Sukta 82
Sukta 9.82
Not securely inferable from the excerpt alone.
Soma Pavamāna.
Likely Triṣṭubh (requires verification).
अयं लघुः पवमानसूक्तः सोमं नवप्रसुतं शुद्ध्यमानं स्तौति—स नित्यं रोमशेऽविनाशिनि पवित्रेण प्रवहन् घृतदीप्तं स्वं सदः प्रति गच्छति, यथा श्येनो नीडं प्रत्यागच्छति। मन्त्रेषु दृषदां, अपां, निष्पावनस्य च याज्ञिकं रूपकं विश्वसम्बन्धैः सह विण्यस्तम्—पर्जन्येन, आपः, गोभिः/रश्मिभिः च; सोमः राजवत् तेजस्वी शक्तिरिव यज्ञं बलं जयम् आरोग्यं च ददाति।
Mantras
Mantra 1
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम् ॥
असावि सोमोऽरुषो वृषा हरी; राजेव दस्मोऽभि गा अचिक्रदत्। पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं, श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम्।
Mantra 2
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम् ॥
हे सोम, कविर्वेधाः सन् त्वं स्वमहिम्ना सर्वतः पर्येषि; मृष्टोऽश्व इव वाजम् अभ्यर्षसि। दुरितान्यपसेधन् अस्मान् मृळय। घृतं वसानः परि यासि, निर्मलं निरणिजं च धारयसि।
Mantra 3
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥
पर्जन्यः पिता इव महिषस्य पृथिव्या नाभौ गिरिषु च क्षयं दधे। स्वसारः आपो गा इव रश्मीन् अभि सरन्ति। ग्रावभिः सह ते विते अध्वरे सं नस्यन्ते—शक्तयः संमिलन्ति यथा रतिः प्रसूयेत सिद्धा च भवेत्।
Mantra 4
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥
जायेव पत्या अधि त्वं शेवं मंहसे। हे पज्राय गर्भ, यद् ब्रवीमि तच्छृणु। अन्तर्वाणीषु प्र चर—वाक्शक्तिषु सञ्चर—सुजीवसे। हे सोम, अनिन्द्य, अस्माकं वृजने जागृहि।
Mantra 5
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥
यथा पूर्वेभ्यः, हे इन्दो, त्वं शतशः सहस्रशश्च वाजं जयन् अमृध्रः पर्ययाः—एवमेव इदानीं नव्याय विस्तृताय च सुविताय पवस्व। तव व्रतम् (ऋतनियमम्) अन्वापः सचन्ते; तव मार्गे संमतिं ददति, तव नियतं गतिप्रवाहं च धारयन्ति।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, describing his passage through the straining filter and his readiness to be offered in the sacrifice for strength, victory, and well-being.
They express the idea that Soma’s power is not only ritual but cosmic: rain-force (Parjanya) and the Waters cooperate in nourishing, flowing, and purifying—mirroring how Soma is prepared and how life is sustained.
Ritually it is the woolen strainer used to clarify Soma; symbolically it suggests a timeless principle of purification—power becoming fit, luminous, and aligned with sacred order (vrata/ṛta).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.