
Sukta 9.17
Kāṇva (general for adjacent pavamāna material; hymn-level attribution may vary)
Soma Pavamāna
Gāyatrī (probable)
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం పిండిన సోమరసం నదిలా ఉప్పొంగి ముందుకు దూసుకెళ్లి, అడ్డంకులను ఛేదిస్తూ, దేవతలవైపు సాగుతూ మార్గమధ్యంలో వడపోత (పవిత్రక) ద్వారా తనను తాను శుద్ధి చేసుకుంటుందని కీర్తిస్తుంది. సోముడు “మూడు ప్రకాశమయ లోకాలను” దాటి పైకి ఎగసి, సూర్యసమాన ప్రేరణతో వెలుగును, ప్రాణశక్తిని ముందుకు నడిపిస్తూ ప్రకాశిస్తాడని ప్రశంసించబడుతున్నాడు. చివరికి, మధురమైన, బలవంతమైన ఆ ప్రవాహం సమూహ యజ్ఞస్థలంలో తన ఆసనం అధిష్ఠించమని ఆహ్వానించబడుతుంది—ఋతం (సత్యం/వ్యవస్థ) కోసం మనోహరంగా, దేవతల పానానికి యోగ్యంగా.
Mantra 1
प्र निम्नेनेव सिन्धवो घ्नन्तो वृत्राणि भूर्णयः । सोमा असृग्रमाशवः ॥
సరళి దిగువకు దూసుకెళ్లే నదుల వలె, వేగవంతమైన సోమాలు ముందుకు ఉప్పొంగుతాయి—వృత్రాలు (అవరోధాలు)ను సంహరిస్తూ; తమ బలంలో భూర్ణయఃగా (సుడిగాలిలా) తిరుగుతూ దూసుకెళ్తాయి, స్వేచ్ఛా ప్రవాహాన్ని ఆపేదాన్ని విరిచేస్తూ.
Mantra 2
अभि सुवानास इन्दवो वृष्टयः पृथिवीमिव । इन्द्रं सोमासो अक्षरन् ॥
పిండిన సోమబిందువులు భూమిపై వర్షాలు కురిసినట్లే ఇంద్రుని వైపు ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తాయి; అవి ఇంద్రునిలోకి ప్రవేశించి ఆయనను పోషిస్తాయి.
Mantra 3
अत्यूर्मिर्मत्सरो मदः सोमः पवित्रे अर्षति । विघ्नन्रक्षांसि देवयुः ॥
ఆనందోన్మాదపు ఉప్పొంగే అలలా సోముడు పవిత్రం గుండా ప్రవహిస్తాడు; దేవయు అయి, రక్షస్సుల రూపంలోని అంధకార-విఘ్నశక్తులను ఛేదించి తొలగిస్తాడు.
Mantra 4
आ कलशेषु धावति पवित्रे परि षिच्यते । उक्थैर्यज्ञेषु वर्धते ॥
అతడు కలశాలలోకి పరుగెత్తి చేరుతాడు; పవిత్రంలో చుట్టూరా పోయబడతాడు; ఉక్థములలోను యజ్ఞములలోను అతడు వృద్ధి చెందుతాడు—స్తుతివాక్యబలంతో అతని శక్తి విస్తరిస్తుంది.
Mantra 5
अति त्री सोम रोचना रोहन्न भ्राजसे दिवम् । इष्णन्त्सूर्यं न चोदयः ॥
ఓ సోమా! మూడు రోచనాలను (దీప్త లోకాలను) అతిక్రమించి నీవు పైకి आरोహించి, దివిలో ప్రకాశిస్తావు. సూర్యునివలె ప్రేరేపిస్తూ నీవు ముందుకు నడిపిస్తావు—అంతర్జ్యోతిని దాని సంపూర్ణ మార్గంలో ప్రవహింపజేస్తావు.
Mantra 6
अभि विप्रा अनूषत मूर्धन्यज्ञस्य कारवः । दधानाश्चक्षसि प्रियम् ॥
ప్రకాశిత విప్రులు మరియు వాక్కు కర్తలు యజ్ఞపు మస్తకము—దాని శిఖరము—వైపు పైకి స్తుతిగానం చేస్తారు. ప్రియ ఆనందాన్ని ధరించి, వారు దానిని చక్షుస్ (అంతర్దృష్టి) లో దర్శిస్తారు.
Mantra 7
तमु त्वा वाजिनं नरो धीभिर्विप्रा अवस्यवः । मृजन्ति देवतातये ॥
ఆ వాజిన్ (బలసంపన్న) సోమాన్ని నరులు—విప్రులు, సహాయం కోరువారు—తమ ధీభిః (అంతఃప్రజ్ఞ/చింతన) తో శుద్ధి చేస్తారు; తద్వారా వారిలో దేవతాతి (దైవ కార్యశక్తి) జన్మించునట్లు.
Mantra 8
मधोर्धारामनु क्षर तीव्रः सधस्थमासदः । चारुॠताय पीतये ॥
మధు ధారను అనుసరించి నీవు ప్రవహిస్తున్నావు; తీవ్రమైన శక్తితో యజ్ఞపు సామాన్య ఆసనంలో ఆసీనుడవు. ఋత (సత్య-నియమం)కు మనోహరుడై, దేవుల పానార్థం కోసం.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma juice in the act of purification as it flows through the filter and becomes fit for offering and drinking by the gods.
Rivers show Soma’s rushing, cleansing force that breaks blockages; the Sun image shows Soma’s power to shine, ascend, and drive forward light and life-energy.
It means Soma is aligned with ṛta—truth, right order, and harmony—so the offering supports clarity, balance, and the proper movement of sacred power in the rite.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.