက်နိုင်သည့် မြေခြောက်ပေါ်တွင် မျိုးစေ့ချသကဲ့သို့၊ ကွဲပျက်သော အိုးထဲသို့ နွားနို့လောင်းသကဲ့သို့၊ ပြာပေါ်သို့ ဟဝျ (ပူဇော်ပစ္စည်း) ပူဇော်သကဲ့သို့—မိုက်မဲသူထံ ပေးသော ဒါနသည် တည်မြဲသော အကျိုးမပေး။

Verse 13

विधिहीने तथाऽपात्रे यो ददाति प्रतिग्रहम् । न केवलं हि तद्याति शेषं पुण्यं प्रणश्यति

ဗိဓိ (vidhi) မပြည့်စုံသူ၊ အပာတရ (apātra) မသင့်တော်သူထံ လက်ခံပေးကမ်းသော ဒါနကို ပေးသူသည် ထိုဒါန၏ ကုသိုလ်သာမက မိမိကျန်ရှိသော ကုသိုလ်စုလည်း ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 14

भूराप्ता गौस्तथा भोगाः सुवर्णं देहमेव च । अश्वश्चक्षुस्तथा वासो घृतं तेजस्तिलाः प्रजाः

မြေ၊ ရေ၊ နွား၊ သာယာခံစားမှုများ၊ ရွှေ၊ ကိုယ်ခန္ဓာတိုင်တိုင်၊ မြင်း၊ မျက်စိ၊ အဝတ်အစား၊ ဂျီ (ghṛta)၊ တေဇ (အလင်းရောင်)၊ နှမ်း၊ သားသမီး—ဤအရာတို့သည် မသင့်လျော်သော လက်ခံခြင်းနှင့် ပေးကမ်းခြင်းကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်သည်။

Verse 15

घ्नंति तस्मादविद्वांस्तु बिभियाच्च प्रतिग्रहात् । स्वल्पक केनाप्यविद्वांस्तु पंके गौरिव सीदति

ထို့ကြောင့် ပညာမရှိသူသည် လက်ခံဒါနကို ကြောက်ရွံ့သင့်သည်၊ အကြောင်းမူကား ထိုအရာသည် သူ့ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ အနည်းငယ်သော ပေးကမ်းမှုကြောင့်ပင် မိုက်မဲသူသည် ရွံ့ထဲကျသော နွားကဲ့သို့ နစ်မြုပ်သွားသည်။

Verse 16

तस्माद्ये गूढतपसो गूढस्वाध्यायसाधकाः । स्वदारनिरताः शांतास्तेषु दत्तं सदाऽक्षयम्

ထို့ကြောင့် လျှို့ဝှက်သော တပသ (အာစီတရား) ကို ကျင့်သူ၊ လျှို့ဝှက်သော စွာဓျာယ (ကိုယ်တိုင်သင်ယူခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်သူ၊ မိမိ၏ တရားဝင် ဇနီးနှင့်သာ ရောင့်ရဲ၍ စိတ်ငြိမ်သက်သူတို့ထံ ပေးသော ဒါနသည် အမြဲမပျက် အက္ခယ (မကုန်ခန်း) ဖြစ်၏။

Verse 17

देशे काल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम् । पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम्

သင့်လျော်သော နေရာနှင့် အချိန်၌ သင့်တော်သော နည်းလမ်းဖြင့် ယုံကြည်သဒ္ဓါနှင့်အတူ သင့်တော်သော လက်ခံသူထံ ပေးအပ်သော ဒါနသည် အပြည့်အဝ ဓမ္မ၏ လက္ခဏာကို ဆောင်သည်။

Verse 18

न विद्यया केवलया तपसा वापि पात्रता । यत्र वृत्तिमिमे चोभे तद्वि पात्रं प्रचक्षते

ဒါနလက်ခံရန် သင့်တော်မှုသည် ပညာတစ်ခုတည်းကြောင့်လည်း မဟုတ်၊ တပသ (အကျင့်တရား) တစ်ခုတည်းကြောင့်လည်း မဟုတ်။ အကျင့်ကောင်းနှင့် ဤအရည်အချင်းနှစ်ပါး ပေါင်းစည်းနေသူကိုသာ အမှန်တကယ်သော လက်ခံသူ (ပాత్ర) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 19

तेषां त्रयाणां मध्ये च विद्या मुख्यो महागुणः । विद्यां विनांधवद्विप्राश्चक्षुष्मंतो हि ते मताः

သုံးပါးအနက်တွင် ဗိဒ္ယာ (ပညာ) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာဂုဏ်ဖြစ်သည်။ ပညာမရှိလျှင် ဗြာဟ္မဏတို့ပင် မျက်စိရှိသူဟု ခေါ်ကြသော်လည်း အမှန်အားဖြင့် မျက်ကန်းကဲ့သို့ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 20

तस्माच्चक्षुष्मतो विद्वान्देशे देशे परीक्षयेत् । प्रश्रान्ये मम वक्ष्यंति तेभ्यो दास्याम्यहं ततः

ထို့ကြောင့် အမြင်မှန်ရှိသော ပညာရှိသည် နေရာတစ်နေရာမှ နေရာတစ်နေရာသို့ သွား၍ (လက်ခံသူတို့ကို) စိစစ်သင့်သည်။ ငါ၏ မေးခွန်းများကို ဖြေကြမည့်သူတို့ထံသာ ထို့နောက် ငါပေးအပ်မည်။

Verse 21

इति संचिंत्य मनसा तस्माद्देशात्समुत्थितः । आश्रमेषु महर्षीणां विचराम्यस्मि फाल्गुन

ဤသို့ စိတ်ထဲတွင် စဉ်းစားပြီးနောက် ထိုနေရာမှ ထ၍ ထွက်ခွာ하였다။ ဖာလ္ဂုဏ (Phālguna) လတွင် မဟာရိရှီတို့၏ အာရှရမ်များအတွင်း လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။

Verse 22

इमाञ्छ्लोकान्गायमानः प्रश्ररूपाञ्छृणुष्व तान् । मातृकां को विजानाति कतिधा कीदृशाक्षराम्

မေးခွန်းပုံစံဖြင့် ငါသီဆိုသော ဤရှ్లోကများကို နားထောင်လော့။ မာတೃကာ (အက္ခရာမိခင်) ကို အမှန်တကယ် သိသူ မည်သူနည်း—အက္ခရာအရေအတွက် ဘယ်လောက်၊ အက္ခရာအမျိုးအစား မည်သို့နည်း?

Verse 23

पंचपंचाद्भुतं गेहं को विजानाति वा द्विजः । बहुरूपां स्त्रियं कर्तुमेकरूपां च वत्ति कः

“ငါးနှင့်ငါး” အံ့ဩဖွယ် ‘အိမ်’ ကို အမှန်တကယ် သိသော ဒွိဇ မည်သူနည်း။ ပုံစံများစွာရှိသော မိန်းမကို ပုံစံတစ်မျိုးတည်း (တည်ငြိမ်၍ တစ်သွင်တည်း) ဖြစ်စေရန် သိသူ မည်သူနည်း။

Verse 24

को वा चित्रकथाबंधं वेत्ति संसारगोचरः । को वार्णवमहाग्राहं वेत्ति विद्यापरायणः

လောကသံသရာ၏ အကွာအဝေးအတွင်း လှုပ်ရှားနေသူ မည်သူက ဇာတ်လမ်းများ၏ ရှုပ်ထွေးသော ချည်နှောင်မှုကို နားလည်သနည်း။ ထို့ပြင် ပညာကို အားထားသူ မည်သူက သမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ အင်အားကြီး ‘ဖမ်းဆီးသူ’ ကို သိသနည်း။

Verse 25

को वाष्टविधं ब्राह्मण्यं वेत्ति ब्राह्मणसत्तमः । युगानां च चतुर्णां वा को मूलदिवसान्वदेत्

ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ် မည်သူက ဗြာဟ္မဏ္ယ (ဗြာဟ္မဏဖြစ်ခြင်း) ၏ အဋ္ဌဝိဓ သဘောကို သိသနည်း။ ထို့ပြင် ယုဂလေးပါး၏ အခြေခံနေ့ရက်များ (မူလမတ်တမ်း) ကို မည်သူက ဆိုနိုင်သနည်း။

Verse 26

चतुर्दशमनूनां वा मूलवासरं वेत्ति कः । कस्मिंश्चैव दिने प्राप पूर्वं वा भास्करो रथम्

မနု ၁၄ ပါး၏ မူလနေ့ (အရင်းအမြစ်နေ့) ကို အမှန်တကယ် သိနိုင်သူ မည်သူနည်း။ သို့မဟုတ် နေမင်းသည် မိမိ၏ ရထားကို ပထမဦးဆုံး ရရှိခဲ့သောနေ့သည် မည်သည့်နေ့နည်း။

Verse 27

उद्वेजयति भूतानि कृष्णाहिरिववेत्ति कः । को वास्मिन्घोरसंसारे दक्षदक्षतमो भवेत्

သတ္တဝါတို့ကို ကြောက်လန့်စေသောအရာကို မည်းသောမြွေကဲ့သို့ ဘယ်သူ သိနိုင်မည်နည်း။ ဤကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာလောက၌ အထူးကျွမ်းကျင်ဆုံးသူသည် ဘယ်သူ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 28

पंथानावपि द्वौ कश्चिद्वेत्ति वक्ति च ब्राह्मणः । इति मे द्वादश प्रश्रान्ये विदुर्ब्राह्मणोत्तमाः

လမ်းနှစ်လမ်းအကြောင်းကိုပင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက သိ၍ ရှင်းပြနိုင်သည်။ ဤသည်တို့သည် ငါ၏ မေးခွန်းတစ်ဆယ်နှစ်ခု ဖြစ်၍ ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့က နားလည်ကြသည်။

Verse 29

ते मे पूज्यतमास्तेषामहामाराधकश्चिरम् । इत्यहं गायमानो वै भ्रमितः सकलां महीम्

သူတို့သည် ငါ၏ ပူဇော်အထိုက်ဆုံးသောသူများ ဖြစ်ကြ၏။ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ငါသည် သူတို့၏ အလွန်အမင်း အာရాధက ဖြစ်ခဲ့၏။ ထိုသို့ဆိုကာ သီချင်းသံဖြင့် သီဆိုလျက် ငါသည် မြေကမ္ဘာတစ်လုံးလုံး လှည့်လည်ခဲ့၏။

Verse 30

ते चाहुर्दुःखदाः ख्याताः प्रश्रास्ते कुर्महे नमः । इत्यहं सकलां पृथ्वीं विचिंत्यालब्धब्राह्मणः

ထို့နောက် သူတို့က ဆိုကြသည်– “ဤမေးခွန်းတို့သည် ဒုက္ခပေးသူဟု နာမည်ကြီး၏; ထိုမေးခွန်းတို့အား ငါတို့ နမസ്കာရပြု၏။” ထို့ကြောင့် ငါသည် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို စဉ်းစားရှာဖွေသော်လည်း အဖြေပြနိုင်သော ဗြာဟ္မဏကို မတွေ့ရ။

Verse 31

हिमाद्रिशिखरासीनो भूयश्चिंतामवाप्तवान् । सर्वे विलोकिता विप्राः किमतः कर्तुमुत्सहे

ဟိမာလယတောင်ထိပ်ပေါ်၌ ထိုင်လျက် ငါသည် ထပ်မံ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ရရှိ၏– “ဗြာဟ္မဏတို့အားလုံးကို ငါကြည့်ရှုခဲ့ပြီ; ယခု ငါသည် ဘာကို လုပ်ရန်တောင် ကြိုးစားနိုင်မည်နည်း?”

Verse 32

ततो मे चिंतयानस्य पुनर्जातामतिस्त्वियम् । अद्यापि न गतश्चाहं कलापग्राममुत्तमम्

ထို့နောက် ငါ စဉ်းစားနေစဉ် ဤအတွေးသည် ငါ့စိတ်၌ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာ၏—«ယခုတိုင် ငါသည် ကလာပါ ဟုခေါ်သော အထူးမြတ်ရွာသို့ မရောက်သေးပါ»။

Verse 33

यस्मिन्विप्राः संवसंति मूर्तानीव तपांसि च । चतुराशीतिसाहस्राः श्रुताध्ययनशालिनः

ထိုနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏတို့ နေထိုင်ကြ၏—တပဿ (တပ) ကိုယ်တိုင် ရုပ်ကောင်ယူသကဲ့သို့—သူတို့သည် ရှစ်ဆယ့်လေးထောင် ရှိပြီး သြတိသင်ယူမှုနှင့် ဝေဒအဓိယန၌ ပြည့်စုံကြ၏။

Verse 34

स्थाने तस्मिन्गमिष्यामीत्युक्त्वाहं चलितस्तदा । खेचरो हिममाक्रम्य परं पारं गतस्ततः

«ထိုနေရာသို့ ငါသွားမည်» ဟုဆိုကာ ထိုအခါ ငါထွက်ခွာ၏။ မိုးကောင်းကင်၌ သွားလာသူကဲ့သို့ ဟိမဝန္တ တောင်တန်းနှင်းဖုံးကို ကျော်လွန်၍ အဝေးဘက်ကမ်းသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 35

अद्राक्षं पुण्यभूमिस्थं ग्रामरत्नमहं महत् । शतयोजनविस्तीर्णं नानावृक्षसमाकुलम्

ငါသည် ပုဏ္ဏမြေ၌ တည်ရှိသော ရွာရတနာကြီးကို မြင်ရ၏—ရွာတို့အနက် အလှတရား၏ ရတနာတစ်ပါး—ယောဇနာ တစ်ရာအထိ ကျယ်ပြန့်၍ သစ်ပင်မျိုးစုံဖြင့် ထူထပ်လျက်ရှိ၏။

Verse 36

यत्र पुण्यवतां संति शतशः प्रवराश्रमाः । सर्वेषामपि जीवानां यत्रान्योन्यं न दुष्टता

ထိုနေရာ၌ ကုသိုလ်ရှိသူတို့၏ အထူးမြတ် အာရှရမ်များ ရာနှင့်ချီ ရှိ၏။ ထို့ပြင် သတ္တဝါအားလုံးအကြား၌လည်း အချင်းချင်း မကောင်းမြင်မှု၊ မုန်းတီးမှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိချေ။

Verse 37

यज्ञभाजां मुनीनां यदुपकारकरं सदा । सतां धर्मवतां यद्वदुपकारो न शाम्यति

ယဇ္ဈတွင် အပိုင်းဝင်စားသော မုနိတို့အတွက် အမြဲအကျိုးပြုသောအရာ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ သတ္တဝါကောင်း၊ ဓမ္မကိုင်စွဲသူတို့၏ ကူညီကာရုဏာသည် မလျော့မနည်း မငြိမ်းပျောက်။

Verse 38

मुनीनां यत्र परमं स्थानं चाप्यविनाशकृत् । स्वाहास्वधावषट्कारहन्तकारो न नश्यति

မုနိတို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတည်ရာရှိ၍ ပျက်စီးမှုကို တားဆီးသော အာသရမဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ “svāhā”, “svadhā”, “vaṣaṭ” ဟူသော သန့်ရှင်းသော မန္တရများနှင့် အတားအဆီးဖျက်သမားသည် မပျောက်မဆုံး။

Verse 39

यत्र कृतयुगस्तार्थं बीजं पार्थावशिष्यते । सूर्यस्य सोमवंशस्य ब्राह्मणानां तथैव च

ကృతယုဂ၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်သော ရည်ရွယ်ချက်၏ မျိုးစေ့သည် မြေပြင်ပေါ်၌ ကျန်ရစ်နေသော နေရာ၌၊ နေရောင်မျိုးဆက် (Sūryavaṃśa)၊ လမျိုးဆက် (Somavaṃśa) နှင့် ဗြာဟ္မဏတို့၏ မျိုးစေ့လည်း ထိုနည်းတူ ကျန်တည်၏။

Verse 40

स्थानकं तत्समासाद्य प्रविष्टोऽहं द्विजाश्रमान् । तत्र ते विविधान्वादान्विवदंते द्विजोत्तमाः

ထိုသန့်ရှင်းသော နေရာသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ငါသည် ဒွိဇတို့၏ အာသရမများထဲသို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့သည် သဘောတရားမျိုးစုံအပေါ် ဆွေးနွေးအငြင်းပွားနေကြ၏။

Verse 41

परस्परं चिंतयाना वेदा मूर्तिधरा यथा । तत्र मेधाविनः केचिदर्थमन्यैः प्रपूरितम्

သူတို့သည် အချင်းချင်း စဉ်းစားဆင်ခြင်၍၊ ဗေဒများက ကိုယ်ထည်ယူလာသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။ ထိုနေရာ၌ ဉာဏ်ထက်မြက်သူအချို့က အခြားသူတို့ ချန်ထားသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပြည့်စုံအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးကြ၏။

Verse 42

विचिक्षिपुर्महात्मानो नभोगतमिवामिषम् । तत्रा हं करमुद्यम्य प्रावोचं पूर्यतां द्विजाः

ထိုမဟာသတ္တဝါတို့သည် ကောင်းကင်သို့ ပစ်တင်သော အသားကဲ့သို့ အငြင်းအခုံများကို ပစ်လွှတ်ကြ၏။ ထို့နောက် ငါ လက်ကို မြှောက်၍ «နှစ်ကြိမ်မွေးသော ဒွိဇတို့၊ ဤကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ပြီးစေ» ဟု ပြော၏။

Verse 43

काकारावैः किमतैर्वो यद्यस्ति ज्ञानशालिता । व्याकुरुध्वं ततः प्रश्रान्मम दुर्विषहान्बहून्

သင်တို့တွင် အမှန်တကယ် ပညာရှိမှု ရှိလျှင် ကာကာဟု ကျီးသံကဲ့သို့ အော်ဟစ်ငြင်းခုံခြင်းတို့သည် အဘယ်အကျိုးရှိမည်နည်း။ ထို့ကြောင့် ခံရခက်သော်လည်း ငါ၏ မေးခွန်းများစွာကို ရှင်းလင်းပြောကြပါ။

Verse 44

ब्राह्मणा ऊचुः । वद ब्राह्मण प्रश्रान्स्वाञ्छ्रुत्वाऽधास्यामहे वयम् । परमो ह्येष नो लाभः प्रक्षान्पृच्छति यद्भवान्

ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်– «ဗြာဟ္မဏရေ၊ သင်၏ မေးခွန်းများကို ပြောပါ။ ကြားပြီးနောက် ငါတို့ ဖြေကြမည်။ သင်က မေးမြန်းလာခြင်းသည် ငါတို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အကျိုးအမြတ်ပင် ဖြစ်သည်»။

Verse 45

अहं पूर्विकया ते वै न्यषेधंत परस्परम् । अहं पूर्वमहं पूर्वमिति वीरा यथा रणे

ထို့နောက် «ငါအရင်» ဟူသော မာနကြောင့် သူတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တားဆီးကြပြီး၊ «ငါပဲ အရင်ပြောမည်၊ ငါအရင်!» ဟု စစ်မြေပြင်ရှိ သူရဲကောင်းများကဲ့သို့ ပြောကြ၏။

Verse 46

ततस्तान्ब्रवं प्रश्रानहं द्वादश पूर्वकान् । श्रुत्वा ते मामवो चंत लीलायंतो मुनीश्वराः

ထို့နောက် ငါသည် အကြီးအကဲ ဆယ့်နှစ်ပါးထံ မေးခွန်းများကို မေးမြန်း၏။ ငါ့စကားကို ကြားသော် မုနိအရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့သည် အလွယ်တကူ ကစားသလိုပင် ဖြေကြ၏။

Verse 47

किं ते द्विज बालप्रश्नैरमीभिः स्वल्पकैरपि । अस्माकं यन्निहीनं त्वं मन्यसे स ब्रवीत्वमून्

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ကလေးဆန်သော မေးခွန်းငယ်ငယ်တို့သည်—even သေးငယ်သော်လည်း—အကျိုးရှိသလော။ ငါတို့၌ ချို့တဲ့မှုရှိသည်ဟု သင်ထင်လျှင် ထင်မြင်သမျှကို တိတိကျကျ ပြောပါ။

Verse 48

ततोति विस्मितश्चाहं मन्यमानः कृतार्थताम् । तेषां निहीनं संचिंत्य प्रावोचं प्रब्रवीत्वयम्

ထို့နောက် ငါသည် အံ့ဩသွား၍ မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံပြီဟု ထင်မြင်하였다။ သူတို့၌ ချို့တဲ့နိုင်သည့်အရာကို စဉ်းစားပြီးနောက် ငါသည် ပြောထုတ်ကာ မိမိအမြင်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြား하였다။

Verse 49

ततः सुतनुनामा स बालोऽबालोऽभ्युवाच माम् । मम मंदायते वाणी प्रश्नैः स्वल्पैस्तव द्विज । तथापि वच्मि मां यस्मान्निहीनं मन्यते भवान्

ထို့နောက် “သုတနု” ဟူသော ကလေးသည် ငါ့အား ပြော하였다—အသက်ငယ်သော်လည်း ကလေးမိုက်မဟုတ်။ “အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်၏ မေးခွန်းငယ်ငယ်တို့ကြောင့် ငါ့စကား ရှုပ်ထွေး၍ တုန့်ဆိုင်းသည်။ သို့သော်လည်း သင်က ငါ့ကို ချို့တဲ့သည်ဟု ထင်သောကြောင့် ငါ ပြောမည်” ဟု ဆို၏။

Verse 50

सुतनुरुवाच । अक्षरास्तु द्विपं चाशन्मातृकायाः प्रकीर्तिताः

သုတနုက ဆိုသည်—“မာတೃကာ၏ အက္ခရာများကို ငါးဆယ်နှစ်လုံးဟု ကြေညာထားသည်” ဟု။

Verse 51

ओंकारः प्रथमस्तत्र चतुर्दश स्वरास्तथा । स्पर्शाश्चैव त्रयस्त्रिं शदनुस्वारस्तथैव च

“ထိုအတွင်း အိုံကာရသည် ပထမဖြစ်၏။ ထို့နောက် သရ ၁၄ လုံးရှိ၏။ ‘စပရှ’ အုပ်စု၏ ဗျဉ္ဇနများသည် ၃၃ လုံးဖြစ်၍ အနုသ္ဝါရလည်း ပါဝင်သည်” ဟု။

Verse 52

विसर्ज्जनीयश्च परो जिह्वामूलीय एव च । उपध्मानीय एवापि द्विपंचाशदमी स्मृताः

ထို့နောက် ဝိသဂ္ဂ (visarga)၊ «ပရ» အသံ၊ ဇိဟ္ဝာမူလီယ (jihvāmūlīya) နှင့် ဥပဓ္မာနီယ (upadhmānīya) တို့—ဤသို့ မှတ်ယူကြ၍ စုစုပေါင်း ငါးဆယ်နှစ် ဖြစ်သည်။

Verse 53

इति ते कथिता संख्या अर्थं चैषां श्रृणु द्विज । अस्मिन्नर्थे चेति हासं तव वक्ष्यामि यः पुरा

ဤသို့ သင်တို့၏ အရေအတွက်ကို ငါပြောပြီးပြီ။ ယခုတော့ ၎င်းတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားထောင်လော့၊ အို ဘြာဟ္မဏ။ ထို့အဓိပ္ပါယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ယခင်က ရယ်မောစေခဲ့သော်လည်း သင်ခန်းစာပေးသော ပုံပြင်ဟောင်းတစ်ပုဒ်ကို ငါပြောမည်။

Verse 54

मिथिलायां प्रवृत्तोऽभूद्ब्राह्मणस्य निवेशने । मिथिलायां पुरा पुर्यां ब्राह्मणः कौथुमाभिधः

ရှေးကာလ၌ မိထိလာ မြို့တော်တွင် ကောထုမ (Kauthuma) ဟူသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် မိမိအိမ်နေရာ၌ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။

Verse 55

येन विद्याः प्रपठिता वर्तंते भुवि या द्विज । एकत्रिंशत्सहस्राणि वर्षाणां स कृतादरः

အို ဘြာဟ္မဏ၊ သူသည် လောက၌ လက်ရှိရှိသော ပညာရပ်များကို အပြည့်အဝ လေ့လာသင်ယူခဲ့သည်။ အလွန်လေးစားစိတ်နှင့် ကြိုးပမ်း၍ သုံးသောင်းတစ်ထောင်နှစ် (၃၁,၀၀၀) နှစ်တိုင်တိုင် ဆည်းပူးခဲ့သည်။

Verse 56

क्षणमप्यनवच्छिन्नं पठित्वा गेहवानभूत् । ततः केनापि कालेन कौथुमस्याभवत्सुतः

ခဏမျှပင် မပြတ်တောက်ဘဲ လေ့လာဖတ်ရှု၍ သူသည် ဂೃಹಸ್ಥ (အိမ်ထောင်ရှင်) ဖြစ်လာ하였다။ ထို့နောက် အချိန်တစ်ခုပြီးသော် ကောထုမ၌ သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာ하였다။

Verse 57

जडवद्वर्त्तमानः स मातृकां प्रत्यपद्यत । पठित्वा मातृकामन्यन्नाध्येति स कथंचन

သူသည် မသိနားမလည်သူကဲ့သို့ နေထိုင်ကာ အက္ခရာ(မာတೃကာ)ကိုသာ သင်ယူခဲ့သည်။ အက္ခရာများကို ကျက်မှတ်ပြီးနောက်တွင်ပင် နောက်ထပ်ပညာကို မည်သို့မျှ မတက်ရောက်နိုင်ခဲ့။

Verse 58

ततः पिता खिन्नरूपी जडं तं समभाषत । अधीष्व पुत्रकाधीष्व तव दास्यामि मोदकान्

ထို့နောက် စိတ်ပင်ပန်းသွားသော မျက်နှာအမူအရာဖြင့် ဖခင်သည် ထိုမိုက်မဲသောသားကို ပြော၏— “သားလေးရေ၊ သင်လေ့လာပါ၊ သင်လေ့လာပါ။ မင်းကို မိုဒကာ မုန့်ချိုချို ပေးမယ်။”

Verse 59

अथान्यस्मै प्रदास्यामि कर्णावुत्पाटयामि ते

“မဟုတ်လျှင် အဲဒီမိုဒကာတွေကို တခြားသူ에게 ပေးမယ်—ပြီးတော့ မင်းရဲ့ နားတွေကို ဆွဲဖြုတ်ပစ်မယ်!”

Verse 60

पुत्र उवाच । तात किं मोदकार्थाय पठ्यते लोभहेतवे । पठनंनाम यत्पुंसां परामार्थं हि तत्स्मृतम्

သားက ပြော၏— “အဖေ၊ မိုဒကာအတွက် လောဘကြောင့်ပဲ စာဖတ်ရတာလား။ လူတို့အတွက် စာသင်စာဖတ်ခြင်းဟာ အမြင့်မြတ်ဆုံး အဓိပ္ပါယ်အတွက်ဟု မှတ်ယူကြသည်။”

Verse 61

कौथुम उवाच । एवं ते वदमानस्य आयुर्भवतु ब्रह्मणः । साध्वी बुद्धिरियं तेऽस्तु कुतो नाध्येष्यतः परम्

ကောသုမက ပြော၏— “ဤသို့ ပြောဆိုနေသည့် သင်၏ အသက်တာသည် ဗြဟ္မာ၏ အသက်တမ်းကဲ့သို့ ဖြစ်ပါစေ။ သင်၌ ဤမြတ်သော ဉာဏ်ပညာ ရှိပါစေ—အဘယ်ကြောင့် နောက်ထပ် အမြင့်ပညာကို မလေ့လာနိုင်မည်နည်း?”

Verse 62

पुत्र उवाच । तात सर्वं परिज्ञेयं ज्ञानमत्रैव वै यतः । ततः परं कंठशोषः किमर्थं क्रियते वद

သားကဆို၏။ «အဖေ၊ သိနိုင်သမျှသော ဉာဏ်ပညာအားလုံး ဤနေရာ၌ပင် ရှိနေသော်၊ လည်ချောင်းခြောက်အောင် ထပ်မံရွတ်ဆိုရခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း။ အကျိုးရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောပြပါ»

Verse 63

पितोवाच । विचित्रं भाषसे बाल ज्ञातोऽत्रार्थश्च कस्त्वया । ब्रूहि ब्रूहि पुनर्वत्स श्रोतुमिच्छामि ते गिरम्

အဖေကဆို၏။ «ကလေးရေ၊ မင်းပြောသည့်စကားက ထူးခြားလှသည်။ ဒီမှာ မင်းနားလည်ထားတဲ့ အဓိပ္ပါယ်က ဘာလဲ။ ပြောပါ၊ ထပ်ပြောပါ သားရေ၊ မင်းစကားကို နားထောင်ချင်တယ်»

Verse 64

पुत्र उवाच । एकत्रिंशत्सहस्राणि पठित्वापि त्वया पितः । नानातर्कान्भ्रांतिरेव संधिता मनसिस्वके

သားကဆို၏။ «အဖေ၊ သင်သည် သုံးသောင်းတစ်ထောင်ကို ဖတ်ရှုလေ့လာပြီးသော်လည်း အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းပြချက်များကြောင့် မိမိစိတ်ထဲတွင် ရှုပ်ထွေးမှုကိုသာ ချုပ်ဆက်ထားလေသည်»

Verse 65

अयमयं चायमिति धर्मो यो दर्शनोदितः । तेषु वातायते चेतस्तव तन्नाशयामि ते

«ဒီဟာ၊ ဒီဟာ၊ ဟိုဟာ» ဟူ၍ အမျိုးမျိုးသော ဒർശနများက ကြေညာသော ‘ဓမ္မ’ များအကြား၌ သင်၏စိတ်သည် လေကဲ့သို့ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ထိုအရာကို သင့်အတွက် ငါဖျက်ဆီးပေးမည်»

Verse 66

उपदेशं पठस्येव नैवार्थज्ञोऽसि तत्त्वतः । पाठमात्रा हि ये विप्रा द्विपदाः पशवो हि ते

သင်သည် အဆုံးမကို ရွတ်ဖတ်သက်သက်သာဖြစ်၍ အမှန်တကယ် အဓိပ္ပါယ်ကို မသိသေး။ ဖတ်ရွတ်ခြင်းသာရှိသော ဗြာဟ္မဏများသည် တကယ်တော့ ခြေနှစ်ချောင်းရှိသော တိရစ္ဆာန်များပင် ဖြစ်ကြသည်

Verse 67

तत्ते ब्रवीमि तद्वाक्यं मोहमार्तंडमद्भुतम्

ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်အား ထိုစကားတော်ကို ပြောမည်—မောဟကို ဖျက်ဆီးသော နေရောင်ကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်တော်မူ၏။

Verse 68

अकारः कथितो ब्रह्मा उकारो विष्णुरुच्यते । मकारश्च स्मृतो रुद्रस्त्रयश्चैते गुणाः स्मृताः

အသံ «အ» ကို ဘြဟ္မာဟု ကြေညာ၏; «ဥ» ကို ဗိဿဏုဟု ဆို၏; «မ» ကို ရုဒြဟု မှတ်မိ၏။ ထိုသုံးပါးသည် ဂုဏသုံးပါးဟူ၍လည်း မှတ်မိကြ၏။

Verse 69

अर्धमात्रा च या मूर्ध्नि परमः स सदाशिवः । एवमोंकारमाहात्म्यं श्रुतिरेषा सनातनी

ထို့ပြင် ဦးခေါင်းထိပ်၌ တည်သော အက္ခရာတစ်ဝက် (အর্ধမात्रာ) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး—စဒါရှီဝ ဖြစ်၏။ ဤသို့ပင် အိုံကာရ၏ မဟာတန်ခိုးကို ရှရုတိ၏ အနန္တသင်ခန်းစာဟူ၍ ဆို၏။

Verse 70

ओंकारस्य च माहात्म्यं याथात्म्येन न शक्यते । वर्षाणामयुतेनापि ग्रंथकोटिभिरेव वा

အိုံကာရ၏ မဟာတန်ခိုးကို အမှန်တကယ်အတိုင်း ပြည့်စုံစွာ မဖော်ပြနိုင်—နှစ်တစ်သောင်းကြာသော်လည်းကောင်း၊ စာအုပ်သန်းတစ်ဆယ်ဖြင့်ပင်ကောင်း။

Verse 71

पुनर्यत्सारसर्वस्वं प्रोक्तं तच्छ्रूयतां परम् । अःकारांता अकाराद्या मनवस्ते चतुर्दश

ယခု ထပ်မံ၍ ပြောထားသမျှ၏ အနှစ်သာရအမြင့်ဆုံးကို နားထောင်ကြလော့။ «အ» ဖြင့်အစပြု၍ «အಃ» ဖြင့်အဆုံးသတ်သော မနု ၁၄ ပါးသည် ဤသို့ဖြစ်၏။

Verse 72

स्वायंभुवश्च स्वारोचिरौत्तमो रैवतस्तथा । तामसश्चाक्षुषः षष्ठस्तथा वैवस्वतोऽधुना

Svāyaṃbhuva၊ Svārociṣa၊ Uttama နှင့် Raivata တို့လည်းကောင်း; ထို့နောက် Tāmasa နှင့် Cākṣuṣa သည် မနု ဆဋ္ဌမ; ယခုကာလမှာ Vaivasvata ဖြစ်၏။

Verse 73

सावर्णिर्ब्रह्मसावर्णी रुद्रसावर्णिरेव च । दक्षसावर्णिरेवापि धर्मसावर्णिरेव च

Sāvarṇi၊ Brahma-sāvarṇi နှင့် Rudra-sāvarṇi; ထို့ပြင် Dakṣa-sāvarṇi နှင့် Dharma-sāvarṇi တို့လည်းကောင်း။

Verse 74

रौच्यो भौत्यस्तथा चापि मनवोऽमी चतुर्दश । श्वेतः पांडुस्तथा रक्तस्ताम्रः पीतश्च कापिलः

Raucya နှင့် Bhautyā တို့လည်းကောင်း—ဤတို့သည် မနု ဆယ့်လေးပါး ဖြစ်၏။ (အရောင်အားဖြင့်) အဖြူ၊ ဖြူဖျော့၊ အနီ၊ ကြေးနီရောင်၊ အဝါ နှင့် အညိုဖျော့ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 75

कृष्णः श्यामस्तथा धूम्रः सुपिशंगः पिशंगकः । त्रिवर्णः शबलो वर्णैः कर्कंधुर इति क्रमात्

(ထို့နောက်) အနက်၊ အမဲမှောင်၊ မီးခိုးရောင်၊ အညိုတောက်တောက်၊ အညို; ထို့နောက် သုံးရောင်နှင့် အရောင်စုံစုံလင်လင်—အစဉ်လိုက် (နောက်ဆုံး) Karkaṃdhura အထိ ဖြစ်၏။

Verse 76

वैवस्वतः क्षकारश्च तात कृष्णः प्रदृश्यते । ककाराद्य हकारांतास्त्रयस्त्रिंशच्च देवताः

“Vaivasvata” ကို “kṣa” သရအက္ခရာဖြင့် ညွှန်ပြ၏; ချစ်သူရေ၊ “Kṛṣṇa” လည်း ထင်ရှားစွာ ညွှန်ပြထားသည်။ “ka” မှ စ၍ “ha” အဆုံးတိုင်အောင် သုံးဆယ့်သုံးပါးသော ဒေဝတားတို့ဟု သိမှတ်ရ၏။

Verse 77

ककाराद्याष्ठकारांता आदित्या द्वादश स्मृताः । धाता मित्रोऽर्यमा शक्रो वरुणाश्चांशुरेव च

“က” မှအစ၍ “ဋ္ဌ” အဆုံးတိုင်အောင် အာဒိတျဒေဝတော် ၁၂ ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုသူတို့မှာ ဓာတာ၊ မိတ္တရ၊ အရျမာ၊ သက္ကရ(အိန္ဒြ)၊ ဝရုဏ နှင့် အံရှု တို့ဖြစ်သည်။

Verse 78

भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा । एकादशस्तथा त्वष्टा विष्णुर्द्वादश उच्यते

ဘဂ၊ ဝိဝသွာန်၊ ပူရှန် နှင့် ဆဝိတೃ ကို ဒသမဟု ဆို၏။ တ္ဝஷ္ဋೃ သည် တစ်ဆယ့်တစ်မ၊ ဝိෂ္ဏု သည် တစ်ဆယ့်နှစ်မဟု အာဒိတျတို့အနက် ကြေညာသည်။

Verse 79

जघन्यजः स सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः । डकाराद्या बकारांता रुद्राश्चैकादशैव तु

နောက်ဆုံးမွေးဖွားသူသည် အာဒိတျအားလုံးအနက် ဂုဏ်သတ္တိအားဖြင့် ထူးမြတ်၏။ “ဍ” မှအစ၍ “ဗ” အဆုံးတိုင်အောင် ရုဒြ ၁၁ ပါးဟု အမှန်တကယ် ဆိုကြသည်။

Verse 80

कपाली पिंगलो भीमो विरुपाक्षो विलोहितः । अजकः शासनः शास्ता शंभुश्चण्डो भवस्तथा

ကပာလီ၊ ပိင်္ဂလ၊ ဘီမ၊ ဝိရူပါက္ရှ၊ ဝိလိုဟိတ၊ အဇက၊ ရှာသန၊ ရှာஸ္တာ၊ ရှမ္ဘု၊ စဏ္ဍ နှင့် ဘဝ—ဤတို့သည် ရုဒြတို့ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 81

भकाराद्याः षकारांता अष्टौ हि वसवो मताः । ध्रुवो घोरश्च सोमश्च आपश्चैव नलोऽनिलः

“ဘ” မှအစ၍ “ෂ” အဆုံးတိုင်အောင် ဝಸು ၈ ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုဝಸುတို့မှာ ဓြုဝ၊ ဃောရ၊ ဆိုမ၊ အာပ၊ နလ နှင့် အနိလ တို့ဖြစ်သည်။

Verse 82

प्रत्यूषश्च प्रभासश्च अष्टौ ते वसवः स्मृताः । सौ हश्चेत्यश्विनौ ख्यातौ त्रयस्त्रिंशदिमे स्मृताः

ပရတ္ယူရှ နှင့် ပရဘာသ—ဤတို့သည် ဝသုရှစ်ပါးဟု မှတ်သားကြသည်။ ‘ဆော’ နှင့် ‘ဟာ’ သည် အရှွင်နှစ်ပါးဟု ကျော်ကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတို့ကို သုံးဆယ့်သုံးပါးသော ဒေဝတားဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 83

अनुस्वारो विसर्गश्च जिह्वामूलीय एव च । उपध्मानीय इत्येते जरायुजास्तथांडजाः

အနုသ္ဝာရ၊ ဝိသဂ္ဂ၊ ဇိဟ္ဝာမူလီယ နှင့် ဥပဓ္မာနီယ—ဤတို့သည် ဆိုထားသော သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ သားအိမ်မှ မွေးဖွားသူများနှင့် ဥမှ ပေါက်ဖွားသူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Verse 84

स्वेदजाश्चोद्भिजाश्चेति तत जीवाः प्रकीर्तिताः । भावार्थः कथितश्चायं तत्त्वार्थं श्रृणु सांप्रतम्

ချွေးမှ ပေါက်ဖွားသူများနှင့် မြေမှ ပေါက်ထွက်သူများ—ဤသို့ သတ္တဝါတို့ကို ကြေညာထားသည်။ ဤသည်မှာ အပြင်ပန်းအဓိပ္ပါယ် ဖြစ်ပြီး၊ ယခု တတ္တဝအဓိပ္ပါယ် အနက်ကို နားထောင်လော့။

Verse 85

ये पुमांसस्त्वमून्देवान्समाश्रित्य क्रियापराः । अर्धमात्रात्मके नित्ये पदे लीनास्त एव हि

ဤဒေဝတားတို့ကို အားကိုးရာယူ၍ ကုသိုလ်ကံနှင့် သာသနာရေး အကျင့်၌ တက်ကြွသူတို့သည် ‘အရဓမಾತ್ರာ’ အနှစ်သာရရှိသော အနန္တ နိစ္စပဒ၌ လုံးဝ လိမ္မာစွာ လိန်ဝင်ကြသည်—ထိုသူတို့သာ အမှန်တကယ် ပေါင်းစည်းမြုပ်နှံကြသည်။

Verse 86

चतुर्णां जीवयोनीनां तदैव परिमुच्यते । यदाभून्मनसा वाचा कर्मणा च यजेत्सुरान्

စိတ်၊ နှုတ်၊ ကုသိုလ်ကံဖြင့် ဒေဝတားတို့ကို ယဇ်ပူဇော်ကာ ဘက္တိ၌ အပြည့်အဝ ပါဝင်သူသည် သတ္တဝါမွေးဖွားပုံ လေးမျိုး၏ ချည်နှောင်မှုမှ ချက်ချင်း လွတ်မြောက်သည်။

Verse 87

यस्मिञ्छास्त्रे त्वमी देवा मानिता नैव पापिभिः । तच्छास्त्रं हि न मंतव्यं यदि ब्रह्मा स्वयं वदेत्

ဤနတ်တို့ကို မလေးစားဘဲ အပြစ်ရှိသူတို့က ထောက်ခံထားသော သင်ကြားချက်သည် သာသနာကျမ်းဟု မခံယူသင့်၊ ဘြဟ္မာကိုယ်တိုင် ပြောကြားသော်လည်း မယုံကြည်သင့်။

Verse 88

अमी च देवाः सर्वत्र श्रौते मार्गे प्रतिष्ठिताः । पाषण्डशास्त्रे सर्वत्र निषिद्धाः पापकर्मभिः

ဤနတ်တို့သည် အရာရာ၌ ဝေဒသဒ္ဓာ (śrauta) လမ်းကြောင်းတွင် တည်မြဲနေကြသော်လည်း၊ ပာသဏ္ဍ သင်ကြားချက်များတွင် အပြစ်ကမ္မများကြောင့် အရာရာ၌ ပယ်ချခံရကြသည်။

Verse 89

तदमून्ये व्यतिक्रम्य तपो दानमथो जपम् । प्रकुर्वंति दुरात्मानो वेपते मरुतः पथि

စိတ်ယုတ်မာသူတို့သည် ထိုနတ်တို့ကို လွန်ကျူး၍ တပေါ၊ ဒါန၊ ဂျပ် (japa) ကို ပြုလုပ်ကြသော်လည်း၊ လောကစည်းကမ်း၏ လေမဂ်ပင် သူတို့ကြောင့် တုန်လှုပ်နေသည်။

Verse 90

अहो मोहस्य माहात्म्यं पश्यताविजितात्मनाम् । पठंति मातृकां पापा मन्यंते न सुरानिह

အို မောဟ၏ အာနုဘော်ကို ကြည့်ပါ—ကိုယ်ကို မအနိုင်ယူနိုင်သူတို့၌။ အပြစ်သားတို့သည် ‘မာတရိကာ’ (အက္ခရာ/မန္တရ) ကို ရွတ်ဖတ်ကြသော်လည်း၊ ဤနေရာ၌ နတ်တို့ကို လုံးဝ မအသိအမှတ်ပြုကြ။

Verse 91

सुतनुरुवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा पिताभूदतिविस्मितः । पप्रच्छ च बहून्प्रश्रान्सोप्य वादीत्तथातथा

သုတနုက ပြောသည်—သူ၏စကားကို ကြားသော် ဖခင်သည် အလွန်အံ့ဩသွား၏။ မေးခွန်းများစွာ မေးမြန်းရာ အခြားသူကလည်း ထိုသို့ထိုသို့ သင့်လျော်စွာ ဖြေကြားလေ၏။

Verse 92

मयापि तव प्रोक्तोऽयं मातृकाप्रश्र उत्तमः । द्वितीयं श्रृणु तं प्रश्नं पंचपंचाद्भुतं गृहम्

မတ်ရိကာ (mātṛkā) အကြောင်း အလွန်မြတ်သော မေးခွန်းကိုလည်း ငါသည် သင်အား ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ယခု ဒုတိယမေးခွန်းကို နားထောင်လော့—ငါးနှင့်ငါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော အံ့ဖွယ် «အိမ်» အကြောင်းတည်း။

Verse 93

पंचभूतानि पञ्चैव कर्मज्ञानेंद्रियाणि च । पंच पंचापि विषया मनोबुद्ध्यहमेव च

ဓာတ်ငါးပါးရှိ၏။ ထို့ပြင် လုပ်ဆောင်အင်္ဂါငါးပါးနှင့် သိမြင်အင်္ဂါငါးပါးလည်းရှိ၏။ ထို့အတူ အာရုံအရာဝတ္ထုငါးပါးနှင့်အတူ စိတ် (manas)၊ ဉာဏ် (buddhi) နှင့် အဟံကာရ (ego) တို့လည်းရှိ၏။

Verse 94

प्रकृतिः पुरुषश्चैव पञ्चविंशः सदाशिवः । पञ्चपञ्चभिरेततैस्तु निष्पन्नं गृहमुच्यते

ပရကృతိ (Prakṛti) နှင့် ပုရုಷ (Puruṣa) တို့၊ ထို့ပြင် နှစ်ဆယ့်ငါးမြောက်အဖြစ် စဒါရှီဝ (Sadāśiva) ရှိ၏။ ဤငါးနှင့်ငါး အစုအဖွဲ့တို့ကြောင့် «အိမ်» ဟုခေါ်သော ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 95

देहमेतदिदं वेद तत्त्वतो यात्यसौ शिवम् । बहुरूपां स्त्रियं प्राहुर्बुद्धिं वेदांतवादिनः

ဤကိုယ်ခန္ဓာကို တတ္တဝတော (အမှန်တရားအတိုင်း) သိသူသည် ရှီဝ (Śiva) ထံသို့ ရောက်၏။ ဝေဒန္တပညာရှင်တို့သည် ဘုဒ္ဓိ (buddhi) ကို ပုံသဏ္ဍာန်အမျိုးမျိုးရှိသော «မိန်းမ» ဟု ခေါ်ကြပြီး အမြဲတမ်း အမျိုးမျိုးသော အသွင်ကို ဆောင်၏။

Verse 96

सा हि नानार्थभजनान्नानारूपं प्रपद्यते । धर्मस्यैकस्य संयोगाद्बहुधाप्येकिकैव सा

အမျိုးမျိုးသော ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အားထားသော်လည်း ၎င်းသည် အပြင်ပန်းပုံသဏ္ဍာန် အမျိုးမျိုးကို ခံယူ၏။ သို့ရာတွင် တစ်ခုတည်းသော ဓမ္မ (Dharma) နှင့် ဆက်စပ်မှုကြောင့် ၎င်းသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် တစ်ခုတည်းပင် ဖြစ်နေသည်—အမျိုးမျိုးပေါ်ထွက်သော်လည်း။

Verse 97

इति यो वेदे तत्त्वार्थं नासौ नरकमाप्नुयात् । मुनिभिर्यश्च न प्रोक्तं यन्न मन्येत दैवतान्

ဤတရား၏ အမှန်တကယ်သော အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူသည် နရကသို့ မကျရောက်ပါ။ မုနိပညာရှင်တို့ မကြေညာသေးသော အရာကိုလည်း ဘုရားတရားအဖြစ် မယူဆသင့်။

Verse 98

वचनं तद्बुधाः प्रहुर्बंधं चित्रकथं त्विति । यच्च कामान्वितं वाक्यं पंचमं वाप्यतः श्रुणु

ပညာရှိတို့က ထိုသို့သော စကားကို “ချည်နှောင်မှု” ဟု ခေါ်ကြသည်—အရောင်စုံပုံပြင်မျှသာ။ ယခုလည်း ပဉ္စမအမျိုးအစားကို နားထောင်လော့—ဆန္ဒကာမကြောင့် ထွက်ပေါ်သော စကားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 99

एको लोभो महान्ग्राहो लोभात्पापं प्रवर्तते । लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभात्कामः प्रवर्तते

လောဘတစ်ခုတည်းပင် အလွန်ကြီးမားသော မုဆိုးကောင်ဖြစ်သည်။ လောဘမှ အပြစ်ပေါ်ပေါက်လာသည်၊ လောဘမှ ဒေါသဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ လောဘမှ ကာမဆန္ဒသည် တိုးပွားနေသည်။

Verse 100

लोभान्मोहश्च माया च मानः स्तम्भः परेष्सुता । अविद्याऽप्रज्ञता चैव सर्वं लोभात्प्रवर्तते

လောဘမှ မောဟနှင့် လှည့်ဖြားမှု၊ မာနနှင့် တင်းမာသော အဟင်္ကာရ၊ အခြားသူတို့အပေါ် ရန်လိုမှု၊ အဝိဇ္ဇာနှင့် ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိခြင်းတို့ ပေါ်ပေါက်သည်—ဤအရာအားလုံးသည် လောဘမှ ဆင်းသက်သည်။

Verse 101

हरणं परवित्तानां परदाराभिमर्शनम् । साहसानां च सर्वेषामकार्याणआं क्रियास्तथा

အခြားသူ၏ ဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း၊ အခြားသူ၏ ဇနီးကို ထိပါးလွန်ကျူးခြင်း၊ အကြမ်းဖက်သော မကောင်းမှုအမျိုးမျိုး—ဤတားမြစ်ထားသော လုပ်ရပ်များလည်း ထိုအပြစ်မှပင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 102

स लोभः सह मोहेन विजेतव्यो जितात्मना । दम्भो द्रोहश्च निंदा च पैशुन्यं मत्सरस्तथा

လောဘသည် မောဟနှင့်အတူ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူက အနိုင်ယူရမည်။ ထိုမှ မုသာသန့်ရှင်းဟန်ဆောင်မှု၊ သစ္စာဖောက်မှု၊ အပြစ်တင်ပြောဆိုမှု၊ နောက်ကွယ်ကပြောဆိုမှုနှင့် မနာလိုမှုတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 103

भवन्त्येतानि सर्वाणि लुब्धानामकृतात्मनाम् । सुमहां त्यपि सास्त्राणि धारयंति बहुश्रुताः

ဤအပြစ်အနာအဆာတို့အားလုံးသည် မိမိကိုယ်ကို မသန့်စင်မထားသော လောဘကြီးသူတို့၌ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ကျမ်းစာများကို များစွာကြားနာ၍ အလွန်ကြီးမားသော သာသနာကျမ်းများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သူပင် ထိုအပြစ်များထဲသို့ ကျရောက်တတ်သည်။

Verse 104

छेत्तारः संशयानां च लोभग्रस्ता व्रजंत्यधः । लोभक्रोधप्रसक्ताश्च शिष्टाचारबहिष्कृताः

သံသယများကို ဖြတ်တောက်နိုင်သူပင် လောဘက ဖမ်းဆီးသွားလျှင် အောက်သို့ ကျဆင်းသည်။ လောဘနှင့် ဒေါသတွင် စွဲလမ်းသူတို့သည် ယဉ်ကျေးသိက္ခာရှိသူတို့၏ အကျင့်အကြံမှ ပယ်ဖျက်ခံရသည်။

Verse 105

अन्तःक्षुरा वाङ्मधुराः कूपाश्धन्नास्तृणौरिव । कुर्वते ये बहून्मार्गांस्तांस्तान्हेतुबलन्विताः

အတွင်း၌ ဓားမြှောင်ကဲ့သို့ စူးရှသော်လည်း စကားသည် ချိုမြိန်၏။ မြက်ဖုံးထားသော ရေတွင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ လှည့်ဖြားရန် လမ်းများစွာကို ဖန်တီးသူတို့သည် တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် အကြောင်းပြချက်နှင့် အင်အားကို လက်နက်ကဲ့သို့ ဆောင်၍ ပြုလုပ်ကြသည်။

Verse 106

सर्वमार्गं विलुंमपंति लोभाज्जातिषु निष्ठुराः । धर्मावतंसकाः क्षुद्रा मुष्णंति ध्वजिनो जगत्

လောဘကြောင့် ကြမ်းတမ်းနှလုံးသားရှိသူတို့သည် လူမျိုးအလွှာအမျိုးမျိုးအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာကာ လမ်းကြောင်းအားလုံးကို လုယက်ဖျက်ဆီးကြသည်။ သေးသိမ်သူတို့သည် “ဓမ္မ” ကို အလှဆင်အဖြစ် ဝတ်ဆင်၍ အလံတော်များအောက်တွင် လှည့်လည်ပြသရင်း ကမ္ဘာကို လုယူကြသည်။

Verse 107

एतेऽतिपापिनो ज्ञेया नित्यं लोभसमन्विताः । जनको युवनाश्वश्च वृषादर्भिः प्रसेनजित्

ဤသူတို့သည် အလွန်အမင်း အပြစ်ကြီးသူများဟု သိမှတ်ရမည်၊ အမြဲတမ်း လောဘနှင့် တွဲလျက်ရှိကြသည်—ဇနက၊ ယုဝနာရှွ၊ ဝೃသာဒರ್ಭိ၊ နှင့် ပရသေနဇစ်။

Verse 108

लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये जनाधिपाः । तस्मात्त्यजंति ये लोभं तेऽतिक्रामंति सागरम्

လောဘပျက်ကွယ်ခြင်းကြောင့် မင်းများသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြသကဲ့သို့ အခြားသူများလည်း ထိုနည်းတူပင်။ ထို့ကြောင့် လောဘကို စွန့်လွှတ်သူတို့သည် (သံသရာ၏) သမုဒ္ဒရာကို ကျော်လွန်နိုင်ကြသည်။

Verse 109

संसाराख्यमतोऽनये ये ग्राहग्रस्ता न संशयः । अथ ब्राह्मणभेदांस्त्वमष्टो विप्रावधारय

ထို့ကြောင့် ‘သံသရာ’ ဟုခေါ်သော ဤအရာက ဖမ်းဆီးထားသူတို့သည် မသံသယဘဲ မိကျောင်းဖမ်းမိသူကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယခုမူ ငါထံမှ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အမျိုးခွဲ ရှစ်မျိုးကို သင်မှတ်ယူလော့၊ အို ဗြာဟ္မဏ။

Verse 110

मात्रश्च ब्राह्मणश्चैव श्रोत्रियश्च ततः परम् । अनूचानस्तथा भ्रूण ऋषिकल्प ऋषिर्मुनिः

၎င်းတို့မှာ—‘မာတြ’ (မွေးဖွားခြင်းသာရှိသူ)၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ထို့နောက် ‘ရှရောတရိယ’၊ ထို့အပေါ် ‘အနူချာန’၊ ထို့ပြင် ‘ဘ္ရူဏ’၊ ‘ဣရှိကလ္ပ’၊ ‘ဣရှိ’ နှင့် ‘မုနိ’ တို့ဖြစ်သည်။

Verse 111

एते ह्यष्टौ समुद्दिष्टा ब्राह्मणाः प्रथमं श्रुतौ । तेषां परः परः श्रेष्ठो विद्यावृत्तविशेषतः

ဤဗြာဟ္မဏ အမျိုးအစား ရှစ်မျိုးကို သာသနာဓလေ့၌ အစဦးဆုံး ကြေညာထားသည်။ ၎င်းတို့အနက် နောက်တစ်မျိုးနောက်တစ်မျိုးသည် ပညာနှင့် အကျင့်အကြံ၏ ထူးခြားမှုကြောင့် ရှေ့တစ်မျိုးထက် ပိုမိုမြင့်မြတ်သည်။

Verse 112

ब्राह्मणानां कुले जातो जातिमात्रो यदा भवेत् । अनुपेतः क्रियाहीनो मात्र इत्यभिधीयते

ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားသော်လည်း မွေးရာဇာတိသာရှိ၍ ဥပနယန (အဝင်ပွဲ) မခံယူသေး၊ သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာဓမ္မများ မပြုလုပ်သူကို «မာတြ» ဟု ခေါ်သည်၊ အမည်သာရှိသော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်၏။

Verse 113

एकोद्देश्यमतिक्रम्य वेदस्याचारवानृजुः । स ब्राह्मण इति प्रोक्तो निभृतः सत्यवाग्घृणी

ဝေဒ၏ သင်ခန်းစာတစ်ခုတည်းကိုသာ မကန့်သတ်ဘဲ ကျော်လွန်၍ လေ့လာသူ၊ အကျင့်အကြံ စည်းကမ်းရှိ၍ ဖြောင့်မတ်သူ—အမူအရာ တိတ်တဆိတ်၊ စကား၌ သစ္စာရှိ၍ ကရုဏာရှိသူ—ကို «ဗြာဟ္မဏ» ဟု ကြေညာသည်။

Verse 114

एकां शाखां सकल्पां च षड्भिरंगैरधीत्य च । षट्कर्मनिरतो विप्रः श्रोत्रियोनाम धर्मवित्

ဝေဒ၏ သာခါတစ်ခုကို ကလ္ပနှင့် ဝေဒင်္ဂ ခြောက်ပါးနှင့်တကွ လေ့လာပြီး၊ ခြောက်ကမ္မ (ṣaṭkarman) ကို အမြဲတမ်း အားထုတ်ကျင့်သုံးသော ဗိပရကို «ရှရောထရိယ» ဟု ခေါ်ကြပြီး ဓမ္မကို သိသူ ဖြစ်သည်။

Verse 115

वेदवेदांगतत्त्वज्ञः शुद्धात्मा पापवर्जितः । श्रेष्ठः श्रोत्रियवान्प्राज्ञः सोऽनूचान इति स्मृतः

ဝေဒနှင့် ဝေဒင်္ဂတို့၏ အတ္ထတရားကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူ၊ အတွင်းစိတ် သန့်ရှင်း၍ အပြစ်မှ ကင်းသူ—အထူးကောင်းမြတ်၍ ရှရောထရိယ ပညာရှိကာ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသူ—ကို «အနူချာန» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 116

अनूचानगुणोपेतो यज्ञस्वाध्याययंत्रितः । भ्रूण इत्युच्यते शिष्टैः शेषभोजी जितेंद्रियः

စည်းကမ်းတကျ သင်ယူမှု၏ ဂုဏ်ရည်များနှင့် ပြည့်စုံ၍ ယဇ္ဉနှင့် ဝေဒသွာဓျာယ (svādhyāya) ဖြင့် ထိန်းချုပ်ထားသူ၊ ပူဇော်ပြီးနောက် ကျန်သည့် အစာကိုသာ စားသုံးသူ၊ အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားသူ—ဉာဏ်ရှိသူတို့က ထိုသူကို «ဘ္ရူဏ» ဟု ခေါ်ကြသည်၊ ပြည့်စုံသန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်၏။

Verse 117

वैदिकं लौकिकं चैव सर्वज्ञानमवाप्य यः । आश्रमस्थो वशी नित्यमृषिकल्प इति स्मृतः

ဝေဒသိပ္ပံနှင့် လောကီပညာ အားလုံးကို ရရှိပြီး၊ မိမိ၏ အာရှရမ၌ အမြဲတမ်း ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်၍ တည်ကြည်နေသူကို «ရိရှီတူ» (ṛṣikalpa) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 118

ऊर्ध्वरेता भवत्यग्र्यो नियताशी नसंश यी । शापानुग्रहयोः शक्तः सत्यसंधो भवेदृषिः

သူသည် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်လာ၏—အသက်ဓာတ်ကို အထက်သို့ ပြောင်းလဲထိန်းသိမ်း၍၊ အစားအစာကို ကန့်သတ်စားသုံးကာ၊ သံသယကင်းလွတ်၏။ ကျိန်စာပေးခြင်းနှင့် ကောင်းချီးပေးခြင်းတို့၌ အာဏာရှိပြီး၊ သစ္စာတည်ကြည်သော ကတိသစ္စာနှင့်တကွ—ထိုသူသည် ရိရှီ (ṛṣi) ဖြစ်လာသည်။

Verse 119

निवृत्तः सर्वतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः । ध्यानस्थानिष्क्रियो दांतस्तुल्यमृत्कांचनो मुनिः

လောကီရေးရာမှ ဆုတ်ခွာ၍၊ တတ္တဝါအားလုံး၏ အမှန်တရားကို သိမြင်ကာ၊ လိုချင်တပ်မက်မှုနှင့် ဒေါသကင်းလွတ်၏။ သမာဓိ၌ တည်နေ၍ လှုပ်ရှားမှုမရှိ၊ စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းပြီး၊ မြေညစ်နှင့် ရွှေကို တူညီဟု မြင်သောသူ—ထိုသူသည် မုနိ (muni) အတိတ်ဆိတ်ပညာရှင် ဖြစ်သည်။

Verse 120

एवमन्वयविद्याभ्यां वृत्तेन च समुच्छ्रिताः । त्रिशुक्लानाम विप्रेंद्राः पूज्यन्ते सवनादिषु

ဤသို့ မျိုးရိုးမြတ်မှုနှင့် ပညာသင်ယူမှု၊ ထို့ပြင် စံပြအကျင့်အကြံတို့ကြောင့် မြင့်တင်ခံရသော တြိရှုကလ (Triśukla) အတန်း၏ အထွတ်အထိပ် ဗြာဟ္မဏများကို စဝန (savana) စသည့် ယဇ်ပူဇော်ပွဲများတွင် ရိုသေစွာ ပူဇော်ကြသည်။

Verse 121

इत्येवंविधविप्रत्वमुक्तं श्रृणु युगादयः । नवमी कार्तिके शुक्ला कृतादिः परिकीर्तिता

ဤသို့သော ဗြာဟ္မဏအထူးကောင်းမြတ်မှုကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခု ယုဂါဒီ (Yugādi) ဟူသော ယုဂအစများကို နားထောင်လော့။ ကာတ္တိက (Kārttika) လ၏ သုက္လပက္ခ နဝမနေ့ကို ကృతယုဂ (Kṛta Yuga) ၏ အစဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 122

वैशाखस्य तृतीया या शुक्ला त्रेतादिरुच्यते । माघे पञ्चदशीनाम द्वापरादिः स्मृता बुधैः

ဝိုင်သာခ လ၏ အလင်းဘက် တိထီ (၃) ရက်ကို တ్రေတားယုဂ၏ အစဟု ခေါ်ကြသည်။ မာဃ လ၏ ပုဏ္ဏမီ (လပြည့်) ကိုလည်း ပညာရှိတို့က ဒွာပရယုဂ၏ အစဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 123

त्रयोदशी नभस्ये च कृष्णा सा हि कलेः स्मृता । युगादयः स्मृता ह्येता दत्तस्याक्षयकारकाः

နဘဿျ (Nabhasya) လ၏ အမှောင်ဘက် တိထီ (၁၃) ရက်ကို ကလိယုဂ၏ အစဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဤတို့ကို ယုဂာဒီဟု ခေါ်ကြပြီး ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ကို အဆုံးမရှိသော အကျိုးဖြစ်စေသည်။

Verse 124

एताश्चतस्रस्तिथयो युगाद्या दत्तं हुतं चाक्षयमाशु विद्यात् । युगेयुगे वर्षशतेन दानं युगादिकाले दिवसेन तत्फलम्

ဤတိထီ လေးရက်သည် ယုဂာဒီ ဖြစ်ကြောင်းကို လျင်မြန်စွာ သိမှတ်ပါ။ ထိုနေ့များတွင် လှူဒါန်းသမျှ၊ ဟောမ (ယဇ်ပူဇော်) ပြုသမျှသည် မကုန်ခန်းသော အကျိုးဖြစ်စေသည်။ ယုဂတိုင်းတွင် နှစ်တစ်ရာကြာ လှူဒါန်းသည့် အကျိုးသည် ယုဂာဒီကာလ တစ်နေ့တည်းဖြင့် ပြုလျှင် ထိုအကျိုးနှင့် တူညီသည်။

Verse 125

युगाद्याः कथिता ह्येता मन्वाद्याः श्रृणु सांप्रतम् । अश्वयुक्छुक्लनवमी द्वादशी कार्तिके तथा

ယုဂာဒီတို့ကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခု မနွာဒီ (Manvādi) များကို နားထောင်ပါ။ အရှွယုဇ (Aśvayuj) လ၏ အလင်းဘက် နဝမီ (၉) ရက်နှင့် ကာရ္တိက (Kārttika) လ၏ ဒွာဒသီ (၁၂) ရက် ဖြစ်သည်။

Verse 126

तृतीया चैत्रमासस्य तथा भाद्रपदस्य च । फाल्गुनस्य त्वमावास्या पौषस्यैकादशी तथा

ချိုင်တရ (Caitra) လ၏ တိထီ (၃) ရက်နှင့် ဘာဒြပဒ (Bhādrapada) လ၏ တိထီ (၃) ရက်လည်းကောင်း၊ ဖာလ္ဂုန (Phālguna) လ၏ အမဝါသျာ (လကွယ်) လည်းကောင်း၊ ပေါဿ (Pauṣa) လ၏ ဧကာဒသီ (၁၁) ရက်လည်းကောင်း—ဤသန့်ရှင်းသော တိထီများသည် ဒါနအတွက် အထူးချီးမွမ်းခံရသည်။

Verse 127

आषाढस्यापि दशमी माघमासस्य सप्तमी । श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढी च पूर्णिमा

အာသာဍ္ဍလ၏ ဒသမနေ့၊ မာဃလ၏ သတ္တမနေ့၊ သြာဝဏလ၏ ကృష్ణပက္ခ အဋ္ဌမနေ့နှင့် အာသာဍ္ဍလ၏ ပုဏ္ဏမီ (လပြည့်) တို့ကိုလည်း ချီးမွမ်းကြသည်—ဓမ္မပုဏ္ဏားအကျိုး အထူးသဖြင့် ဒါနပြုခြင်းအတွက် အင်အားကြီးသော အခါတော်များဖြစ်သည်။

Verse 128

कार्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्येष्ठे पञ्चदशी सिता । मन्वंतरादयश्चैता दत्तस्याक्षयकारकाः

ကာရ္တ္တိကလ၏ ပုဏ္ဏမီ၊ ဖာလ္ဂုနလ၏ ပုဏ္ဏမီ၊ ခိုင်တြလ၏ ပုဏ္ဏမီ၊ ထို့ပြင် ဇျေဋ္ဌလတွင် သုက္ကပက္ခ ဒသမပဉ္စဒသီ (လပြည့်) နှင့် မန္ဝန္တရနေ့များ စသည့်အခါတော်တို့—ဤအရာများသည် ဒါန၏ အကျိုးကို မကုန်ခန်းစေသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 129

यस्यां तिथौ रथं पूर्वं प्राप देवो दिवाकरः । सा तिथिः कथिता विप्रैर्माघे या रथसप्तमी

ရှေးကာလ၌ ဒေဝ ဒိဝာကရ (နေဘုရား) သည် မိမိ၏ ရထားကို ရရှိခဲ့သော တိထိကို—ဗြာဟ္မဏတို့က မာဃလတွင် ထိုတိထိကိုပင် “ရထသပ္တမီ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 130

तस्यां दत्तं हुतं चेष्टं सर्वमेवाक्षयं मतम् । सर्वदारिद्र्यशमनं भास्करप्रीतये मतम्

ထိုနေ့၌ ပေးကမ်းသောအရာ၊ ဟုတ (မီးပူဇော်) ပြုသောအရာ၊ သာသနာရေးအကျင့်အကြံ ပြုလုပ်သမျှ အားလုံးကို အကျိုးမကုန်ခန်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ ၎င်းသည် ဘ္ဟာစ్కရ (နေဘုရား) ကို ပီတိဖြစ်စေရန် ပြုသောကြောင့် ဆင်းရဲမှုအမျိုးမျိုးကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ယူဆကြသည်။

Verse 131

नित्योद्वेजकमाहुर्यं बुधास्तं श्रृणु तत्त्वतः । यश्च याचनिको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम्

ပညာရှိတို့က ထိုသူကို “အမြဲတမ်း အနှောင့်အယှက်ပေးသူ” ဟု ခေါ်ကြသည်—အမှန်တရားကို တိတိကျကျ နားထောင်လော့။ အမြဲတမ်း တောင်းစားနေသူ (အခြားသူတို့ကို မပြတ်မတောက် တောင်းဆိုသူ) သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အခွင့်အရေးကို မခံထိုက်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 132

उद्वेजयति भूतानि यथा चौरास्तथैव सः । नरकं याति पापात्मा नित्योद्वेगकरस्त्वसौ

သူသည် သူခိုးတို့ကဲ့သို့ သက်ရှိသတ္တဝါများကို ကြောက်လန့်စေ၏။ ထို့ကြောင့် အပြစ်စိတ်ရှိသူ၊ အမြဲတမ်းဒုက္ခဖြစ်စေသူသည် နရကသို့ သွားရ၏။

Verse 133

इहोपपत्तिर्मम केन कर्मणा क्व च प्रयातव्यमितो मयेति । विचार्य चैवं प्रतिकारकारी बुधैः स चोक्तो द्विज दक्षदक्षः

«ဤအခြေအနေကို ငါသည် မည်သည့်ကမ္မကြောင့် ရရှိသနည်း၊ ဤနေရာမှ ငါ ဘယ်သို့ သွားရမည်နည်း» ဟု ထိုသို့ စဉ်းစား၍ ပြန်လည်ပြုပြင်ကာ ကာကွယ်ကုသမှုကို လုပ်ဆောင်သူကို ပညာရှိတို့က အမှန်တကယ် ကျွမ်းကျင်သော ဒွိဇ၊ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်ကို သိကျွမ်းသူဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 134

मासैरष्टभिरह्ना च पूर्वेण वयसायुषा । तत्कर्म पुरुषः कुर्याद्येनांते सुखमेधते

အသက်တာ၏ အစပိုင်း—လများဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နေ့များဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ငယ်ရွယ်သည့် အစအဆင့်ဖြင့်ဖြစ်စေ—အဆုံးတွင် ချမ်းသာသုခ တိုးပွားစေမည့် ကမ္မကို လူသည် ပြုလုပ်သင့်၏။

Verse 135

अर्चिर्धूमश्च मार्गौ द्वावाहुर्वेदांतवादिनः । अर्चिषा याति मोक्षं च धूमेनावर्तते पुनः

ဝေဒန္တဆရာတို့က လမ်းနှစ်လမ်းရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်—အလင်း၏လမ်း (အရ္စိ) နှင့် မီးခိုး၏လမ်း (ဓူမ)။ အလင်းလမ်းဖြင့် မောက္ခသို့ ရောက်ပြီး၊ မီးခိုးလမ်းဖြင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့ ပြန်လှည့်ရ၏။

Verse 136

यज्ञैरासाद्यते धूमो नैष्कर्म्येणार्चिराप्यते । एतयोरपरो मार्गः पाखंड इति कीर्त्यते

ယဇ္ဉပူဇာများဖြင့် “မီးခိုး” သို့သာ ရောက်နိုင်ပြီး၊ နိုင်စ္ကမ္မယ (ကမ္မမချည်နှောင်သော သာသနာကျင့်စဉ်) ဖြင့် “အလင်းမီးတောက်” ကို ရနိုင်သည်။ ဤနှစ်လမ်းမှ အခြားလမ်းကို ပာခဏ္ဍ (လမ်းလွဲ၊ သာသနာဖျက်) ဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 137

यो देवान्मन्यते नैव धर्मांश्च मनुसूचितान् । नैतौ स याति पंथानौ तत्त्वार्थोऽयं निरूपितः

ဘုရားတို့ကို မယုံကြည်သူ၊ မနုမဟာဓမ္မသတ်က သင်ကြားထားသော ဓမ္မတို့ကိုလည်း မလက်ခံသူသည် လမ်းနှစ်လမ်းစလုံးကို မလိုက်နိုင်။ ဤအကြောင်းအရာ၏ အမှန်တရားကို ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 138

इते ते कीर्तिताः प्रश्राः शक्त्या ब्राह्मणसत्तम । साधु वाऽसाधु वा ब्रूही ख्यापयात्मानमेव च

ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအမြတ်ဆုံးရေ၊ ငါ့စွမ်းအားအတိုင်း ဤမေးခွန်းများကို သင့်ထံ တင်ပြခဲ့သည်။ သင့်အမြင်အရ သင့်တော်သလား မသင့်တော်သလား ပြောကြားပါ၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ အတ္တလက္ခဏာကိုလည်း ဖော်ပြပါ။