Adhyaya 7

Verse 1

अर्जुन उवाच । महीसागरमाहात्म्यमद्भुतं कीर्तितं त्वया । विस्मयः परमो मह्यं प्रहर्षश्चोपजायते

അർജുനൻ പറഞ്ഞു—മഹീസാഗരത്തിന്റെ അത്ഭുതമായ മഹാത്മ്യം നിങ്ങൾ കീര്ത്തിച്ചു; അതിനാൽ എനിക്കു പരമ വിസ്മയവും ഹർഷവും ഉദിക്കുന്നു।

Verse 2

तदहं विस्तराच्छ्रोतुमिदमिच्छामि नारद । कस्य यज्ञे मही ग्लाना वह्नितापाभितापिता

അതുകൊണ്ട്, ഹേ നാരദാ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആരുടെ യാഗത്തിൽ ഭൂമി ക്ലാന്തയായി, അഗ്നിയുടെ ദഹനതാപത്തിൽ പീഡിതയായി?

Verse 3

नारद उवाच । महादाख्यानमाख्यास्ये यथा जाता महीनदी । श्रृण्वन्नेतां कथां पुण्यां पुण्यमाप्स्यसि पांडव

നാരദൻ പറഞ്ഞു—‘മഹീ’ എന്ന നദി എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്ന മഹാഖ്യാനം ഞാൻ പറയാം. ഹേ പാണ്ഡവാ, ഈ പുണ്യകഥ ശ്രവിച്ചാൽ നീ പുണ്യം പ്രാപിക്കും.

Verse 4

पुराभूद्भूपतिर्भूमाविन्द्रद्युम्न इति श्रुतः । वदान्यः सर्वधर्मज्ञो मान्यो मानयिता प्रभुः

പുരാതനകാലത്ത് ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ദാനശീലൻ, സർവ്വധർമ്മജ്ഞൻ, സ്വയം മാന്യൻ, മറ്റുള്ളവരെ മാനിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ പ്രഭു.

Verse 5

उचितज्ञो विवेकस्य निवासो गुणसागरः । न तदस्ति धरापृष्ठे नगरं ग्रामपत्तनम्

അവൻ യുക്തമായതു അറിയുന്നവൻ, വിവേകത്തിന്റെ നിവാസം, ഗുണസാഗരം. ഭൂമിയുടെ മേൽ നഗരമോ ഗ്രാമമോ പട്ടണമോ ഒന്നും ശേഷിച്ചിരുന്നില്ല…

Verse 6

तदीयपूर्तधर्मस्य चिह्नेन न यदंकितम् । कन्यादानानि बहुधा ब्राह्मेण विधिना व्यधात्

അവന്റെ പൂർതധർമ്മത്തിന്റെ (ലോകഹിതപ്രവൃത്തികളുടെ) ചിഹ്നം പതിയാത്ത സ്ഥലം ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു. അവൻ ബ്രാഹ്മവിധിപ്രകാരം പലവിധമായി കന്യാദാനങ്ങൾ നടത്തി.

Verse 7

भूपालोऽसौ ददौ दानमासहस्राद्धनार्थिनाम् । दशमीदिवसे रात्रौ गजपृष्ठेन दुन्दुभिः

ആ രാജാവ് ധനം തേടിയ യാചകരെ—ആയിരം പേരോളം—ദാനങ്ങളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. ദശമി രാത്രിയിൽ ആനയുടെ പുറത്ത് നിന്നു ദുന്ദുഭി മുഴക്കി നഗരത്തിൽ പ്രഖ്യാപനം നടത്തി.

Verse 8

ताड्यते तत्पुरे प्रातः कार्यमेकादशीव्रतम् । यज्वना तेन भूपेन विच्छिन्नं सोमपायिनाम्

ആ നഗരത്തിൽ പ്രഭാതത്തിൽ ദുന്ദുഭി അടിക്കപ്പെട്ടു—“ഏകാദശീ വ്രതം ആചരിക്കണം” എന്ന്. യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന ആ രാജാവ് സോമപാനികളുടെ പതിവ് അപ്പോൾ തടഞ്ഞു (വിച്ഛിന്നമാക്കി).

Verse 9

स्वरणैरास्तृता दर्भैर्द्व्यंगुलोत्सेधिता मही । गंगायां सिकता धारा वर्षतो दिवि तारकाः

ഭൂമി സ്വർണ്ണവർണ്ണ ദർഭപുല്ലാൽ വിരിച്ചിരിക്കുകയും രണ്ട് വിരൽ ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നിരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗംഗയിൽ മണലിന്റെ ധാര ഒഴുകി; ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നി.

Verse 10

शक्या गणयितुं प्राज्ञैस्तदीयं सुकृतं न तु । ईदृशैः सुकृतैरेष तेनैव वपुषा नृपः

ജ്ഞാനികൾ പലതും എണ്ണിക്കൂട്ടാൻ കഴിയും; എന്നാൽ അവന്റെ പുണ്യത്തിന്റെ അളവ് അല്ല. ഇത്തരമൊരു അതിവിശിഷ്ട പുണ്യബലാൽ ആ രാജാവ് അതേ ദേഹത്തോടെയേ ദിവ്യസ്ഥിതിയെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 11

धाम प्रजापतेः प्राप्तो विमानेन कुरूद्वह । बुभुजे स तदा भोगान्दुर्लभानमरैरपि

ഹേ കുരുശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ വിമാനം കയറി പ്രജാപതിയുടെ ധാമത്തിലെത്തി. അപ്പോൾ അമരന്മാർക്കും ദുർലഭമായ ഭോഗങ്ങൾ അവൻ അനുഭവിച്ചു.

Verse 12

अथ कल्पशतस्यांते व्यतीते तं महीपतिम् । प्राह प्रजापतिः सेवावसरायातमात्मनः

അപ്പോൾ നൂറു കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സേവയ്ക്കുള്ള നിശ്ചിത സമയത്ത് തന്റെ അടുക്കൽ വന്ന ആ രാജാവിനോട് പ്രജാപതി പറഞ്ഞു।

Verse 13

ब्रह्मोवाच । इंद्रद्युम्न द्रुतं गच्छ धरापृष्ठं नृपोत्तम । न स्तातव्यं मदीयेद्य लोके क्षणमपि त्वया

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇന്ദ്രദ്യുമ്നാ, നൃപോത്തമാ, വേഗം ഭൂമിതലത്തിലേക്ക് പോകുക. ഇന്ന് എന്റെ ലോകത്തിൽ നീ ഒരു ക്ഷണവും നില്ക്കരുത്।

Verse 14

इंद्रद्युम्न उवाच । कस्माद्ब्रह्मन्नितो भूमौ मां प्रेषयसि सम्प्रति । सति पुण्ये मदीये तु बहुले वद कारणम्

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഇപ്പോൾ എന്നെ ഇവിടെ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കെന്തിന് അയക്കുന്നു? എന്റെ പുണ്യം ഇനിയും ധാരാളമായിരിക്കെ കാരണം പറയുക।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । न पुण्यं केवलं राजन्गुप्तं स्वर्गस्य साधकम् । विना निष्कल्मषां कीर्ति त्रिलोकीतलविस्तृताम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, പുണ്യം മാത്രം—പ്രത്യേകിച്ച് മറഞ്ഞുകിടക്കുന്നതെങ്കിൽ—സ്വർഗ്ഗസാധനം അല്ല; ത്രിലോകത്തും വ്യാപിച്ച നിർമല കീർത്തിയില്ലെങ്കിൽ।

Verse 16

तव कीर्तिसमुच्छेदः सांप्रतं वसुधातले । संजातश्चिरकालेन गत्वा तां कुरु नूतनाम्

ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞതിനാൽ ഇപ്പോൾ ഭൂമിതലത്തിൽ നിന്റെ കീർത്തി ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ ചെന്നു അതിനെ വീണ്ടും പുതുക്കുക।

Verse 17

यदि वांछा महीपाल मम धामनि संस्थितौ

ഹേ മഹീപാലാ! നീ എന്റെ ധാമത്തിൽ സ്ഥിരമായി വസിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 18

इन्द्रद्युम्न उवाच । मदीयं सुकृतं ब्रह्मन्कथं भूमौ भवेदिति । किं कर्तव्यं मया नैतन्मम चेतसि तिष्ठति

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ബ്രഹ്മൻ! എന്റെ സുകൃതം ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ (ക്ഷയമോ മാറ്റമോ) പ്രാപിക്കും? ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ഇത് എന്റെ ചിത്തത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല।

Verse 19

ब्रह्मोवाच । बलवानेष भूपाल कालः कलयति स्वयम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു— ഹേ ഭൂപാലാ! ഈ കാലം അത്യന്തം ബലവാനാണ്; അത് തന്നെയാണ് എല്ലാറ്റിനെയും അളവാക്കി അന്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്।

Verse 20

ब्रह्मांडान्यपि मां चैव गणना का भवादृशाम् । तदेतदेव मन्येऽहं तव भूपाल सांप्रतम्

അസംഖ്യ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ—എന്റേതും ഉൾപ്പെടെ—ഗണന നിനക്കുപോലുള്ളവന് എങ്ങനെ സാധ്യം? ഹേ ഭൂപാലാ! ഇപ്പോൾ നിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇതേ കരുതുന്നു।

Verse 21

यत्कीर्तिमात्मनो व्यक्तिं नीत्वाभ्येहि पुनर्दिवम् । शुश्रुवानिति वाचं स ब्रह्मणः पृथिवीपतिः

സ്വകീയ കീർത്തിയും ആത്മപരിചയവും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വീണ്ടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് വരിക— എന്ന ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭൂമിപതി രാജാവ് വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 22

पश्यतिस्म तथात्मानं महीतलमुपागतम् । कांपिल्यनगरे भूयः पप्रच्छात्मानमात्मना

അപ്പോൾ അവൻ തന്നെയെ ഭൂമിതലത്തിൽ അവതരിച്ചവനായി കണ്ടു. വീണ്ടും കാംപില്യ നഗരത്തിലെത്തി, തന്റെ മനസ്സിൽ തന്നെയായി തന്റെ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

Verse 23

नगरं स तदा देशमप्राक्षीदिति विस्मितः । जना ऊचुः । न जानीमो वयं भूपमिंद्रद्युम्नं न तत्पुरम्

അതിശയത്തോടെ അവൻ ആ നഗരത്തെയും ദേശത്തെയും കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—“ഹേ രാജാവേ, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന രാജാവിനെ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; അവന്റെ ആ പുരവും അറിയുന്നില്ല.”

Verse 24

यत्त्वं पृच्छसि भो भद्र कञ्चित्पृच्छ चिरायुषम् । इन्द्रद्युम्न उवाच । कः संप्रति धरापृष्ठे चिरायुः प्रथितो जनाः

“ഹേ ഭദ്രാ, നീ ഇതു ചോദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ദീർഘായുസ്സിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരാളെ ചോദിക്ക.” ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ ഈ ധരാപൃഷ്ഠത്തിൽ ‘ചിരായു’ എന്നു ജനങ്ങളിൽ ആരാണ് പ്രസിദ്ധൻ?”

Verse 25

पृथिवीजयराज्येस्मिन्यत्र प्रबूत मा चिरम् । जना ऊचुः । श्रूयते नैमिषारण्ये सप्तकल्पस्मरो मुनिः

ഈ ഭൂവിജയരാജ്യത്തിൽ, നീ (നിന്റെ ധാരണപ്രകാരം) അധികം കാലമല്ല മുൻപ് ഭരിച്ചിടത്ത്, ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞു—“നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ ഏഴ് കല്പങ്ങളെ സ്മരിക്കുന്ന ഒരു മുനി ഉണ്ടെന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.”

Verse 26

मार्कंडेय इति ख्यातस्तं गत्वा पृच्छ संशयम् । तथोपदिष्टस्तैर्गत्वा तत्र तं मुनिपुंगवम्

അവൻ ‘മാർകണ്ഡേയൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; അവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു നിന്റെ സംശയം ചോദിക്ക. അവരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം അവൻ അവിടെ ചെന്നു ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ ദർശിച്ചു.

Verse 27

निशम्य प्रणिपत्याह नृपः स्वहृदयस्थितम् । इंद्रद्युम्न उवाच । चिरायुर्भगवान्भूमौ विश्रुतः सांप्रतं ततः

അതു കേട്ട് രാജാവ് നമസ്കരിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ നിശ്ചയിച്ച വാക്ക് പറഞ്ഞു. ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ പറഞ്ഞു—“അതുകൊണ്ട് ‘ചിരായു’ ഭഗവാൻ ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധനായിരിക്കുന്നു।”

Verse 28

पृच्छाम्यहं भवान्वेत्ति इंद्रद्युम्नं नृपं न वा

ഞാൻ നിങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നു—നിങ്ങൾ രാജാവായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനെ അറിയുമോ, അല്ലയോ?

Verse 29

श्रीमार्कंडेय उवाच । सप्तकल्पान्तरे नाभूत्कोपींद्रद्युम्नसंज्ञितः । भूपाल किमहं वच्मि तवान्यत्पृच्छ संशयम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—“ഏഴ് കല്പങ്ങളുടെ അവസാനം ‘ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന’ എന്ന പേരിൽ ഒരാളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഹേ ഭൂപാലാ, ഞാൻ ഇനി എന്ത് പറയണം? നിനക്കുള്ള മറ്റൊരു സംശയം ചോദിക്ക.”

Verse 30

स निराशस्तदाकर्ण्य वचो भूपोग्निसाधने । समुद्योगं तदा चक्रे तं दृष्ट्वाह तदा मुनिः

രാജാവ് അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുമെന്ന നിശ്ചയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ നിരാശനായി; എങ്കിലും ഉടൻ തന്നെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. അവനെ അങ്ങനെ ഒരുക്കം ചെയ്യുന്നതു കണ്ട മുനി ഉടൻ പറഞ്ഞു।

Verse 31

मार्कंडेय उवाच । मा साहसमिदं कार्षीर्भद्र वाचं श्रृणुष्व मे । एति जीवंतमानंदो नरं वर्षशतादपि

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭദ്രാ, ഈ ദുസ്സാഹസം ചെയ്യരുത്; എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. മനുഷ്യൻ നൂറുവർഷം ജീവിച്ചാലും ആനന്ദം ലഭിക്കാതെ ദുഃഖം തന്നെ ലഭിക്കാം।”

Verse 32

तत्करोमि प्रतीकारं तव दुःखोपशांतये । श्रृणु भद्र ममास्तीह बको मित्रं चिरंतनः

നിന്റെ ദുഃഖശമനത്തിനായി ഞാൻ പ്രതികാരം ചെയ്യും. കേൾക്കുക, ഹേ ഭദ്രാ! ഇവിടെ എനിക്ക് ചിരന്തന സുഹൃത്ത് ബകൻ ഉണ്ട്.

Verse 33

नाडीजंघ इति ख्यातः स त्वा ज्ञास्यत्यसंशयम् । तस्मादेहि द्रुतं यावदावां तत्र व्रजावहे

അവൻ ‘നാഡീജംഘ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; സംശയമില്ലാതെ നിന്നെ തിരിച്ചറിയും. അതിനാൽ വേഗം വരിക; നാം ഇരുവരും അവിടെ പോകാം.

Verse 34

परोपकारैकफलं जीवितं हि महात्मनाम् । यदि ज्ञास्यत्यसंदिग्धमिंद्रद्युम्नं स वक्ष्यति

മഹാത്മാക്കളുടെ ജീവിതത്തിന് ഒരേയൊരു ഫലം—പരോപകാരം. അവൻ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനെ സംശയമില്ലാതെ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ പറയും.

Verse 35

तौ प्रस्थिताविति तदा विप्रेंद्रनृपपुंगवौ । हिमाचलं प्रति प्रीतौ नाडीजंघालयं प्रति

അപ്പോൾ ആ രണ്ടുപേർ—ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനും രാജശ്രേഷ്ഠനും—ആനന്ദത്തോടെ ഹിമാചലത്തേക്കും നാഡീജംഘന്റെ ആലയത്തേക്കും പുറപ്പെട്ടു.

Verse 36

बकोऽथ मित्रं स्वं वीक्ष्य चिरकालादुपागतम् । मार्कंडेयं ययौ प्रीत्युत्कंठितः सम्मुखं द्विजैः

പിന്നെ ബകൻ തന്റെ സുഹൃത്ത് ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം വന്നതു കണ്ടു, സ്നേഹത്തോടെ ഉത്സുകനായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം മാർക്കണ്ഡേയനെ എതിരേൽക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 37

कृतसंविदभूत्पूर्वं कुशलस्वागतादिना । पप्रच्छानंतरं कार्यं वदागमनकारणम्

ആദ്യം കുശലാന്വേഷണവും സ്വാഗതവും നടത്തി സംവാദം കഴിച്ച ശേഷം, അദ്ദേഹം കാര്യവിഷയം ചോദിച്ചു— “നിന്റെ വരവിന്റെ കാരണം പറയുക.”

Verse 38

मार्कंडेयोथ तं प्राह बकं प्रस्तुतमीप्सितम् । इंद्रद्युम्नं भवान्वेत्ति भूपालं पृथिवीतले

അപ്പോൾ മാർകണ്ഡേയൻ ബകനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് വിഷയം ഉന്നയിച്ചു പറഞ്ഞു— “ഭൂമിയിലെ രാജാവായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനെ നീ അറിയുമോ?”

Verse 39

एतस्य मम मित्रस्य तेन ज्ञातेन कारणम् । नो वायं त्यजति प्राणान्पुरा वह्निप्रवेशनात्

ഇത് എന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ കാര്യം; കാരണം അവനറിയാം. ഇയാൾ പ്രാണം വിട്ടുകൊടുക്കുന്നില്ല— മുൻനിശ്ചയപ്രകാരം അഗ്നിപ്രവേശത്തിന് ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

Verse 40

एतस्य प्राणरक्षार्थं ब्रूहि जानासि चेन्नृपम्

ഹേ നൃപാ, നിനക്കറിയാമെങ്കിൽ പറയുക— ഈ മനുഷ്യന്റെ പ്രാണരക്ഷ എങ്ങനെ സാധിക്കും?

Verse 41

नडीजंघ उवाच । चतुर्दश स्मराम्यस्मि कल्पान्विप्रेंद्र सांप्रतम् । आस्तां तद्दर्शनं वार्तामपि वा न स्मराम्यहम्

നാടീജംഘൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് പതിനാലു കല്പങ്ങൾ വരെ സ്മരണയുണ്ട്; എന്നാൽ അതിനെക്കുറിച്ച്— ദർശനം വിട്ടേക്കൂ— വാർത്ത പോലും എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല.”

Verse 42

इंद्रद्युम्नो महीपालः कोऽपि नासीन्महीतले । एतावन्मात्रमेवाहं जानामि द्विजपुंगव

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരിലുള്ള രാജാവ് എവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; എനിക്ക് അറിയുന്നത് ഇത്രമാത്രം മാത്രം.

Verse 43

नारद उवाच । ततः स विस्मयाविष्टस्तस्यायुरिति शुश्रुवान् । पप्रच्छ राजा को हेतुर्दानस्य तपसोऽथ वा । यदायुरीदृशं दीर्घं संजातमिति विस्मितः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആയുസ്സിനെക്കുറിച്ച് കേട്ട് രാജാവ് അത്ഭുതഭരിതനായി ചോദിച്ചു—“ഇത്ര ദീർഘായുസ്സിന് കാരണം എന്ത്—ദാനമോ, തപസ്സോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും?”

Verse 44

नाडीजंघ उवाच । घृतकंबलमाहात्म्यान्मम देवस्य शूलिनः । दीर्घमायुरिदं विप्र शापाद्बकवपुः श्रृणु

നാടീജംഘൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രാ! എന്റെ ശൂലധാരിയായ ദേവനായ മഹാദേവന്റെ ‘ഘൃതകംബല’ മഹാത്മ്യത്താൽ എനിക്ക് ഈ ദീർഘായുസ്സ് ലഭിച്ചു; ശാപം മൂലം എനിക്ക് ബക (കൊക്ക്) രൂപം വന്നു—കേൾക്കുക.

Verse 45

पुरा जन्मन्यहं बालो ब्राह्मणस्याभवं भुवि । पाराशर्यसगोत्रस्य विश्वरूपस्य सन्मुनेः

മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ ബാലകനായിരുന്നു—പാരാശര്യ ഗോത്രത്തിലെ, വിശ്വരൂപൻ എന്ന സന്മുനിയുടെ ഗൃഹത്തിൽ.

Verse 46

बालको बक इत्येवं प्रतीतोऽतिप्रियः पितुः । चपलोऽतीव बालत्वे निसर्गादेव भद्रक

ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ ‘ബക’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു; പിതാവിന് അത്യന്തം പ്രിയനുമായിരുന്നു; എന്നാൽ ഹേ ഭദ്രാ! സ്വഭാവത്താൽ ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ വളരെ ചഞ്ചലനായിരുന്നു.

Verse 47

अथ मारकतं लिंगं देवतावसरात्पितुः । चापल्याद्वालभावाच्चापहृत्य निहितं मया

അപ്പോൾ പൂജാസമയത്തെ അവസരമാക്കി, ബാലസഹജമായ ചാപല്യത്താൽ ഞാൻ പിതാവിന്റെ മരകതസദൃശ സ്ഫടിക ശിവലിംഗം മോഷ്ടിച്ച് ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചു।

Verse 48

घृतस्य कुंभे संक्रांतौ मकरस्योत्तरायणे । अथ प्रातर्व्यतीतायां निशि यावत्पिता मम

മകരസംക്രാന്തിയുടെ വേളയിൽ, ഉത്തരായണത്തിൽ, നെയ്യുകുടം വെച്ചിരിക്കെ; രാത്രി കടന്ന് പ്രഭാതമായതുവരെ—അത്ര സമയത്തോളം എന്റെ പിതാവ്…

Verse 49

निर्माल्यापनयं चक्रे तावच्छून्यं शिवालयम् । निशम्य कांदिशीको मां पप्रच्छ मधुरस्वरम्

അദ്ദേഹം നിർമ്മാല്യം (മുന്‍ദിനത്തെ അർപ്പണാവശിഷ്ടം) നീക്കാൻ തുടങ്ങി; അതുവരെ ശിവാലയം ശൂന്യമായിരുന്നു. കേട്ട് കാംദിശീകൻ മധുരസ്വരത്തിൽ എന്നോട് ചോദിച്ചു।

Verse 50

वत्स क्व नु त्वया लिंगं नूनं विनिहितं वद । दास्यामि वांछितं यत्ते भक्ष्यमन्यत्तवेप्सितम्

“മകനേ, നീ ലിംഗം തീർച്ചയായും എവിടെ വെച്ചിരിക്കുന്നു? പറയുക. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ഞാൻ തരാം—ഭക്ഷിക്കാനുള്ളതും, മറ്റെന്തെങ്കിലും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും।”

Verse 51

ततो मया बालभावाद्भक्ष्यलुब्धेन तत्पितुः । घृतकुंभांतराकृष्य भद्रलिंगं समर्पितम्

അപ്പോൾ ഞാൻ—ബാലഭാവത്താലും ഭക്ഷണലോഭത്താലും—അവന്റെ പിതാവിന്റെ നെയ്യുകുടത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് വലിച്ചെടുത്ത് ആ മംഗളകരമായ ലിംഗം സമർപ്പിച്ചു।

Verse 52

अथ काले तु संप्राप्ते प्रमीतोऽहं नृपालये । जातो जातिस्मारस्तावदानर्ताधिपतेः सुतः

കാലം വന്നപ്പോൾ ഞാൻ രാജഭവനത്തിൽ ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു; തുടർന്ന് ആനർത്താധിപന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു, മുൻജന്മസ്മൃതി എനിക്കുണ്ടായി।

Verse 53

घृतकंबलमाहात्म्यान्मकरस्थे दिवाकरे । अपि बाल्यादवज्ञानात्संयोगाद्घृतलिंगयोः

‘ഘൃതകംബല’ പൂജയുടെ മഹാത്മ്യത്താൽ—സൂര്യൻ മകരസ്ഥനായിരിക്കുമ്പോൾ—ബാല്യത്തിലെ അവഗണനയുണ്ടായാലും, വെറും നെയ്യും ലിംഗവും സ്പർശിച്ച സംയോഗമാത്രത്താൽ…

Verse 54

ततः संस्थापितं लिंगं प्राग्जन्म स्मरता मया । ततः प्रभृति लिंगानि घृतेनाच्छादयाम्यहम्

അതുകൊണ്ട് മുൻജന്മം സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു; അന്നുമുതൽ ലിംഗങ്ങളെ നെയ്യാൽ മൂടി ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 55

पितृपैतामहं प्राप्य राज्यं शक्त्यनुरूपतः । ततः प्रसन्नो भगवान्पार्वतीपतिराह माम्

പിതൃ-പൈതാമഹിക രാജ്യം എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ലഭിച്ച ശേഷം, പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ പാർവതീപതി എന്നോടു അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 56

पूर्वजन्मनि तुष्टोऽहं घृतकंबलपूजया । प्रयच्छाम्यस्मि त राज्यमधुनाभिमतं वृणु

മുൻജന്മത്തിൽ ‘ഘൃതകംബല’ പൂജയാൽ ഞാൻ പ്രസന്നനായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് നിനക്കു രാജ്യം നൽകുന്നു—ഇപ്പോൾ നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക।

Verse 57

ततो मया वृतः प्रादाद्गाणपत्यं मदीप्सितम् । कैलासे मां शिवो नित्यं संतुष्टः प्राह चेति च

അപ്പോൾ ഞാൻ വരണം ചെയ്തപ്പോൾ അവൻ എനിക്ക് അഭിലഷിതമായ ഗണാധിപത്യം നൽകി. കൈലാസത്തിൽ നിത്യസന്തുഷ്ടനായ ശിവൻ എന്നോടു ഇപ്രകാരവും അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 58

तेनैव हि शरिरेण प्रणतं पुरतः स्थितम् । अद्यप्रभृति संक्रांतौ मकरस्यापरोपि यः

അതേ ശരീരത്തോടെയേ (ഭക്തൻ) നമസ്കരിച്ചു മുന്നിൽ നില്ക്കും. ഇന്നുമുതൽ മകരസംക്രാന്തിദിനത്തിൽ മറ്റാരെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ…

Verse 59

घृतेन पूजां कर्तासौ भावी मम गणः स्फुटम् । इत्युक्त्वा मां शिवो भद्र गणकोटीश्वरं व्यधात्

‘അവൻ നെയ്യുകൊണ്ട് പൂജ ചെയ്യും; തീർച്ചയായും അവൻ എന്റെ ഗണമായിരിക്കും.’ ഇങ്ങനെ അരുളി മംഗളനായ ശിവൻ എന്നെ ഗണകോടീശ്വരനാക്കി നിയമിച്ചു.

Verse 60

प्रतीपपालकंनाम संस्थितं शिवशासनम् । ततः कामादिभिः षड्भिः पदैश्चंक्रमणात्मिकाम्

‘പ്രതീപപാലക’ എന്ന ശിവശാസനം സ്ഥാപിതമായി. തുടർന്ന് കാമാദി ആറു വേഗങ്ങൾ പ്രേരിപ്പിച്ചതാൽ എന്റെ ജീവിതം പടിപടിയായി അശാന്ത സഞ്ചാരമായി മാറി.

Verse 61

निसर्गचपलां प्राप्य भ्रमरीमिव तां श्रियम् । नैवालमभवं तस्या धारणे दैवयोगतः

സ്വഭാവത്തിൽ ചഞ്ചലമായ, ഭ്രമരിയെപ്പോലെ അലയുന്ന ആ ശ്രീയെ ലഭിച്ചിട്ടും, ദൈവയോഗത്താൽ ഞാൻ അതിനെ നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 62

विचचार तदा मत्तः किलाहं वारणो यथा । कृत्याकृत्यविचारेण विमुक्तोऽतीव गर्वितः

അപ്പോൾ ഞാൻ മത്തനായ ആനയെപ്പോലെ ഇങ്ങും അങ്ങും അലഞ്ഞു; ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതുമായ വിവേചനം വിട്ട് അത്യന്തം അഹങ്കാരത്തിൽ വീർപ്പുമുട്ടി.

Verse 63

विद्यामभिजनं लक्ष्मीं प्राप्य नीचनरो यथा । आपदां पात्रतामेति सिंधूनामिव सागरः

വിദ്യയും അഭിജനതയും ലക്ഷ്മിയും ലഭിച്ച നീചൻ എങ്ങനെ ആപത്തുകളുടെ പാത്രമാകുന്നുവോ, അതുപോലെ നദികളെ സ്വീകരിക്കുന്ന സമുദ്രം അവയുടെ അധാരപാത്രമാകുന്നു.

Verse 64

अथ काले व्यतिक्रांते कियन्मात्रे यदृच्छया । विचरन्नगमं शैलं हिमानीरुद्धकंदरम्

പിന്നീട് കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, യാദൃച്ഛികമായി അലഞ്ഞുനടന്ന്, ഹിമപാളികളാൽ ഗുഹകൾ തടഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു പർവ്വതത്തിലെത്തി.

Verse 65

तपस्यति मुनिस्तत्र गालवो भार्यया सह । सदैव तीव्रतपसा कृशो धमनिसंततः

അവിടെ ഗാലവ മുനി ഭാര്യയോടുകൂടെ തപസ്സു ചെയ്തു കൊണ്ടിരുന്നു; കഠിനതപസ്സാൽ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ക്ഷീണിതനായി, നാഡികൾ തെളിഞ്ഞുനിന്നു.

Verse 66

ब्राह्मणस्य हि देहोयं नैवैहिकफलप्रियः । कृच्छ्राय तपसे चेह प्रेत्यानंतसुखाय च

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഈ ദേഹം ലൗകികഫലങ്ങളെ പ്രിയപ്പെടുന്നതല്ല; ഇത് ഇവിടെ കഠിനതപസ്സിനും, മരണാനന്തരം അനന്തസുഖത്തിനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്.

Verse 67

तस्य भार्याऽतिरूपेण विजिग्ये विश्ववर्णिनी । तन्वी श्यामा मृगाक्षी सा पीनोन्नतपयोधरा

അവന്റെ ഭാര്യ അത്യന്തം രൂപവതിയായി, ലോകസ്ത്രീകളുടെ സൗന്ദര്യത്തെ ജയിച്ചതുപോലെ തോന്നി. അവൾ സുന്ദരമായി സന്നമായ ദേഹവും ശ്യാമവർണ്ണവും മൃഗനയനങ്ങളും പുഷ്ടമായ ഉന്നതസ്തനങ്ങളും ഉള്ളവളായിരുന്നു.

Verse 68

हंसगद्गदसंभाषा मत्तमातंगगामिनी । विस्तीर्णजघना मध्ये क्षामा दीर्घशिरोरुहा

അവളുടെ വാക്കുകൾ ഹംസത്തിന്റെപോലെ മൃദുവും ഗദ്ഗദവുമായിരുന്നു; അവളുടെ നടപ്പ് മദോന്മത്തയായ ആനപ്പെണ്ണിനെപ്പോലെ. വിശാലമായ നിതംബം, സന്നമായ മദ്ധ്യഭാഗം, ദീർഘമായി ഒഴുകുന്ന മുടി—ഇവയൊക്കെയുമുണ്ടായിരുന്നു.

Verse 69

निम्ननाभिर्विधात्रैषा निर्मिता संदिदृक्षुणा । विकीर्णमिव सौंदर्यमेकपात्रमिव स्थितम्

ആഴമുള്ള നാഭിയുള്ള ആ സുന്ദരിയെ സ്രഷ്ടാവ് തന്റെ സൃഷ്ടിയെ കാണുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു നിർമ്മിച്ചതുപോലെ തോന്നി. അവളുടെ സൗന്ദര്യം എല്ലാടവും ചിതറിയതുപോലെ, എങ്കിലും ഒരേ പാത്രത്തിൽ സമാഹരിച്ചതുപോലെ നിലകൊണ്ടു.

Verse 70

ततोऽविनीतस्तां वीक्ष्य भद्र गालववल्लभाम् । अहमासं शरव्रातैस्ताडितः पुष्पधन्विना । विवेकिनोऽपि मुनयस्तावदेव विवेकिनः

അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ അവിനീതനായ ഞാൻ, ഗാലവനു പ്രിയയായ ആ ഭദ്രകന്യയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ, പുഷ്പധനുവായ കാമദേവന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ ആഹതനായി. വിവേകമുള്ള മുനിമാരും അത്രനേരം മാത്രമേ വിവേകമുള്ളവരായിരിക്കൂ.

Verse 71

यावन्न हरिणाक्षीणामपांगविवरेक्षिताः । मया व्यवसितं चित्ते तदानीं तां जिहीर्षुणा

മൃഗനയനികളായ യുവതികളുടെ അപാംഗകടാക്ഷങ്ങൾ എന്നെ ഭേദിക്കാത്തതുവരെ എന്റെ ചിത്തത്തിലെ നിശ്ചയം ദൃഢമായിരുന്നു; എന്നാൽ അവളെ ഹരിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം ഉദിച്ച ഉടൻ അത് കുലുങ്ങി.

Verse 72

इति चेति हरिष्यामि तपसा रक्षितां मुनेः । अस्याः कृते यदि शपेन्मुनिस्तत्र पराभवः

‘അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, മുനിയുടെ തപസ്സാൽ സംരക്ഷിതയായിരുന്നാലും ഞാൻ അവളെ അപഹരിക്കും.’ എന്നാൽ അവളുടെ കാരണമായി മുനി എന്നെ ശപിച്ചാൽ എനിക്ക് നാശവും പരാജയവും വരും.

Verse 73

मम भावी भवेदेषा भार्या मृत्युरुतापि मे । तस्माच्छिष्यो भवाम्यस्य शुश्रूषानिरतो मुनेः

അവൾ എന്റെ ഭാവി ഭാര്യയായേക്കാം—അല്ലെങ്കിൽ എനിക്ക് മരണമായേക്കാം. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ മുനിയുടെ ശിഷ്യനായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശുശ്രൂഷയിൽ നിരതനാകും.

Verse 74

प्राप्यांतरं हरिष्यामि नास्य योग्येयमंगना । इति व्यवस्य विद्यार्थिमूर्तिमास्थाय गालवम्

‘അവസരം കിട്ടിയാൽ ഞാൻ അവളെ അപഹരിക്കും; ഈ സ്ത്രീ അവനു യോജ്യമല്ല.’ എന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വേഷം ധരിച്ചു അവൻ ഗാലവനെ സമീപിച്ചു.

Verse 75

नमस्कृत्य वचोऽवोचमिति भाव्यर्थनोदितः । तथा मतिस्तथा मित्रं व्यवसायस्तथा नृणाम्

നമസ്കരിച്ചു ഞാൻ വചനം പറഞ്ഞു, എന്റെ അഭിപ്രേത ലക്ഷ്യം പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ. മനുഷ്യരുടെ മതി എങ്ങനെയോ, സൗഹൃദവും അങ്ങനെ; ശ്രമവും അങ്ങനെ തന്നെയാകുന്നു.

Verse 76

भवेदवश्यं तद्भावि यथा पुंभिः पुरा कृतम् । विवेकवैराग्ययुतो भगवंस्त्वासमुपस्थितः

അവശ്യം സംഭവിക്കേണ്ടത് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കുന്നു—പുരാതനകാലത്ത് മനുഷ്യർ ചെയ്ത കർമ്മം ഫലിക്കുന്നതുപോലെ. ഭഗവൻ, വിവേകവും വൈരാഗ്യവും ഉള്ളവനായി ഞാൻ നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 77

शिष्योऽहं भवता पाठ्यं कर्णधारं महामुनिम् । अपारपारदं विष्णुं विप्रमूर्तिमुपाश्रितम्

ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യൻ, ഹേ മഹാമുനേ; എനിക്ക് ഉപദേശം നൽകുക. നിങ്ങൾ ഈ അപാര സംസാരസമുദ്രത്തിന്റെ കർണധാരൻ—അപ്പുറം കടത്തുന്ന വിഷ്ണു, ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണ-മൂർത്തിയായി ഉപാസ്യൻ.

Verse 78

नमस्ये चेतनं ब्रह्मा प्रत्यक्षं गालवाख्यया । अविद्याकृष्णसर्पेण दष्टं तद्विषपीडितम्

ഗാലവ എന്ന നാമത്തിൽ എന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായ ചൈതന്യ പരബ്രഹ്മത്തോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അവിദ്യ എന്ന കറുത്ത സർപ്പം എന്നെ കടിച്ചു; അതിന്റെ വിഷം കൊണ്ട് ഞാൻ പീഡിതൻ.

Verse 79

उपदेशमहामंत्रैर्मां जांगुलिक जीवय । महामोहमहा वृक्षो हृद्यावापसमुत्थितः

ഹേ ജാംഗുലികാ (സർപ്പവിഷം നീക്കുന്നവനേ), ഉപദേശ മഹാമന്ത്രങ്ങളാൽ എന്നെ ജീവിപ്പിക്കൂ. എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ വിത്തുതോട്ടത്തിൽ നിന്ന് മഹാമോഹത്തിന്റെ മഹാവൃക്ഷം മുളച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 80

त्वद्वाक्यतीक्ष्णधारेण कुठारेण क्षयं व्रजेत् । अपवर्गपथव्यापी मूढसंसर्गसेचनः

നിങ്ങളുടെ വാക്കുകളുടെ തീക്ഷ്ണധാരയുള്ള കുഠാരത്തോടെ, മൂഢരുടെ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്ന് വളർന്ന എന്റെ മൂഢതയുടെ ‘സേചനം’ നശിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ അപവർഗം (മോക്ഷം) എന്ന പാത എന്റെ മുമ്പിൽ വിശാലമായി തെളിയട്ടെ.

Verse 81

छिद्यतां सूत्रधारेण विद्यापरशुनाधुना । भजामि तव शिष्योऽहं वरिवस्यापरश्चिरम्

ഇപ്പോൾ സൂത്രധാരൻ (മാർഗ്ഗദർശി) മുഖേനയും വിദ്യ എന്ന പരശുവാലും ഈ ബന്ധനം ഛേദിക്കപ്പെടട്ടെ. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യനായി നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; ദീർഘകാലം ഞാൻ വെറും ബാഹ്യ വരിവസ്യ (പൂജാ-സേവ)യിൽ മാത്രം ആയിരുന്നു, ഉന്നത സാധനയിൽ അല്ല.

Verse 82

समिद्दर्भान्मूलफलं दारूणि जलमेव च । आहरिष्येऽनुगृह्णीष्व विनीतं मामुपस्थितम्

ഞാൻ സമിധ, ദർഭ, മൂലഫലങ്ങൾ, വിറകുകൾ, ജലം എന്നിവയും കൊണ്ടുവരാം. വിനീതനായി സേവയ്ക്ക് സന്നദ്ധനായി നിൽക്കുന്ന എന്നെ കൃപയോടെ സ്വീകരിക്കണമേ.

Verse 83

इत्थं पुरा बकाभिख्यं बकवृत्तिमुपाश्रितम् । तदाऽर्जवे कृतमतिरनुजग्राह मां मुनिः

ഇങ്ങനെ പണ്ടുകാലത്ത് ‘ബക’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഞാൻ, കൊക്കിന്റെ വൃത്തിയിലായിരുന്നു. അപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് നേരായ സത്യത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞപ്പോൾ മുനി എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

Verse 84

ततोऽतीव विनीतोऽहं भूत्वा तं ब्राह्मणीयुतम् । विश्वासनाय सुदृढं तोषयामि दिनेदिने

അതിനുശേഷം ഞാൻ അത്യന്തം വിനീതനായി, ബ്രാഹ്മണിയോടുകൂടിയ ആ മഹാത്മാവിൽ ദൃഢവിശ്വാസം സ്ഥാപിക്കാനായി ദിനംപ്രതി അദ്ദേഹത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

Verse 85

स च जानन्मुनिः पत्नीं पात्रभूतामविश्वसन् । स्त्रीचरित्रविदंके तां विधाय स्वपिति द्विजः

മുനി ഭാര്യയെ യോഗ്യയെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും പൂർണ്ണമായി വിശ്വസിച്ചില്ല. ലോകരീതികൾ അറിയുന്ന ആ ദ്വിജൻ അവളെ മടിയിൽ വെച്ച് ശയിച്ചു.

Verse 86

अथान्यस्मिन्दिने साभूद्ब्राह्मण्यथ रजस्वला । तद्दूरशायिनी रात्रौ विश्वासान्मे तपस्विनी

പിന്നീട് മറ്റൊരു ദിവസം ആ ബ്രാഹ്മണി രജസ്വലയായി. എന്നിലുണ്ടായ വിശ്വാസം കൊണ്ടു ആ തപസ്വിനി രാത്രി ദൂരെയായി (വേർപിരിഞ്ഞ്) ശയിച്ചു.

Verse 87

इदमन्तरमित्यंतर्विचिंत्याहं प्रहर्षितः । मलिम्लुचाकृतिर्भूत्वा निशीथे तामथाहरम्

മനസ്സിൽ “ഇതുതന്നെ അവസരം” എന്നു വിചാരിച്ച് ഞാൻ അത്യന്തം ഹർഷിതനായി. മലിമ്ലുചൻ (നീച കള്ളൻ) രൂപം ധരിച്ചു, അർദ്ധരാത്രിയിൽ അവളെ ഞാൻ അപഹരിച്ചു.

Verse 88

विललाप तदा बाला ह्रियमाणा मयोच्चकैः । मैवं मैवमिति ज्ञात्वा मां स्वरेणाब्रवीन्मुनिम्

അപ്പോൾ എന്റെ ബലപ്രയോഗത്തോടെ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുമ്പോൾ ആ ബാലിക വിലപിച്ചു. എന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഭീതസ്വരത്തിൽ “വേണ്ട, വേണ്ട” എന്നു പറഞ്ഞു മുനിയെ വിളിച്ചു.

Verse 89

बकवृत्तिरयं दुष्टो धर्मकंचुकमाश्रितः । हरते मां दुराचारस्तस्मात्त्वं त्राहि गालव

ഈ ദുഷ്ടൻ ബകവൃത്തിയുള്ളവൻ—ധർമ്മത്തിന്റെ കഞ്ചുകം ധരിച്ച കപടൻ. ഈ ദുരാചാരി എന്നെ അപഹരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഹേ ഗാലവ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ.

Verse 90

तव शिष्यः पुरा भूत्वा कोप्वेषोद्य मलिम्लुचः । मां जिहीर्षति तद्रक्ष शरण्य शरणं भव

ഇവൻ ഒരിക്കൽ നിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു; ഇന്ന് ക്രോധവേഷം ധരിച്ച ഈ മലിമ്ലുചൻ എന്നെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഹേ ശരണ്യ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ; എനിക്ക് ആശ്രയമാവൂ.

Verse 91

तद्वाक्यसमकालं स प्रबुद्धो गालवो मुनिः । तिष्ठतिष्ठेति मामुक्त्वा गतिस्तम्भं व्यधान्मम

ആ വാക്കിനോടൊപ്പം തന്നെ മുനി ഗാലവൻ ഉണർന്നു. “നിർത്തു, നിർത്തു” എന്നു പറഞ്ഞ് എന്റെ ഗതി തടഞ്ഞു, എന്റെ പോകൽശക്തി നിശ്ചലമാക്കി.

Verse 92

ततश्चित्राकृतिरहं स्तम्भितो मुनिनाऽभवम् । व्रीडितं प्रविशामीव स्वांगानि किल लज्जया

അപ്പോൾ ഞാൻ വിചിത്രമായ വികൃതരൂപം ധരിച്ചു; മുനിയാൽ ഞാൻ സ്തംഭിതനായി. ലജ്ജകൊണ്ട് ഞാൻ ചുരുങ്ങി, സ്വന്തം അവയവങ്ങളിലേക്കുതന്നെ പ്രവേശിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.

Verse 93

ततः प्रकुपितः प्राह मामभ्येत्याथ गालवः । तद्वज्रदुःसहं वाक्यं येनाहमभवं बकः

പിന്നീട് ക്രുദ്ധനായ ഗാലവൻ എന്റെ അടുക്കൽ വന്നു, വജ്രംപോലെ ദുഃസഹമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; ആ വാക്കുകളാൽ തന്നെയാണ് ഞാൻ ബകനായത്.

Verse 94

गालव उवाच । बकवृत्तिमुपाश्रित्य वंचितोऽहं यतस्त्वया । तस्माद्बकस्त्वं भविता चिरकालं नराधम

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—‘ബകവൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ച് നീ എന്നെ വഞ്ചിച്ചു; അതിനാൽ, ഹേ നരാധമാ, നീ ദീർഘകാലം ബകനായി തന്നെ ഇരിക്കും.’

Verse 95

इति शप्तोऽहमभवं मुनिनाऽधर्ममाश्रितः । परदारोपसेवार्थमनर्थमिममागतः

ഇങ്ങനെ മുനിയുടെ ശാപം ലഭിച്ച് ഞാൻ അധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചവനായി. പരസ്ത്രീസംഗം തേടിയതുകൊണ്ട് ഈ അനർത്ഥത്തിലേക്ക് ഞാൻ വീണു.

Verse 96

न हीदृशमनायुष्यं लोके किंचन विद्यते । यादृशं पुरुषस्येह परदारोपसेवनम्

ഈ ലോകത്തിൽ പുരുഷന് പരസ്ത്രീസേവനത്തോളം ആയുസ്സിനെയും ക്ഷേമത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊന്നുമില്ല.

Verse 97

ततः सती सा मत्स्पर्शदूषितांगी तपस्विनी । मया विमुक्ता स्नात्वा मां तथैवानुशशाप ह

അപ്പോൾ ആ സതീ തപസ്വിനി—എന്റെ സ്പർശം മൂലം മലിനമായ ദേഹത്തോടുകൂടെ—എന്നാൽ വിമുക്തയായി സ്നാനം ചെയ്ത്, അതേവിധം എന്നെ ശപിച്ചു।

Verse 98

एवं ताभ्यामहं शप्तो ह्यश्वत्थपर्णवद्भयात् । कंपमानः प्रणम्योभाववोचं तत्र दम्पती

ഇങ്ങനെ അവരിരുവരാലും ശപിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ, ഭയത്തിൽ അശ്വത്ഥഇലപോലെ വിറച്ച്, അവിടെ ആ ദമ്പതികളെ പ്രണാമം ചെയ്ത് വിനയത്തോടെ സംസാരിച്ചു।

Verse 99

गणोऽहमीश्वरस्यैव दुर्विनीततरो युवाम् । निरोधमेवं कुरुतं भगवंतावनुग्रहम्

ഞാൻ സത്യമായും ഈശ്വരന്റെ ഗണനാണ്; എന്നാൽ അത്യന്തം ദുർവിനീതനായിപ്പോയി. ഭഗവന്ത ദമ്പതികളേ, ഈ ദോഷം നിയന്ത്രിച്ച് എനിക്കു അനുഗ്രഹം ചെയ്യുക।

Verse 100

वाचि क्षुरो नावनीतं हृदयं हि द्विजन्मनाम् । प्रकुप्यंति प्रसीदंति क्षणेनापि प्रसादिताः

വാക്കിൽ ദ്വിജന്മാർ ക്ഷുരംപോലെ മൂർച്ചയുള്ളവരാകാം; എന്നാൽ അവരുടെ ഹൃദയം നവനീതംപോലെ മൃദുവുമാണ്. അവർ ക്ഷണത്തിൽ കോപിക്കും, ക്ഷണത്തിൽ ശമിക്കും; പ്രസാദിപ്പിച്ചാൽ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ കൃപാലുക്കളാകും।

Verse 101

त्वयि विप्रतिपन्नस्य त्वमेव शरणं मम । भूमौ स्खलितपादानां भूमिरेवावलंबनम्

ഞാൻ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായവൻ; എനിക്ക് നീയേ ഏക ശരണം. ഭൂമിയിൽ കാൽ വഴുതി വീണവർക്ക് വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാനുള്ള ആശ്രയവും അതേ ഭൂമിയാകുന്നു।

Verse 102

गणाधिपत्यमपि मे जातं परिभवास्पदम् । विषदंता हि जायन्ते दुर्विनीतस्य सम्पदः

ഗണങ്ങളുടെ അധിപത്യമെന്നതും എനിക്ക് അപമാനസ്ഥാനമായി. കാരണം ദുർവിനീതന്റെ സമ്പത്ത് വിഷദന്തങ്ങളോടുകൂടിയതുപോലെ ഹാനികരമായി ജനിക്കുന്നു.

Verse 103

विदुरेष्यद्धियाऽपायं परतोऽन्ये विवेकिनः । नैवोभयं विदुर्नीचा विनाऽनुभवमात्मनः

വിവേകികൾ അടുത്തുവരുന്ന അപകടം പോലും തിരിച്ചറിയുന്നു; ചിലർ സംഭവിച്ച ശേഷം മനസ്സിലാക്കുന്നു. എന്നാൽ നീചബുദ്ധികൾ രണ്ടും അറിയില്ല—സ്വയം അനുഭവിക്കാതെ.

Verse 104

दुर्वीनीतः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव वा । न तिष्ठति चिरं स्थाने यथाहं मदगर्वितः

ദുർവിനീതൻ ശ്രീയെയോ വിദ്യയെയോ ഐശ്വര്യത്തെയോ നേടിയാലും ദീർഘകാലം സ്ഥാനത്തിൽ നിലനിൽക്കില്ല—മദഗർവത്തിൽ മത്തനായ ഞാൻ നിലനിൽക്കാതിരുന്നതുപോലെ.

Verse 105

विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनो मदः । एते मदा मदांधानामेत एव सतां दमाः

വിദ്യാമദം, ധനമദം, മൂന്നാമത് അഭിജനമദം—ഇവ മദാന്ധരെ അന്ധരാക്കുന്ന മത്തുകളാണ്. എന്നാൽ സജ്ജന്മാർക്ക് ഇവ തന്നെയാണ് ദമനസാധനങ്ങൾ.

Verse 106

नोदर्कशालिनी बुद्धिर्येषामविजितात्मनाम् । तैः श्रियश्चपला वाच्यं नीयंते मादृशैर्जनैः

സ്വയം ജയിക്കാത്തവർക്കു ദൂരദർശിയായ വിവേകബുദ്ധി ഉണ്ടാകില്ല. അത്തരക്കാരിൽ നിന്ന് ചഞ്ചലമായ ശ്രീ നിർബന്ധമായി അകന്നു പോകുന്നു—എന്നെപ്പോലുള്ളവരിൽ നിന്നുപോലെ.

Verse 107

तत्प्रसीद मुनिश्रेष्ठ शापांतं मेऽधुना कुरु । दुर्विनीतेष्वपि सदा क्षमाचारा हि साधवः

അതുകൊണ്ട് ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, പ്രസാദിക്കണമേ; ഇപ്പോൾ എന്റെ ശാപത്തിന് അന്ത്യം വരുത്തണമേ. കാരണം സാദുക്കൾ ദുർവിനീതരോടും എന്നും ക്ഷമാചാരികളാണ്.

Verse 108

इत्थं वचसि विज्ञप्ते विनीतेनापि वै मया । प्रसादप्रवणो भूत्वा शापांतं मे तदा व्यधात्

ഇങ്ങനെ എന്റെ—ഇപ്പോൾ വിനീതനായ—വചനങ്ങളാൽ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹം കരുണയിലേക്കു പ്രവണനായി അപ്പോൾ എന്റെ ശാപാന്ത്യം വിധിച്ചു.

Verse 109

गालव उवाच । छन्नकीर्तिसमुद्धारसहायस्त्वं भविष्यसि । यदेन्द्रद्युम्नभूपस्य तदा मोक्षमवाप्स्यसि

ഗാലവൻ പറഞ്ഞു—ഛന്നകീർത്തിയുടെ കീർത്തി ഉയർത്തുന്നതിൽ നീ സഹായകനാകും; രാജാവ് ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനെ സഹായിക്കുന്നപ്പോൾ നീ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

Verse 110

इत्यहं मुनिशापेन तदाप्रभृति पर्वते । हिमाचले बको भूत्वा काश्यपेयो वसामि च

ഇങ്ങനെ മുനിയുടെ ശാപം മൂലം അന്നുമുതൽ ഹിമാചല പർവതത്തിൽ ഞാൻ കൊക്കായി മാറി—കാശ്യപേയനായി—ഇവിടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 111

राज्यं चिरायुरिति मे घृतकम्बलस्य जातिस्मरत्वमधुनापि तथानु भावान् । शापाद्बकत्वमभवन्मुनिगालवस्य तद्भद्र सर्वमुदितं भवताद्य पृष्टम्

‘രാജ്യം’ ‘ദീർഘായുസ്സ്’—ഘൃതകംബലനായിരുന്നപ്പോൾ എനിക്കുണ്ടായ അനുഭവങ്ങളായിരുന്നു അവ; ഇന്നും ആ ജന്മങ്ങളും അവയുടെ ഫലങ്ങളും എനിക്ക് ഓർമ്മയുണ്ട്. മുനി ഗാലവന്റെ ശാപം മൂലം ഞാൻ കൊക്കായി. ഹേ ഭദ്രാ, നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു.