Rig Veda 9.82.5: Mandala 9, Sukta 82, Mantra 5

Sukta 9.82

Rishi: Ascribed in the Soma Pavamāna corpus to seers of the Pavāmāna tradition (exact rishi for 9.82 uncertain in this excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna (Indu).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.82.5

Transliteration

yáthā pū́rvebhyaḥ śatásā́ amṛ́dhraḥ sahasrasā́ḥ pár yayā vā́jam indo | evā́ pavasva suvitā́ya návyase táva vratám anv ā́paḥ sacante ||

Translation

ഹേ ഇന്ദു, മുൻകാലങ്ങളിൽ നീ അച്യുതനായി ശതഗുണവും സഹസ്രഗുണവും വാജം (വിജയ-ബലം) നേടി സഞ്ചരിച്ചതുപോലെ—ഇപ്പോൾ പുതുതും വിശാലവുമായ സുവിത (മംഗള-സിദ്ധി)ക്കായി നീ ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവാ. നിന്റെ വ്രതത്തെ അനുഗമിച്ച് ആപഃ (ജലങ്ങൾ) സഹചാരികളാകുന്നു; അവ നിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിന് സമ്മതം നൽകി, നിന്റെ നിയതഗതിയെ താങ്ങുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यथा: as, just as
• यथा: Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• पूर्वेभ्यः: from/for the former ones (ancients)
• पूर्वेभ्यः: Apādāna (abl.) / Sampradāna (dat.)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• शतसा: with a hundred (fold), by hundreds
• शतसा: Karaṇa
• Type: Noun (numeral) / Adjective
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• अमृध्रः: unfailing, unerring
• अमृध्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अमृध्र (प्रातिपदिक)

• सहस्रसाः: winning/procuring by thousands
• सहस्रसाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्रस (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)

• पर्ययाः: thou hast gone around / hast attained
• पर्ययाः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: परि + या (धातु: या गतौ)

• वाजम्: prize, strength, booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: Sambodhana
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• एवा: thus, just so
• एवा: (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• पवस्व: purify thyself, flow pure
• पवस्व: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पू (धातु: पू पवने/शोधने; आत्मनेपद)

• सुविताय: for good passage/prosperity
• सुविताय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सुवित (प्रातिपदिक)

• नव्यसे: for the newer (one/act), for renewed (good)
• नव्यसे: Sampradāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)

• तव: of thee, thy
• तव: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्रतम्: vow, ordinance, sacred rule
• व्रतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, according to
• अनु: (preverb)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• आपः: the waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany, they follow, they attach themselves
• सचन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु: सच समवाये/सेवायाम्; आत्मनेपद)