Sukta 82
Sukta 9.82
Likely Triṣṭubh (requires verification).
ഈ ചെറു പവമാന സ്തോത്രം പുതുതായി പിഴിഞ്ഞും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടും ചെയ്യുന്ന സോമനെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ നാശരഹിതമായ ഉണ്ണിവടികൂടിയ ചാലകത്തിലൂടെ ഒഴുകി, നെയ്യുപോലെ പ്രകാശമുള്ള തന്റെ ആസനത്തിലേക്ക് കൂടിലേക്കു മടങ്ങുന്ന പരുന്തുപോലെ പാഞ്ഞെത്തുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ കല്ലുകൾ, ജലങ്ങൾ, ചാലനം/ശോധനം എന്നീ യാഗചിത്രങ്ങളെ പർജന്യൻ, ആപഃ (ജലദേവതകൾ), “ഗാവഃ/പ്രകാശകിരണങ്ങൾ” എന്നീ കോസ്മിക അനുബന്ധങ്ങളുമായി നെയ്തുചേർത്ത്, സോമനെ രാജസദൃശമായ ശക്തിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അവൻ യാഗത്തിന് ബലം, വിജയം, ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम् ॥
സോമം പിഴിഞ്ഞൊഴുകുന്നു—അരുണവർണ്ണം, വൃഷഭസമമായ ബലവാൻ, ഹരി-താമ്ര; രാജാവുപോലെ അത്ഭുതൻ പ്രകാശത്തിന്റെ പശുക്കളിലേക്കു ഗർജ്ജിക്കുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവൻ അവിനാശിയായ ചരിപ്പടലത്തെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഘൃതസമൃദ്ധമായ ആസനത്തിലേക്കു, പരുന്ത് തന്റെ കൂടിലേക്കു പാഞ്ഞെത്തുന്നതുപോലെ, അവൻ എത്തിച്ചേരുന്നു.
Mantra 2
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम् ॥
ഹേ സോമ, കവി, വേധസ്യ (ജ്ഞാതാവേ), നിന്റെ മഹിമയുടെ വിശാലതയിൽ നീ എല്ലാടവും പര്യേഷിക്കുന്നു; നന്നായി മിനുക്കിയ അശ്വംപോലെ നീ വാജ—ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയും വിജയസമൃദ്ധിയും—ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞുചേരുന്നു. ദുഃഖത്തിന്റെ വക്രഗതികളെ അകറ്റി, ഹേ സോമ, ഞങ്ങളോടു മൃളയ (കരുണ കാണിക്ക). ഘൃതം (തേജസ്സായ ശുദ്ധത) ധരിച്ച് നീ ചുറ്റി നടന്ന്, നിർണിജം (ശുദ്ധാവരണം/പ്രകാശം) ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
Mantra 3
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥
പർജന്യൻ പിതാവുപോലെ, മഹിഷ (പ്രബലൻ)നുവേണ്ടി ഭൂമിയുടെ നാഭിയിൽ—ഗിരികളുടെ ഉയരങ്ങളിൽ—വാസസ്ഥലം സ്ഥാപിക്കുന്നു. സ്വസാ (സഹോദരി)യായ ആപഃ പ്രകാശകിരണങ്ങൾ/ഗാവഃ (പ്രകാശഗോങ്ങൾ) ദിശയിലേക്കു ഒഴുകുന്നു. ഗ്രാവ (പീഡനക്കല്ലുകൾ) സഹിതം അവ ചേർന്ന്, വിശാലമായി വിരിഞ്ഞ അധ്വര (യജ്ഞ)ത്തിൽ സംഗമിക്കുന്നു—ശക്തികൾ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു, ആനന്ദം ജനിച്ച് സജ്ജമാകേണ്ടതിന്.
Mantra 4
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥
ഭാര്യ ഭർത്താവിൽ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, നീ കല്യാണകരമായ ആനന്ദവും വിശാലതയും പകരുന്നു; ഹേ പജ്രാ-വംശത്തിന്റെ ഗർഭമേ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. വാണികളിൽ അകത്ത് പ്രചരിക്ക—വാക്ശക്തികളിൽ സഞ്ചരിക്ക—സുജീവനത്തിനായി. ഹേ സോമ, അനിന്ദ്യനേ, ഞങ്ങളുടെ വ്രജന (അസ്തിത്വ-ക്ഷേത്ര)ത്തിൽ ജാഗരൂകനാകുക.
Mantra 5
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥
ഹേ ഇന്ദു, മുൻകാലങ്ങളിൽ നീ അച്യുതനായി ശതഗുണവും സഹസ്രഗുണവും വാജം (വിജയ-ബലം) നേടി സഞ്ചരിച്ചതുപോലെ—ഇപ്പോൾ പുതുതും വിശാലവുമായ സുവിത (മംഗള-സിദ്ധി)ക്കായി നീ ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവാ. നിന്റെ വ്രതത്തെ അനുഗമിച്ച് ആപഃ (ജലങ്ങൾ) സഹചാരികളാകുന്നു; അവ നിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിന് സമ്മതം നൽകി, നിന്റെ നിയതഗതിയെ താങ്ങുന്നു.
Inside Sukta 82
How it unfolds
- Where it opens
Soma is born by pressing—ruddy, powerful, kinglike—crying out toward the luminous ‘cows/rays’ and setting the hymn’s tone of dynamic emergence.
- Development
The hymn expands the scene into a cosmic-liturgical convergence: Parjanya as fatherly rain-force, the Waters as sisters, and the stones and streams cooperating to prepare Soma in the sacrifice.
- Climax
Soma’s triumphant purification through the imperishable filter and arrival at the ghee-rich seat—an image of perfected potency made fit for offering and blessing.
- Where it settles
A remembered pattern of past victories (hundredfold, thousandfold) becomes a present prayer: ‘purify now for new felicity,’ with the Waters following Soma’s ordained law (vrata).
The deity: Soma Pavāmāna
- Cosmic functionMediator of vitality and inspiration: he links heaven, earth, waters, and rain (Parjanya), quickens fertility, and empowers gods and sacrificers through the consecrated drink.
- Inner significanceThe refining of Soma through the filter symbolizes the purification of consciousness—raw impulse and power becoming clarified insight, joy, and disciplined strength aligned with ṛta (cosmic order).
The seer
- Anirukta (R̥ṣi not securely identified for RV 9.82)This hymn belongs to the Mandala 9 Pavāmāna collection, where many sūktas are transmitted as part of the Soma-pressing tradition and are not always securely attributable from a small excerpt alone.
Famous verses
avyayaṃ vāram (the imperishable filter)
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥tava vratam anv āpaḥ sacante (the Waters follow your law)
Attributes of the deity
- Purifying (pavāmāna)
- Kingly, victorious power
- Ruddy/tawny brilliance
- Moves through the imperishable filter (avyaya vāra)
- Allied with Waters and rain-force (Parjanya)
- Giver of vāja (strength, prize, victory)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavāmāna Soma corpus (RV 9), a specialized liturgical cycle for Soma purification and offering.
- Connected with the ritual-poetic tradition of Soma stotras used in the pressing (abhiṣava) and straining (pavana) sequences.
The rite, step by step
- Press Soma with stones (grāvan) to express the juice.
- Mix/guide the flow with Waters (āpaḥ), ritually and symbolically.
- Strain through the woolen filter (vāra), described as imperishable (avyaya).
- Collect the purified Soma in vessels; seat it in the ghee-bright place of offering.
- Offer Soma in the well-spread sacrifice (adhvara) with recitation of Pavāmāna verses for strength and well-being.
Offerings
- Purified Soma (Indu)
- Ghee (ghṛta) as the bright, nourishing accompaniment
- Libations in the Soma vessels (grahas)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, describing his passage through the straining filter and his readiness to be offered in the sacrifice for strength, victory, and well-being.
They express the idea that Soma’s power is not only ritual but cosmic: rain-force (Parjanya) and the Waters cooperate in nourishing, flowing, and purifying—mirroring how Soma is prepared and how life is sustained.
Ritually it is the woolen strainer used to clarify Soma; symbolically it suggests a timeless principle of purification—power becoming fit, luminous, and aligned with sacred order (vrata/ṛta).
Ask anything about Sukta 82 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
