Rig Veda 9.82.4: Mandala 9, Sukta 82, Mantra 4

Sukta 9.82

Rishi: Ascribed in the Soma Pavamāna corpus to seers of the Pavāmāna tradition (exact rishi for 9.82 uncertain in this excerpt).

Devata: Soma Pavāmāna (addressed directly).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥

Recitation with translationRig Veda 9.82.4

Transliteration

jāyéva pátyāv ádhi śéva maṃhase pájrāyā garbha śṛṇuhí bravīmi te | antár vā́ṇīṣu prá carā sú jīvásé ’nindyo vṛjáné soma jāgṛhi ||

Translation

ഭാര്യ ഭർത്താവിൽ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, നീ കല്യാണകരമായ ആനന്ദവും വിശാലതയും പകരുന്നു; ഹേ പജ്രാ-വംശത്തിന്റെ ഗർഭമേ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. വാണികളിൽ അകത്ത് പ്രചരിക്ക—വാക്ശക്തികളിൽ സഞ്ചരിക്ക—സുജീവനത്തിനായി. ഹേ സോമ, അനിന്ദ്യനേ, ഞങ്ങളുടെ വ്രജന (അസ്തിത്വ-ക്ഷേത്ര)ത്തിൽ ജാഗരൂകനാകുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जायाऽइव: like a wife
• जायाऽइव: Kartā (उपमान-कर्तृभाव) / विशेषण-उपमा
• Type: Noun+Indeclinable
• Root: जाया (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• पत्यौ: in/with the husband
• पत्यौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa (संबन्ध/अधिष्ठान सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि

• शेवम्: welfare, благ/auspicious good
• शेवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शेव (प्रातिपदिक)

• मंहसे: for bounty/munificence
• मंहसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मंहस् (प्रातिपदिक)

• पज्राय: to the strong/firm one
• पज्राय: Sampradāna (लक्ष्य/प्रति) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पज्र (प्रातिपदिक; विशेषण)

• गर्भ: O embryo/child; O germ (Soma as ‘germ’)
• गर्भ: (सम्बोधन) संबोधन
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• शृणुहि: hear!
• शृणुहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• ब्रवीमि: I speak
• ब्रवीमि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• अन्तर्वाणीषु: among the inner voices/utterances
• अन्तर्वाणीषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun (compound)
• Root: अन्तर् (उपसर्ग/अव्यय) + वाणी (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रिया-विशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• चर: move, roam
• चर: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• सु: well, rightly
• सु: (क्रिया-विशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: सु

• जीवसे: for living, for life
• जीवसे: Sampradāna (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: जीवस् (प्रातिपदिक; ‘life’) / √जीव् (धातु) से व्युत्पन्न

• अनिन्द्यः: blameless, irreproachable
• अनिन्द्यः: Kartā (विशेषण सहित) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अनिन्द्य (प्रातिपदिक; a-निन्द्य)

• वृजने: in the enclosure/settlement; in the fold
• वृजने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वृजन (प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: (सम्बोधन) संबोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• जागृहि: be awake, awaken
• जागृहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: जागृ (धातु; √जागृ ‘to be awake’)