Sukta 17
Sukta 9.17
Kāṇva (general for adjacent pavamāna material; hymn-level attribution may vary)
Gāyatrī (probable)
ഈ പവമാന സോമസ്തുതിയിൽ പിഴിഞ്ഞ സോമം നദിപോലെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞ് തടസ്സങ്ങളെ തകർത്തും, ദേവന്മാരിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ചാലനിയിലൂടെ കടന്ന് സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ചും പോകുന്നതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. “മൂന്ന് പ്രകാശമയ ലോകങ്ങളെ” അതിക്രമിച്ച് ഉയർന്ന്, സൂര്യസദൃശമായ പ്രേരണയോടെ ദീപ്തിയായി പ്രകാശിച്ച് വെളിച്ചവും ജീവശക്തിയും മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നവനായി സോമത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവസാനം, മധുരവും ശക്തിയുമുള്ള ആ പ്രവാഹം പൊതുവായ യാഗസ്ഥലത്തിൽ തന്റെ ആസനം ഏറ്റെടുക്കട്ടെ—ഋത (സത്യം/ക്രമം)ക്കായി മനോഹരവും ദൈവപാനത്തിന് യോജ്യവും ആയിരിക്കട്ടെ എന്ന് ക്ഷണിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र निम्नेनेव सिन्धवो घ्नन्तो वृत्राणि भूर्णयः । सोमा असृग्रमाशवः ॥
ചരിവിലൂടെ നദികൾ പോലെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞെത്തുന്നതുപോലെ, വേഗവാനായ സോമങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുന്നു; വൃത്രാണി—തടസ്സങ്ങളെ ഘ്നന്തഃ—സംഹരിച്ച്, ഭൂർണയഃ—ചുഴലിക്കാറ്റുപോലെ ചുറ്റുന്ന ബലത്തോടെ അവർ ഓടുന്നു, സ്വതന്ത്ര പ്രവാഹത്തെ തടയുന്ന ബന്ധങ്ങൾ തകർക്കുന്നു.
Mantra 2
अभि सुवानास इन्दवो वृष्टयः पृथिवीमिव । इन्द्रं सोमासो अक्षरन् ॥
അഭിഷുത സോമബിന്ദുക്കൾ ഭൂമിയിലേക്കു മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ ഇന്ദ്രനിലേക്കു ഒഴുകുന്നു; സോമങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിൽ പ്രവേശിച്ചു ഒഴുകുന്നു.
Mantra 3
अत्यूर्मिर्मत्सरो मदः सोमः पवित्रे अर्षति । विघ्नन्रक्षांसि देवयुः ॥
അത്യൂർമി, മത്‌സര, മദസ്വരൂപനായ സോമൻ പവിത്രത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു; ദേവയു ആയി രക്ഷസ്സുകളെ തകർക്കുന്നു.
Mantra 4
आ कलशेषु धावति पवित्रे परि षिच्यते । उक्थैर्यज्ञेषु वर्धते ॥
അവൻ കലശങ്ങളിലേക്കു പായുന്നു; പവിത്രത്തിൽ ചുറ്റും ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു; ഉക്ഥങ്ങളാലും യജ്ഞങ്ങളാലും അവൻ വർധിക്കുന്നു.
Mantra 5
अति त्री सोम रोचना रोहन्न भ्राजसे दिवम् । इष्णन्त्सूर्यं न चोदयः ॥
ഹേ സോമാ! നീ മൂന്നു ദീപ്തലോകങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച് ഉയർന്ന് ദ്യുലോകത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രേരകനായി നീ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു—അന്തര്ജ്യോതിയെ അതിന്റെ പൂർണ്ണ ഗതിയിലേക്കു നയിക്കുന്നു.
Mantra 6
अभि विप्रा अनूषत मूर्धन्यज्ञस्य कारवः । दधानाश्चक्षसि प्रियम् ॥
വിദ്വാൻ ഋഷികളും വാണിയുടെ കാരവരും യജ്ഞത്തിന്റെ മസ്തകം—ശിഖരത്തേക്കു ഉയർന്നു പാടുന്നു. പ്രിയമായ ആനന്ദത്തെ ധരിച്ചു അവർ അതിനെ ദർശനത്തിൽ (അന്തര്ദൃഷ്ടിയിൽ) കാണുന്നു.
Mantra 7
तमु त्वा वाजिनं नरो धीभिर्विप्रा अवस्यवः । मृजन्ति देवतातये ॥
ആ ശക്തിമാൻ വാജിൻ സോമത്തെ നരർ—വിദ്വാൻമാരായ വിപ്രരും സഹായം തേടുന്നവരും—തങ്ങളുടെ ധീകളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അവരിൽ ദേവതാതി (ദൈവിക പ്രവർത്തനം) ജനിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 8
मधोर्धारामनु क्षर तीव्रः सधस्थमासदः । चारुॠताय पीतये ॥
മധുവിന്റെ ധാരയെ അനുഗമിച്ച് നീ ഒഴുകുന്നു; തീവ്രശക്തിയുള്ളവനേ, യജ്ഞത്തിന്റെ പൊതുസദസ്ഥാനത്തിൽ ഇരിപ്പിടം ഏൽക്കുക. ഋതം (സത്യ-ക്രമം)ക്കായി മനോഹരനായി, ദേവന്മാരുടെ പാനത്തിനായി (നീ പ്രത്യക്ഷനാകുക).
Inside Sukta 17
How it unfolds
- Where it opens
Soma’s forward surge is likened to rivers rushing down a slope, violently clearing away all obstructions.
- Development
The hymn expands Soma’s power from ritual motion to cosmic ascent—he passes beyond the three luminous realms and shines in heaven, impelling light like the Sun.
- Climax
Soma’s sun-like driving force becomes a revelation of luminous propulsion: he ‘urges’ and sets the inner radiance in motion while remaining victor over barriers.
- Where it settles
The hymn settles into ritual completion: the sweet stream is invited to flow on and take its seat in the common ritual place, beautiful for ṛta and for divine drinking.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is compared to rivers in descent and to the Sun in his power to impel and illumine.
- Cosmic functionMediator of vitality and luminous order: Soma’s purified flow strengthens the gods, sustains ṛta, and enables the victorious movement of life-force and rain/light through the worlds.
- Inner significanceThe clarified current of consciousness: purification of impulses into a clear, sweet, truth-bearing energy that breaks inner blockages and lifts awareness beyond habitual limits.
The seer
- Kāṇva (Kāṇva tradition; hymn-level attribution may vary)Kāṇva gotra (descendants of Kaṇva) · A major seer-family of the Rig Veda, especially prominent for inspired praise-poetry and for extensive participation in Soma-Pavamāna hymnody and ritual vocabulary.
Famous verses
प्र निम्नेनेव सिन्धवो घ्नन्तो वृत्राणि भूर्णयः । सोमा असृग्रमाशवः ॥ati trī soma rocanā
cārur ṛtāya pītaye
Attributes of the deity
- Purifying/clarifying (pavamāna)
- Swift, forceful, obstacle-breaking
- Sweet-flowing (madhu)
- Luminous, heaven-ascending
- Sun-like impeller of inner light
- Ritually enthroned and offered to the gods
Also by this seer
- Numerous hymns in Rig Veda Mandala 8 associated with the Kāṇvas
- Soma-Pavamāna compositions and refrains in Rig Veda Mandala 9 transmitted in Kāṇva recensional circles
- Associated praise tradition for Indra and allied deities in early Vedic ritual contexts
The rite, step by step
- Soma plant is pressed to express the juice (savana context).
- Juice is mixed/strengthened per rite and guided to the filter (pavitra).
- Chanting accompanies the flowing Soma as it ‘runs’ and is purified, envisioned as smashing obstacles and becoming radiant.
- Purified Soma is collected in vessels and carried to the offering-place (sadhastha).
- Libations are offered to the gods; remaining Soma is portioned for ritual drinking according to the rite.
Offerings
- Purified Soma juice (primary)
- Libations of Soma into the fire or to deity-cups (grahas) depending on ritual setting
- Associated offerings commonly paired in Soma rites (e.g., ghee, cakes) as prescribed by the broader yajña context
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma juice in the act of purification as it flows through the filter and becomes fit for offering and drinking by the gods.
Rivers show Soma’s rushing, cleansing force that breaks blockages; the Sun image shows Soma’s power to shine, ascend, and drive forward light and life-energy.
It means Soma is aligned with ṛta—truth, right order, and harmony—so the offering supports clarity, balance, and the proper movement of sacred power in the rite.
Ask anything about Sukta 17 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
