Opening the text

Sukta 5.87
Maruts (with Vishnu as associated power)
Trishtubh (likely; typical for Marut hymns—needs syllable verification)
हे सूक्त पर्वतांपासून जन्मलेल्या वादळ-गण असलेल्या मरुतांना शिस्तबद्ध, यज्ञास योग्य अशा संघाप्रमाणे आवाहन करते; त्यांच्या गर्जनाऱ्या सामर्थ्यामुळे तेज, संरक्षण आणि विजयकारी गती प्राप्त होते. त्यांच्या गतिमान शक्तीचा विष्णूच्या व्यापक, पुढे पाऊल टाकत विस्तारत जाणाऱ्या पराक्रमाशी संबंध जोडून, मरुतांनी हाक ऐकावी, यज्ञकर्माचे रक्षण करावे आणि शत्रुत्वपूर्ण नकाराच्या विरोधात उपासकाला अभेद्य व अजेय करावे अशी प्रार्थना करते.
Mantra 1
प्र वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत् । प्र शर्धाय प्रयज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे ॥
तुमच्या महान् ‘मती’ विष्णूकडे अग्रसर होवोत—मरुतांसह असलेल्या विष्णूकडे, हे गिरिज (पर्वतजन्मा) मरुतांनो. यज्ञास योग्य अशा ‘शर्ध’ (गण) कडे, सुखदायी शक्तीकडे, आनंदमय हविर्भाग प्रिय मानणाऱ्या बलवानाकडे; गर्जनध्वनी हेच ज्याचे व्रत (नियम) आहे अशा त्या तेजस्वी बळाकडे—पुढे वाहोत.
Mantra 2
प्र ये जाता महिना ये च नु स्वयं प्र विद्मना ब्रुवत एवयामरुत् । क्रत्वा तद्वो मरुतो नाधृषे शवो दाना मह्ना तदेषामधृष्टासो नाद्रयः ॥
जे महिमेत जन्मले आहेत, आणि जे आजही स्वतःच्या ‘विद्मना’ (ज्ञानाने) तेच घोषित करतात—ते अग्रसर आहेत, हे एवयामरुत् (मरुतांनो). ‘क्रतु’ (संकल्प) आणि बळ यांमुळे—तेच तुमचे अजेय सामर्थ्य; दानाच्या महत्तेमुळे—तेच त्यांचे; अधृष्ट (अपराजित) असे, दृढ शिळांसारखे, ते अढळ उभे राहतात.
Mantra 3
प्र ये दिवो बृहतः शृण्विरे गिरा सुशुक्वानः सुभ्व एवयामरुत् । न येषामिरी सधस्थ ईष्ट आँ अग्नयो न स्वविद्युतः प्र स्यन्द्रासो धुनीनाम् ॥
जे विशाल, महान् दिवातून स्तोत्रवाणी ऐकतात—दीप्त-ज्वाल, शोभायमान—ते अग्रसर आहेत, हे एवयामरुत्। त्यांच्या ‘सधस्थ’ (सामूहिक आसन) मध्ये त्यांची प्रेरक शक्ती क्षीण होत नाही; स्व-विद्युत् असलेल्या अग्नींसारखे, त्यांच्या ‘धुनी’ (गर्जन-शक्ती)च्या कंपित धारांचा प्रवाह पुढे वाहतो.
Mantra 4
स चक्रमे महतो निरुरुक्रमः समानस्मात्सदस एवयामरुत् । यदायुक्त त्मना स्वादधि ष्णुभिर्विष्पर्धसो विमहसो जिगाति शेवृधो नृभिः ॥
तो महत्त्वातून बाहेर पडून—विस्तीर्ण गती असलेला—त्याच समान सभासदनातून पुढे चालला आहे, हे मरुतांनो. जेव्हा त्याने आपल्या स्वभाव-बलाने (शक्ती) युक्त केल्या, तेव्हा उफाळत्या प्रवाहांद्वारे तो प्रतिस्पर्धी बळांना जिंकतो; तो विशाल अडथळे ओलांडतो—तो, जो मनुष्यांसाठी कल्याण वाढवितो.
Mantra 5
स्वनो न वोऽमवान्रेजयद्वृषा त्वेषो ययिस्तविष एवयामरुत् । येना सहन्त ऋञ्जत स्वरोचिषः स्थारश्मानो हिरण्ययाः स्वायुधास इष्मिणः ॥
घुमणाऱ्या नादासारखे तुमचे बलवान ‘वृष’ (वृषभ-बल) सर्वांना कंपित करते—तीव्र, वेगवान, पराक्रमी—हे मरुतांनो. त्या शक्तीनेच तुम्ही सहन करून विजय मिळविता आणि प्रकाशात उजळता, स्वयंज्योती; दृढ किरणांचे, सुवर्णमय, स्वयंसशस्त्र, प्रेरक—संकेंद्रित तेजाच्या शक्तींप्रमाणे (तुम्ही गतिमान होता).
Mantra 6
अपारो वो महिमा वृद्धशवसस्त्वेषं शवोऽवत्वेवयामरुत् । स्थातारो हि प्रसितौ संदृशि स्थन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ॥
अपरिमित आहे तुमची महिमा, हे वाढलेल्या सामर्थ्यवानांनो; तुमचे तीव्र बळ आम्हांला रक्षो, हे मरुतांनो. कारण तुम्ही अग्र-प्रेरणेत स्थिर उभे आहात, समान दर्शनात प्रत्यक्ष; निंदकांपासून आम्हांला वाचवा—अग्नींसारखे ज्वलंत होणाऱ्यांनो.
Mantra 7
ते रुद्रासः सुमखा अग्नयो यथा तुविद्युम्ना अवन्त्वेवयामरुत् । दीर्घं पृथु पप्रथे सद्म पार्थिवं येषामज्मेष्वा महः शर्धांस्यद्भुतैनसाम् ॥
हे मरुतांनो, ते सुमख (सुयज्ञ) रुद्र—अग्नींसारखे, तुविद्युम्न (अपर तेज) असलेले—आमचे रक्षण करो. त्यांनी पसरविलेले पार्थिव सद्म (भूवरील निवास) दीर्घ व विस्तीर्ण आहे; ज्यांच्या मोहिमांत अद्भुत-शक्तीचे, दोषारोपणास अछूते, महान् शर्ध (गण/सेना) संचार करतात.
Mantra 8
अद्वेषो नो मरुतो गातुमेतन श्रोता हवं जरितुरेवयामरुत् । विष्णोर्महः समन्यवो युयोतन स्मद्रथ्यो न दंसनाप द्वेषांसि सनुतः ॥
हे मरुतांनो, अद्वेष (द्वेषरहित) मार्गाने आमच्याकडे या; हे मरुतांनो, स्तोत्याचा हव (आह्वान) ऐका. विष्णूच्या महत्त्वासाठी समन्यव (एकचित्त उष्मा/उत्साह) होऊन, आमच्यापासून द्वेष दूर हाकलून द्या—जसा कुशल रथी वाट मोकळी करतो—आणि आम्हाला शत्रुतांच्या पलीकडे जिंकून नेा.
Mantra 9
गन्ता नो यज्ञं यज्ञियाः सुशमि श्रोता हवमरक्ष एवयामरुत् । ज्येष्ठासो न पर्वतासो व्योमनि यूयं तस्य प्रचेतसः स्यात दुर्धर्तवो निदः ॥
हे यज्ञिय (यज्ञार्ह) जनांनो, आमच्या यज्ञास या; सुषमि (शुभ-शांती) मध्ये आमचा हव (आह्वान) ऐका व त्याचे रक्षण करा, हे अग्रगामी गतीचे मरुतांनो. विस्तीर्ण व्योमात ज्येष्ठ पर्वतांसारखे, तुम्ही त्या (ऋत/सत्य)चे प्रचेतस (सचेत) आहात; शत्रूच्या निंदेस (निदः) दुर्धर्त (धरण्यास अशक्य), अजेय राहा.
The Maruts are a powerful host of storm and wind deities, described as radiant, swift, and well-armed. In this hymn they are also protectors of the sacrifice and bringers of victorious energy.
Vishnu represents wide, forward-striding expansion. The hymn links the Maruts’ dynamic force to that expansive movement, so their power becomes purposeful—driving the rite and the seeker forward.
It asks the Maruts to come to the yajña, hear the invocation in peace, guard the ritual, and make the worshipper hard to overcome—especially against hostile speech and obstructing forces.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.