
Sukta 5.87
Maruts (with Vishnu as associated power)
Trishtubh (likely; typical for Marut hymns—needs syllable verification)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਗਣ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਯੱਗ-ਯੋਗ ਸੰਗਤ ਵਜੋਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਜਦੀ ਤਾਕਤ ਚਮਕ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਾਇਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੁਤ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਨ, ਯੱਗ-ਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਅਜਿੱਤ ਬਣਾਉਣ।
Mantra 1
प्र वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत् । प्र शर्धाय प्रयज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे ॥
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮਹਾਨ ਮਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ—ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲ, ਹੇ ਪਹਾੜ-ਜਨਮੇ ਮਰੁਤੋ (ਏਵਯਾਮਰੁਤ्)। ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ੍ਯ ਸ਼ਰਧਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ, ਸੁਖ-ਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ, ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਵੱਲ ਜੋ ਆਨੰਦਮਈ ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਰਜਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ੍ਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ।
Mantra 2
प्र ये जाता महिना ये च नु स्वयं प्र विद्मना ब्रुवत एवयामरुत् । क्रत्वा तद्वो मरुतो नाधृषे शवो दाना मह्ना तदेषामधृष्टासो नाद्रयः ॥
ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਉਹ—ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ (ਏਵਯਾਮਰੁਤ्)। ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ) ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਹ—ਅਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਪੱਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ—ਅਡੋਲ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
प्र ये दिवो बृहतः शृण्विरे गिरा सुशुक्वानः सुभ्व एवयामरुत् । न येषामिरी सधस्थ ईष्ट आँ अग्नयो न स्वविद्युतः प्र स्यन्द्रासो धुनीनाम् ॥
ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਉਹ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਗੀਰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਤੇਜਸਵੀ ਜਵਾਲਾ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ (ਏਵਯਾਮਰੁਤ्)। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਊਰਜਾ ਸਾਂਝੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਪਨ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਅੱਗੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 4
स चक्रमे महतो निरुरुक्रमः समानस्मात्सदस एवयामरुत् । यदायुक्त त्मना स्वादधि ष्णुभिर्विष्पर्धसो विमहसो जिगाति शेवृधो नृभिः ॥
ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਦਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗਤੀ ਵਾਲਾ—ਸਾਂਝੇ ਸਦਸ (ਸਭਾ-ਆਸਨ) ਤੋਂ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ-ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਤ੍ਮਨਾ (ਆਤਮ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਉੱਛਲਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
स्वनो न वोऽमवान्रेजयद्वृषा त्वेषो ययिस्तविष एवयामरुत् । येना सहन्त ऋञ्जत स्वरोचिषः स्थारश्मानो हिरण्ययाः स्वायुधास इष्मिणः ॥
ਗੂੰਜਦੇ ਨਾਦ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਸਭ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਤੀਖਾ, ਦੌੜਦਾ, ਮਹਾਬਲੀ—ਹੇ ਮਰੁਤੋ। ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋ—ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ; ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ, ਸਵੈ-ਅਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਪ੍ਰੇਰਕ—ਏਕਾਗ੍ਰ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਂਗ।
Mantra 6
अपारो वो महिमा वृद्धशवसस्त्वेषं शवोऽवत्वेवयामरुत् । स्थातारो हि प्रसितौ संदृशि स्थन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ॥
ਅਪਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਧ੍ਧਸ਼ਵਸੋ (ਵਧੇ ਹੋਏ ਬਲ ਵਾਲੋ); ਤੁਹਾਡਾ ਤੀਖਾ ਸ਼ਵ (ਬਲ) ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਖੜੇ ਹੋ, ਸਾਂਝੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਹੋ; ਸਾਨੂੰ ਨਿੰਦਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ—ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਹਕਣ ਵਾਲੋ।
Mantra 7
ते रुद्रासः सुमखा अग्नयो यथा तुविद्युम्ना अवन्त्वेवयामरुत् । दीर्घं पृथु पप्रथे सद्म पार्थिवं येषामज्मेष्वा महः शर्धांस्यद्भुतैनसाम् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸੁਮਖਾ (ਚੰਗੇ ਯਜ्ञ ਵਾਲੇ) ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ—ਬਹੁਤ ਦਿਉਮਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ—ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਮਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਦਲ ਚਲਦੇ ਹਨ—ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਦੋਸ਼-ਆਰੋਪਣ ਤੋਂ ਪਰੇ।
Mantra 8
अद्वेषो नो मरुतो गातुमेतन श्रोता हवं जरितुरेवयामरुत् । विष्णोर्महः समन्यवो युयोतन स्मद्रथ्यो न दंसनाप द्वेषांसि सनुतः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ; ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਰਿਤਾ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਦੀ ਹਵ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਲਈ ਇਕਸੁਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ, ਨਿਪੁਣ ਰਥਵਾਨ ਵਾਂਗ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਵੈਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਜਿਤਾਓ।
Mantra 9
गन्ता नो यज्ञं यज्ञियाः सुशमि श्रोता हवमरक्ष एवयामरुत् । ज्येष्ठासो न पर्वतासो व्योमनि यूयं तस्य प्रचेतसः स्यात दुर्धर्तवो निदः ॥
ਹੇ ਯਜ्ञ-ਯੋਗ੍ਯ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਆਓ; ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਹਵ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ—ਹੇ ਏਵਯਾਮ (ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ) ਮਰੁਤੋ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਯੋਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ (ਸੱਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ—ਜਾਗਰੂਕ ਗਿਆਨੀ—ਹੋ; ਵੈਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ-ਚੀਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੁರ್ಧਰ ਰਹੋ, ਅਪਹੁੰਚ ਰਹੋ।
The Maruts are a powerful host of storm and wind deities, described as radiant, swift, and well-armed. In this hymn they are also protectors of the sacrifice and bringers of victorious energy.
Vishnu represents wide, forward-striding expansion. The hymn links the Maruts’ dynamic force to that expansive movement, so their power becomes purposeful—driving the rite and the seeker forward.
It asks the Maruts to come to the yajña, hear the invocation in peace, guard the ritual, and make the worshipper hard to overcome—especially against hostile speech and obstructing forces.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.